Buzz
Cuối tháng 3, chuyến thăm chính thức đầu tiên của Tim Cook tới Trung Quốc sau khi COVID-19 bùng nổ trở thành một sự kiện 'ngoại giao' đặc biệt. CEO của Apple đã dẫn đội ngũ thăm thú vị đến một cửa hàng Apple ở Bắc Kinh, sau đó có cuộc gặp riêng với vài quan chức trong chính phủ Trung Quốc để thảo luận về hoạt động của Apple. Tại một hội nghị, Tim Cook tuyên bố “Đây là mối quan hệ đôi bên cùng có lợi và tôi tin rằng cả hai bên đều hài lòng.”
Chính sự tận tâm của Tim Cook đã đưa Apple thành công trong việc xây dựng chuỗi cung ứng và quan hệ chặt chẽ tại Trung Quốc. Quan hệ này, so với các công ty công nghệ Mỹ khác, mang lại giá trị tích cực đặc biệt. Trong hơn hai thập kỷ, Apple đã hình thành một chuỗi cung ứng khổng lồ tại đây, với hàng nghìn đối tác cung ứng. Hiện tại, có hơn 40 cửa hàng Apple trên đất liền và gần 20% doanh thu của tập đoàn đến từ Trung Quốc, Đài Loan và Hong Kong.
Mặc dù mô hình của Apple đã đứng vững suốt hai thập kỷ gần đây, nhưng hiện tại đang phải đối mặt với áp lực chưa từng thấy. Dù Cook đã phải đến Trung Quốc để củng cố mối quan hệ, các giám đốc cấp cao khác ở Apple đang bận rộn xây dựng mối quan hệ với các quốc gia khác, với mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong sản xuất các thiết bị công nghệ.
Nhấn mạnh thêm:
Nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Apple bị thách thức từ cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt khi COVID-19 bùng phát. Trong năm 2020, ông Cook mô tả rằng việc thay đổi chuỗi cung ứng để đối mặt với COVID-19 không phải là 'mở vài nút thắt' mà đòi hỏi kế hoạch chi tiết và quy mô lớn từ Apple.
Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Tim Cook, Apple đã huy động đội ngũ lớn nhân sự để tạo ra nhóm được biết đến với tên gọi “đội hổ”, nhiệm vụ của họ là phân tích những điểm yếu trong chuỗi cung ứng hiện tại. Các đội này đã mở rộng hoạt động, hợp tác với các nhà máy của đối tác ở Trung Quốc và các quốc gia khác, theo dõi lịch trình vận hành và bảo trì, đồng thời tìm kiếm đối tác mới để đảm bảo nguồn linh kiện thay thế đầy đủ, cho dù đó chỉ là con ốc vít hay mảnh nhựa chèn trong phần cứng của các sản phẩm.Cùng lúc đó, Apple đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Đài Loan, nơi TSMC - đối tác sản xuất chip lớn của họ, đang sản xuất những con chip xử lý quan trọng cho điện thoại và laptop của Apple. Nỗ lực này bắt đầu từ thời điểm áp lực chính trị tăng cao tại Đài Loan. Từ năm sau, mặc dù vẫn là nhà máy của TSMC, nhưng ở Arizona, đó sẽ là nơi Apple thử nghiệm sản xuất giới hạn các chip xử lý tiến trình 3nm phục vụ cho iPhone và MacBook mới.Rõ ràng việc chuyển đổi địa điểm sản xuất chip bán dẫn khó khăn hơn nhiều so với việc chuyển đổi chuỗi cung ứng lắp ráp thiết bị, mà chính việc này đã gặp nhiều khó khăn và thách thức. Tuy nhiên, khi ngoại trừ Đài Loan, không có lựa chọn nào khác hiện đại và ổn định hơn, Apple buộc phải tìm kiếm giải pháp thay thế, đặc biệt là khi chip xử lý đóng vai trò quan trọng nhất trong các sản phẩm của họ.
Tuy nhiên, Apple đang tiếp tục thăm dò một cách cực kỳ cẩn trọng. Ban lãnh đạo tập đoàn vẫn lo ngại về việc Trung Quốc có thể phản ứng mạnh nếu Apple rời bỏ quốc gia này quá nhanh hoặc chuyển sản xuất thiết bị ra khỏi đất nước nhiều hơn. Người tiêu dùng Trung Quốc có thể sử dụng 'tinh thần quốc gia' để từ chối những sản phẩm mang nhãn hiệu Mỹ, và Apple không phải là ngoại lệ, ngược lại hoàn toàn với tình hình thị trường hiện tại.“Luôn tồn tại những đánh đổi giữa việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng và quá trình thiết kế sản phẩm.”
