(Tổ Quốc) - Một bước tiến quan trọng đã được thực hiện trong việc tiên phong bảo tồn các loài động vật đang đối diện nguy cơ tuyệt chủng thông qua công nghệ nhân bản.
Công ty Sinogene Biotechnology ở Trung Quốc vừa công bố việc sinh ra con sói Bắc Cực nhân bản đầu tiên trên thế giới (Canis lupus arctos), theo Live Science. Theo các chuyên gia, sự ra đời này mở ra triển vọng tái tạo nhiều loài động vật quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Maya, con sói cái được nhân bản và có con chó săn thay thế làm mẹ, đã được công bố trên toàn thế giới qua một video ngắn tại một cuộc họp báo diễn ra vào ngày 19 tháng 9, theo Global Times của Trung Quốc. Con sói này được sinh ra vào ngày 10 tháng 6 tại Bắc Kinh, 100 ngày trước khi video được phát.

Để nhân bản Maya, các nhà khoa học đã sử dụng DNA từ một con sói Bắc Cực (cũng tên là Maya) đã qua đời tại công viên động vật hoang dã Harbin Polarland ở đông bắc Trung Quốc. Maya ban đầu sinh ra ở Canada, sau đó được chuyển đến Trung Quốc vào năm 2006 và qua đời vì tuổi già vào đầu năm 2021.
“Để cứu loài động vật đang đối diện nguy cơ tuyệt chủng, chúng tôi đã bắt đầu nghiên cứu về việc nhân bản sói Bắc Cực với Harbin Polarland từ năm 2020. Sau hai năm nỗ lực không ngừng, sói Bắc Cực đã được nhân bản thành công. 'Đây là trường hợp đầu tiên trên thế giới', Mi Jidong, CEO của Sinogene, công ty có trụ sở tại Bắc Kinh, nói tại một cuộc họp báo ở thành phố này.
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp chuyển nhân tế bào (SCNT) để tạo ra 137 phôi sói Bắc Cực bằng cách kết hợp tế bào da từ Maya với tế bào trứng chưa trưởng thành của chó nhà. Sau đó, 85 phôi đã được cấy ghép thành công vào bảy con chó mẹ thay thế của giống beagle. Tuy nhiên, chỉ có một phôi phát triển thành công trong quá trình mang thai.
Lý do chọn những con chó mẹ beagle cho thí nghiệm đơn giản là vì không có đủ con sói cái được nuôi nhốt để sử dụng. Nhưng do chó và sói chia sẻ nhiều DNA, nên phôi thai có thể phát triển tốt trong cơ thể của chó beagle.

Maya bản sao hiện đang sống với mẹ nuôi của nó, nhưng sẽ được chuyển đến Cáp Nhĩ Tân Polarland trong tương lai để sống cùng với các con sói Bắc Cực khác. Ban quản lý của công viên tin rằng Maya bản sao cần thời gian để thích nghi và hòa nhập với đàn sói Bắc Cực còn lại để được nuôi dạy giống như các con sói tự nhiên.
Sinogene cũng tiết lộ rằng đã tạo ra một bản sao sói Bắc Cực thứ hai bằng cách sử dụng DNA từ một con đực chưa xác định, sinh vào ngày 22 tháng 9.
Thường thì, Sinogene chuyên nhân bản các loài vật đã chết, như mèo, chó và ngựa, cho các khách hàng tư nhân. Nhưng công ty bây giờ đang hướng sự chuyên môn của mình vào việc giúp nhân bản các loài đang nguy cơ tuyệt chủng để bảo tồn. Thử nghiệm hiện tại là bước đầu tiên để đạt được mục tiêu này.

Đây không phải là lần đầu tiên một loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng được nhân bản bởi các nhà khoa học - vào năm 2020, tổ chức bảo tồn phi lợi nhuận Revive & Restore ở Mỹ đã thành công trong việc nhân bản một cá thể chồn chân đen có nguy cơ tuyệt chủng (Mustela nigripes). Đây là một bước tiến lớn trong việc phục hồi các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, có thể giúp vượt qua các rào cản di truyền mà nhiều loài động vật hoang dã nguy cấp phải đối mặt.
Các nhà khoa học cũng đã tiến hành các bước đầu tiên để tái tạo các loài đã tuyệt chủng trong môi trường sống tự nhiên: gần đây, Dự án Lazarus của Đại học New South Wales thông báo họ đã tái tạo bộ gen của một loài ếch Úc đã tuyệt chủng. Mặc dù không có phôi nào sống sót sau vài ngày, các xét nghiệm di truyền đã xác nhận rằng các tế bào phân chia chứa vật liệu di truyền từ loài ếch đã tuyệt chủng.

Quay trở lại năm 2003, các nhà khoa học Tây Ban Nha đã thành công trong việc nhân bản loài dê núi Pyrenean ibex đã tuyệt chủng từ năm 2000. Tuy nhiên, con vật chỉ sống được khoảng 10 phút sau khi sinh, khiến nó trở thành loài động vật duy nhất bị tuyệt chủng hai lần.
Trong một thí nghiệm nổi tiếng hơn, các nhà nghiên cứu tại Đại học Kindai ở Nhật Bản đã thử chiết xuất hạt nhân từ tế bào của voi ma mút lông cừu 28.000 năm tuổi và ghép chúng vào tế bào chuột, kết quả là chúng đã bắt đầu có “dấu hiệu của các hoạt động sinh học”.
Theo những người ủng hộ nhân bản, lợi ích chính của việc nhân bản vô tính các loài có nguy cơ tuyệt chủng là cung cấp sự đa dạng di truyền có thể được duy trì trong một loài - điều này đã được chứng minh thông qua việc nhân bản các loài chồn có nguy cơ tuyệt chủng. Sự ra đời của Maya đại diện cho một bước tiến khác trong hướng này.
Tham khảo: Live Science; Global Times; Earthlymission
