Bản ngã của bạn đang muốn truyền đạt điều gì? 9 góc nhìn về bản ngã trong cuốn sách 'Sức mạnh của sự tĩnh lặng'

1

Khi bạn nghĩ hoặc nói về bản thân, khi bạn nói 'Tôi', thực chất là bạn đang nói 'Tôi và những câu chuyện của tôi'. Đây chính là 'cái Tôi' với những sở thích, sự sợ hãi và ham muốn, 'cái Tôi' không bao giờ thỏa mãn lâu. Đó là cảm nhận về bản thân được hình thành từ trí năng, thường bị ảnh hưởng bởi quá khứ và luôn tìm kiếm sự thỏa mãn ở tương lai.

Bạn có nhận thấy 'cái Tôi' này rất dễ tan biến, chỉ như một làn sóng thoáng qua trên mặt nước.

Điều gì trong bạn nhận thức được điều này? Điều gì nhận ra sự phôi pha của những biểu hiện tâm lý và hình hài của bạn? Đó chính là Bạn, là Tâm, một thực thể chân thật, sâu xa, vượt khỏi quá khứ và tương lai.

Điều gì còn lại sau những sợ hãi, ham muốn trong cuộc sống phức tạp này? Chỉ là một dấu gạch ngang ngắn ngủi - khoảng một, hai phân giữa ngày sinh và ngày mất - trên mộ bia của bạn.

Đối với bản ngã, đây là một ý nghĩ kinh hoàng. Nhưng đối với bạn, đó là sự giải thoát thực sự.

2

Khi một ý tưởng xuất hiện trong đầu và chiếm hết sự chú ý của bạn, điều này có nghĩa là bạn đã đồng nhất mình với tiếng nói trong đầu. Ý tưởng đó đã trở thành một phần của bản thân bạn. Đây chính là bản ngã, 'cái Tôi' được hình thành từ suy nghĩ và cảm xúc. 'Cái Tôi' luôn cảm thấy bất an và mong manh, dẫn đến sự sợ hãi và ham muốn - hai cảm xúc luôn chi phối bản ngã của bạn.

Khi bạn nhận ra có một giọng nói trong đầu luôn giả vờ là bạn và lảm nhảm không ngừng, đó là lúc bạn tỉnh thức và tách ra khỏi sự đồng hóa vô thức với dòng suy nghĩ. Khi bạn nhận ra giọng nói đó, bạn sẽ hiểu rằng bạn không phải là giọng nói ấy mà là người nhận thức được giọng nói đó.

Khi bạn nhận ra bạn chính là Nhận Thức, là ý thức nằm sau giọng nói lảm nhảm đó: Đó chính là sự giải thoát.

3

Bản ngã trong bạn luôn có nhu cầu tìm kiếm, tích lũy thứ này thứ kia để làm tăng cảm giác về bản thân, chỉ nhằm giúp bản ngã cảm thấy toàn vẹn hơn. Điều này giải thích sự ám ảnh không thể cưỡng lại về tương lai của bản ngã.

Khi bạn nhận ra: “Ồ, mình lại đang rơi vào thói quen chỉ lo nghĩ đến tương lai, luôn bận tâm về những điều chưa xảy ra”, đó là lúc bạn bắt đầu thoát ra khỏi những thói quen tình cảm hay suy nghĩ lâu đời và có khả năng đặt sự chú tâm hoàn toàn vào khoảnh khắc hiện tại.

Bằng cách đặt sự chú tâm hoàn toàn vào giây phút này, một sự thông thái, vượt xa hơn trí năng, sẽ đi vào cuộc sống của bạn.

4

Khi bạn sống dưới sự kiểm soát của bản ngã, bạn sẽ luôn giảm thiểu khoảnh khắc hiện tại thành một phương tiện để đạt được điều gì đó. Bạn luôn sống cho tương lai, và ngay cả khi đạt được mục tiêu, bạn vẫn không thấy hài lòng, hoặc sự hài lòng đó cũng chỉ thoáng qua.

Khi bạn chú tâm vào những gì mình đang làm, thay vì kết quả tương lai, bạn sẽ phá vỡ thói quen của bản ngã. Những việc bạn làm sẽ không chỉ hiệu quả hơn mà còn mang lại niềm vui và sự thỏa mãn.

5

Hầu hết các bản ngã đều có tâm thức nạn nhân. Một số người có tâm thức nạn nhân mạnh đến mức nó trở thành cốt lõi của bản ngã trong họ. Lòng oán hận và trách móc tạo thành phần chính yếu trong cảm nhận về bản thân của họ.

Ngay cả khi sự trách móc là hoàn toàn 'hợp lý', bạn vẫn tạo ra một ngục tù cho chính mình với những suy nghĩ trong đầu. Hãy nhìn rõ những gì bạn đang tự gây ra cho bản thân, hay đúng hơn là trí năng của bạn đang gây ra. Cảm nhận sự bám víu tình cảm của bạn vào những câu chuyện bất hạnh và ý thức về sự thôi thúc khi nghĩ hoặc kể lại những câu chuyện này. Hãy là người chứng kiến tình trạng tâm lý đó trong bạn. Bạn không cần phải làm gì cả, vì khi nhận thức được, bạn sẽ tự biết mình cần làm gì để mang lại sự chuyển hóa và tự do cho bản thân.