Thực tế, Apple đã thực hiện những thử nghiệm với việc di chuyển dây chuyền lắp ráp sản phẩm trong hơn một thập kỷ qua. Năm 2012, họ hợp tác với Foxconn để xây dựng nhà máy lắp ráp một số mẫu iPhone tại Brazil, nhằm vượt qua mức thuế nhập khẩu cao tại đây. Năm 2013, do áp lực từ chính trị gia nội địa, Apple bắt đầu sản xuất chiếc máy Mac Pro tại nhà máy của Flex, Ltd. ở Texas. Cả hai dự án đều không diễn ra như Apple dự kiến. Hiện tại, nhà máy ở Texas chỉ lắp ráp Mac Pro một cách giới hạn, thay vì hoạt động dây chuyền sản xuất theo kế hoạch ban đầu.Một bước chuyển đổi bền vững bắt đầu từ năm 2017, khi Apple khởi đầu hoạt động sản xuất một số mẫu iPhone ở phân khúc giá entry level tại Ấn Độ. Để duy trì sự cân bằng như đã mô tả trước đó, sản lượng iPhone được lắp ráp ở Ấn Độ quá nhỏ để ảnh hưởng đến mối quan hệ với Trung Quốc. Con số từ Bloomberg Intelligence cho thấy số đối tác cung ứng của Apple tăng từ 41 lên 51 từ 2017 đến 2020. Những dây chuyền và nhà máy sản xuất cho Apple ở Ấn Độ đang mở rộng quy mô, trở thành nền tảng để lắp ráp những mẫu iPhone cao cấp ra khỏi Trung Quốc.
Khi nhìn vào những khó khăn ở nhà máy Foxconn, Apple có đủ lý do để đa dạng hóa chuỗi cung ứng, đặc biệt sau những thách thức cuối năm trước khiến việc đảm bảo nguồn cung trở nên khó khăn. Những kế hoạch lớn của Apple hiện tập trung vào Ấn Độ, nơi dự kiến sẽ lắp ráp iPhone, AirPods, Apple Pencil và sản xuất linh kiện để mang đến Việt Nam và Malaysia để lắp ráp Apple Watch, iPad và Mac.Hiện tại, Apple đã ký thỏa thuận với Foxconn, Pegatron và Wistron để xây dựng nhà máy lắp ráp thiết bị ở Ấn Độ. Đồng thời, tập đoàn lớn Tata của Ấn Độ cũng hợp tác với Apple để sản xuất khung vỏ cho iPhone và thực hiện việc lắp ráp đầy đủ các chiếc điện thoại.Hiện tại, trong tổng số 200 triệu chiếc iPhone lắp ráp dự kiến trong năm 2022, chỉ có hơn 6.5 triệu chiếc được sản xuất tại Ấn Độ. Mục tiêu của Apple trong năm nay là nâng con số đó lên 10 triệu máy và dự kiến đến năm sau là 15 triệu máy. Có người tin rằng, Apple có thể đạt được mức sản xuất lên đến 50 triệu chiếc iPhone mỗi năm tại Ấn Độ vào năm 2025, nếu họ triển khai kế hoạch nhanh chóng và mạnh mẽ nhất có thể.Cũng đã có cuộc đối thoại ban đầu để chuyển dây chuyền sản xuất iPad và Apple Watch đến Ấn Độ, nhưng điều này không thể thực hiện ngay trong tương lai ngắn.Đọc thêm:
Một điểm khác biệt cơ bản giữa sản phẩm iPhone ở phân khúc giá thấp và cao của Apple là chất liệu gia công, chưa kể đến các linh kiện bên trong. Ví dụ, iPhone Pro sử dụng khung thép, trong khi các mẫu giá thấp vẫn giữ khung nhôm. Trước đó, Apple đã thảo luận về việc chuyển sản xuất toàn bộ chiếc iPhone với vỏ nhôm từ Trung Quốc. Họ đã gửi Rob York, người quản lý quy trình sản xuất vỏ iPhone, đã làm việc 15 năm tại Trung Quốc, sang Ấn Độ để bắt đầu nhiệm vụ mới.Trong những năm qua, Apple liên tục áp dụng mô hình sản xuất này. Các mẫu iPhone mới thường được sản xuất tại Trung Quốc trước, sau đó dần dần chuyển sản xuất các mẫu đó đến Ấn Độ. Dự kiến, iPhone 15 sẽ được ra mắt vào tháng 9 năm nay và sẽ được lắp ráp cả tại Ấn Độ và Trung Quốc. Trong khi đó, phiên bản iPhone 15 Plus và hai mẫu Pro (được cho là có vỏ titanium theo một số tin đồn) vẫn chỉ được lắp ráp tại Trung Quốc.Quá trình đặt hàng vỏ iPhone 15 tại Ấn Độ đã chính thức bắt đầu, theo một số nguồn tin. Nhiều linh kiện để lắp ráp điện thoại này cũng đã bắt đầu được sản xuất thông qua các đối tác như Jabil. Ngoài ra, Jabil cũng dự định sản xuất đầu bút cho Apple Pencil và đang vận hành dây chuyền sản xuất vỏ tai nghe AirPods cho Apple.
Tuy nhiên, không mọi quy trình đều diễn ra thuận lợi. Trong năm ngoái, dây chuyền sản xuất vỏ iPhone SE tại Ấn Độ chỉ đáp ứng chuẩn mực gia công vỏ màu đen và starlight, nhưng không thể sản xuất vỏ màu đỏ theo tiêu chuẩn mà Apple yêu cầu.Hai mươi năm trước, Tim Cook, khi là giám đốc vận hành của Apple, đã thành công trong việc xây dựng một chuỗi cung ứng có chiều sâu và phức tạp để lắp ráp sản phẩm tại Trung Quốc. Mặc dù nói đơn giản thì dễ hơn, nhưng để tóm lại, Tim Cook chỉ cần làm lại đúng những việc mà ông đã thực hiện hai thập kỷ trước.Theo Bloomberg
