'Bàn tay vô hình' của siêu mặt trăng: Cứu rỗi thương mại toàn cầu

Việc siêu tàu vận tải Ever Given giải thoát khỏi điểm mắc kẹt trên kênh đào Suez đều nhờ vào sức mạnh của mặt trăng - vệ tinh tự nhiên duy nhất của trái đất.

Là một trong những mũi nhọn của thương mại đường biển toàn cầu, kênh đào Suez đóng vai trò không thể thiếu trong hệ thống thương mại quốc tế. Từ giấy vệ sinh đến ô tô hay thậm chí là gia súc, hàng hóa đi qua con kênh này vô cùng đa dạng. Sự cố khiến tàu Ever Given mắc kẹt đã gây ra lo lắng toàn cầu.

Suốt 6 ngày, con tàu dài 400m đã tạo ra một sự cản trở lớn trên kênh, khiến hơn 400 tàu phải chờ đợi. Lượng hàng hóa đang chờ xử lý trị giá hàng tỷ USD. Cảnh tượng của những máy nạo vét lớn nhỏ đi so với Ever Given tạo ra một hình ảnh khá 'tuyệt vọng'.

Rõ ràng, con người không thể chuẩn bị cho những tai nạn lớn trong cuộc sống. Sự cố với tàu Ever Given không chỉ ảnh hưởng đến trái đất mà còn thu hút sự quan tâm của các phi hành gia trên trạm vũ trụ Quốc tế ISS.

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã công bố hình ảnh từ vệ tinh Copernicus Sentinel-1 để so sánh tình hình giao thông hàng hải trước và sau sự cố. Dự đoán rằng việc giải thoát con tàu sẽ mất nhiều ngày, mặc dù nó đã gây ra sự cản trở lớn cho lưu thông hàng hải toàn cầu.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn có sự giúp đỡ từ thiên nhiên. Suez, mặc dù là một kênh đào, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng của thủy triều như các vùng nước khác. Tương tác giữa trái đất và mặt trăng, vệ tinh tự nhiên duy nhất của chúng ta, đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

Triều cường đạt đỉnh cao khi trái đất, mặt trời và mặt trăng thẳng hàng. Ba đối tượng này cũng là những thế lực hấp dẫn mạnh mẽ nhất với trái đất. Nước là yếu tố phản ứng mạnh nhất với những lực hấp dẫn này, có thể quan sát bằng mắt thường.

Vào ngày rằm (28/3 dương lịch), thủy triều dâng cao là điều tốt cho việc giải cứu con tàu mắc cạn. Sau đó, mặt trăng sẽ đạt đến điểm gần trái đất nhất vào ngày 29/3 (trăng 16). Ở điểm gần nhất, lực hấp dẫn từ mặt trăng tác động lên nước trên trái đất là mạnh nhất. Điều này là tất cả những gì mà Ever Given và những người giải cứu cần.

Theo báo New York Times, kênh đào Suez có mực nước triều cao 2m vào tối 28/3, cao hơn mực nước triều thông thường khoảng 46cm nhờ siêu mặt trăng. Nỗ lực giải cứu con tàu đã đặt vào giai đoạn quyết định. Nhờ vào thủy triều cao và các tàu kéo công suất lớn, phần đuôi của con tàu đã được di chuyển khỏi vị trí mắc kẹt, tiếp theo là phần mũi.

Thông tin này cũng được Peter Berdowski, Giám đốc điều hành của Boskalis - công ty cứu hộ chịu trách nhiệm giải phóng Ever Given, chia sẻ.

'Chúng tôi đã nhận được sự hỗ trợ lớn từ thủy triều. Nhờ vào lực đẩy mạnh mẽ từ tự nhiên, vượt xa khả năng của 2 chiếc tàu kéo công suất lớn mới được triển khai để hỗ trợ, chúng tôi đã có thể giải thoát con tàu khỏi vị trí mắc kẹt', ông Berdowski nói.

Khi nước triều dâng cao, phần đuôi con tàu đã được kéo ra khỏi vị trí mắc kẹt. Điều này tạo ra một 'đòn bẩy khổng lồ' dài 400m để những người cứu hộ giải cứu phần mũi tàu, mắc kẹt trong lớp đất sét ở một bờ kênh. 2.000 tấn nước được bơm vào phía sau con tàu nhằm nâng mũi tàu lên khi đuôi tàu bị đẩy xuống.

Triều cường dâng cao vào buổi trưa nhưng giảm mạnh vào những giờ sau. Điều này tạo ra một bàn tay vô hình đẩy mạnh ở phần đầu con tàu. Trong khi đó, các tàu kéo tiếp tục kéo đuôi con tàu theo hướng nước rút ra, tăng cường lực tác động.

Vào khoảng 3h chiều ngày 29/2, việc giải cứu đã thành công. Con tàu được kéo ra giữa dòng kênh, đánh dấu kết thúc cho gần một tuần thảm họa thương mại toàn cầu. Tuyến đường biển quan trọng, với giá trị hàng hóa từ 6 đến 10 tỷ USD được vận chuyển qua lại mỗi ngày, đã được mở lại.

'Chúng tôi không cần phải áp dụng kế hoạch B (hút cát) hoặc kế hoạch C (tháo dỡ hàng hóa lớn khỏi con tàu). Chúng tôi tin tưởng vào kế hoạch A và nó đã thành công', Berdowski chia sẻ.

Sự thành công trong việc giải cứu Ever Given là kết quả của sự phối hợp tốt đẹp và tính toán kỹ lưỡng, kết hợp với sức mạnh của tự nhiên. Nếu không có siêu mặt trăng đầu tiên của năm 2021, có thể việc giải cứu con tàu sẽ thành công nhưng sẽ mất nhiều ngày hơn. Điều này sẽ gây ra những tổn thất nặng nề cho thương mại toàn cầu, một lần nữa khiến nó phải gánh chịu thêm.

Kênh đào Suez không phải là tuyến đường duy nhất, nhưng là lựa chọn ngắn nhất cho các tàu từ châu Á đến châu Âu và châu Mỹ. Có thể chọn lựa tuyến đường khác là đi qua mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi, nhưng đây là một lựa chọn dài hơn 6.000km và có nhiều rủi ro đối với các tàu hàng.

Hiện tại, tác động của sự cố đối với thương mại toàn cầu vẫn đang được đánh giá. Việc mở lại kênh đào làm nhiều người cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi họ không còn phải chờ đợi hàng hóa trong sự chờ đợi.