Than phiền và phản kháng là hai thói quen phổ biến của trí não, qua đó, bản ngã trong bạn được củng cố. Với nhiều người, hoạt động tâm lý và suy nghĩ của họ chỉ xoay quanh việc than phiền hoặc phản ứng lại với mọi thứ. Họ cho rằng người khác sai và mình luôn đúng. Tự cho rằng mình đúng giúp họ cảm thấy vượt trội hơn, củng cố cảm giác về bản thân. Nhưng thực tế, điều này chỉ làm mạnh thêm ảo tưởng về cái Tôi.

Bạn có muốn quan sát những thói quen này trong bản thân và nhận ra giọng nói hay than vãn trong đầu mình không?

6

Khi cư xử với người khác, bạn có phát hiện cảm giác ưu việt hoặc mặc cảm thua thiệt tinh tế không? Đó là khi bạn nhìn qua lăng kính của bản ngã, vốn luôn sống trong sự so sánh được/mất, hơn/thua.

Ganh tị là một sản phẩm phụ của bản ngã, khiến bạn cảm thấy thua thiệt khi người khác có điều tốt đẹp, giàu hơn, giỏi hơn hoặc thành công hơn bạn. Sĩ diện của bản ngã dựa vào sự so sánh và thích được nuôi dưỡng bằng sự tích lũy tài sản, kiến thức,... Bản ngã sẽ bám víu vào bất kỳ điều gì. Ngay cả khi bạn thất bại, bạn vẫn cố làm mạnh bản ngã bằng cách cho rằng mình bị cuộc đời đối xử tệ hơn người khác; hoặc khi mắc bệnh, bạn tự cho rằng bệnh của mình nặng hơn của bất kỳ ai.

Bây giờ bạn đang tạo ra cảm nhận gì về bản thân qua những câu chuyện, những “huyền thoại” về cuộc đời mình?

7

Trong mỗi bản ngã đều có nhu cầu chống trả, kháng cự và loại bỏ để bảo vệ cảm giác cách biệt, điều mà sự sinh tồn của bản ngã phụ thuộc vào. Vì vậy, trong bạn luôn có sự phân chia rõ ràng: “Tôi” và “thế giới”, “chúng ta” và “chúng nó”.

Bản ngã của bạn rất cần có sự bất đồng với ai đó hoặc điều gì đó. Đó là lý do bạn luôn tìm kiếm sự an bình, niềm vui và tình thương, nhưng đồng thời lại không thể chịu được khi có được chúng. Bạn nói muốn hạnh phúc, nhưng lại nghiện cảm giác khổ đau.

Khổ đau của bạn không phải do những tình huống khó khăn bạn gặp phải, mà do những điều kiện rất tiêu cực trong tâm trí bạn.

8

Bạn có cảm thấy áy náy về một việc gì đó mà bạn đã làm hoặc không làm trong quá khứ không? Chắc chắn rằng bạn đã hành động từ một mức độ ý thức hoặc không đủ ý thức vào thời điểm đó. Nếu bạn hiểu biết hoặc ý thức hơn bây giờ, bạn đã không làm như vậy.

Cảm giác phạm tội là cách bản ngã của bạn tạo ra một tư cách, một cảm nhận về bản thân. Đối với bản ngã, tính tích cực hoặc tiêu cực của cái Tôi không quan trọng. Những sai lầm chỉ là biểu hiện của vô thức - vô thức trong con người. Tuy nhiên, bản ngã thích biến điều đó thành vấn đề của riêng bạn và thích tuyên bố: “Chính tôi đã mắc sai lầm!” khiến bạn tự cảm thấy “xấu xa” trong lòng.

9

[...]Nếu bạn đặt ra những mục tiêu vị kỷ, ngay cả đó là để mong được tự do hơn, cải thiện cho mình hay làm cho mình quan trọng hơn, bạn vẫn không cảm thấy thỏa mãn khi đạt được những mục tiêu này.

Bạn có thể đề ra những mục tiêu, nhưng hãy nhớ rằng đạt được mục tiêu không phải là điều tối quan trọng. Khi mọi thứ được phát sinh từ sự có mặt của bạn thì giây phút này sẽ không bị biến thành một phương tiện bạn dùng để đạt tới cứu cánh: Những gì bạn làm sẽ cho bạn cảm giác thỏa mãn trong từng phút, từng giây. Bạn sẽ không còn giảm thiểu Phút Giây Hiện Tại thành một phương tiện như cách của tâm thức tự ngã của bạn vẫn làm.

Bài viết có sử dụng hình ảnh của họa sĩ Victor Mosquera.