Buzz
Trong lĩnh vực địa chất học, địa lý học và một số lĩnh vực khoa học Trái Đất khác, bàn đồng là một khu vực phẳng, có sườn dốc và thường có độ cao tuyệt đối trên 500 m, giới hạn bởi các đáy vực hoặc sườn dốc rõ rệt so với các vùng đất thấp xung quanh. Bàn đồng bị xâm thực mạnh gọi là bàn đồng bị chia cắt. Bàn đồng núi lửa là bàn đồng được hình thành từ hoạt động núi lửa.
Bàn đồng lớn nhất và cao nhất thế giới là bàn đồng Thanh Tạng, được biết đến như 'mái nhà của thế giới' với diện tích khoảng 2,5 triệu km² và độ cao trung bình trên 4.500 m, hiện vẫn đang tiếp tục hình thành do va chạm giữa mảng kiến tạo Ấn-Úc và mảng kiến tạo Á-Âu. Độ cao của bàn đồng này đủ để thay đổi chu trình đối lưu Hadley và xua đuổi các gió mùa từ Ấn Độ về phía nam.
Lịch sử
Cao nguyên được hình thành bởi quá trình phong hóa kéo dài của các loại đá mẹ khác nhau hoặc do lớp dung nham núi lửa phun trào, phủ dày trên mặt địa hình cũ trong điều kiện nâng cao không đồng đều và sự tương phản của địa hình.
Cao nguyên trên đáy đại dương
Thuật ngữ cao nguyên cũng được sử dụng để miêu tả các thành hệ địa chất dưới đáy biển. Một số cao nguyên dưới đáy biển, như cao nguyên Seychelles, là các mảnh vỏ lục địa tách rời khỏi các lục địa; chúng tương đương với các thềm lục địa. Các cao nguyên khác, như cao nguyên Ontong Java, là các tỉnh đá lửa lớn với thành phần bazan bậc thang.
Cao nguyên tại Việt Nam
Tại Việt Nam, có nhiều loại cao nguyên như:
- Vùng cao nguyên bị xói mòn: Cao nguyên Mộc Châu.
- Vùng cao nguyên bazan: Cao nguyên Bảo Lộc (Lâm Đồng), Cao nguyên Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk)...
Bên cạnh đó, tại Việt Nam còn có một cao nguyên rất đặc biệt, được nhiều người biết đến với cái tên rất dân dã, đó là Cao nguyên đá (hay Cao nguyên Đồng Văn ở tỉnh Hà Giang.)
- Định nghĩa về 'Cao nguyên' trên scienceclarified.com
