(Mytour) Để thỏa mãn nhu cầu tâm linh cho bàn thờ phong thủy, bạn cần chú ý đến những yếu tố quan trọng sau: Hướng, vị trí đặt bàn thờ và cách sắp xếp các đồ vật tâm linh trên bàn thờ...
1. Phong thủy bàn thờ là gì?
1.1 Bàn thờ là gì?

Hơn nữa, bàn thờ còn là nơi thể hiện niềm tin và mong muốn của gia chủ đối với các vị Thánh, Thần, Đức Phật hoặc Thiên Chúa. Vì vậy, yếu tố phong thủy bàn thờ vẫn giữ vai trò quan trọng, bởi mọi người tin rằng nó góp phần mang lại may mắn, tài lộc và tránh những tai họa cho gia chủ.
1.2 Ý nghĩa của bàn thờ phong thủy
Thờ cúng tổ tiên là truyền thống tốt đẹp của dân tộc, và thực hiện các nghi lễ tại bàn thờ cũng thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Về mặt phong thủy, bàn thờ là một trong những yếu tố quyết định tài lộc và may mắn cho gia chủ. Do đó, nếu không biết cách bố trí bàn thờ theo phong thủy, gia chủ có thể gặp phải những điều xui xẻo và kém may mắn.
Bên cạnh đó, việc tránh khỏi những tác động xấu từ phong thủy trong phòng thờ cũng mang đến nguồn sinh khí tích cực, nhiều điều may mắn và vạn sự hanh thông cho gia đình.
Hơn nữa, phong thủy bàn thờ giúp tạo ra sự cân bằng âm dương, mang lại cảm giác hài hòa, thoải mái cho gia chủ. Đặc biệt, một phòng thờ được thiết kế vừa thẩm mỹ vừa hợp phong thủy sẽ làm đẹp thêm cho ngôi nhà.
Hơn nữa, phong thủy bàn thờ giúp tạo ra sự cân bằng âm dương, mang lại cảm giác hài hòa, thoải mái cho gia chủ. Đặc biệt, một phòng thờ được thiết kế vừa thẩm mỹ vừa hợp phong thủy sẽ làm đẹp thêm cho ngôi nhà.
3. Vị trí và hướng đặt bàn thờ phong thủy
3.1 Vị trí đặt bàn thờ phong thủy
Vị trí của phòng thờ nên được đặt ở nơi kín đáo từ hướng cửa nhìn vào. Tốt nhất là đặt phòng thờ từ tầng 2 trở lên.
Bên cạnh đó, do không gian giữa nhà đất và căn hộ chung cư có sự khác biệt về thiết kế, bạn cần lưu ý để phong thủy bàn thờ đúng chuẩn:
- Nhà đất: Bàn thờ và gian thờ cúng nên được đặt ở vị trí cao trong nhà, thường là ở một phòng trên tầng cao nhất, theo nguyên tắc là phải có nóc nhà và bầu trời phía trên bàn thờ, không được để các phòng khác đè lên. Phía trước bàn thờ nên có các gian trang trọng, còn phía sau bàn thờ có thể là không gian phụ như sân phơi, kho,…
- Căn hộ chung cư: Do diện tích thường hạn chế, bàn thờ thường được đặt tại phòng khách với mẫu bàn thờ treo tường nhỏ gọn. Nếu không đủ không gian cho phòng thờ riêng, nên có rèm che và chọn vị trí đặt tôn nghiêm.
Ngoài việc đặt bàn thờ đúng hướng, cần lưu ý tránh những vị trí phạm tâm linh hay phong thủy xấu. Những vị trí này có thể tác động xấu đến năng lượng tâm linh, gây suy giảm, kiệt quệ hoặc những điều không may cho gia chủ trong cuộc sống.
- Cạnh lối đi: khu vực này thường xuyên có người đi lại, dễ mất đi sự an tĩnh và tôn nghiêm.
- Đối diện nhà bếp: gây hỏa sát nặng, dẫn đến gia đạo bất hòa, vận thế không ổn định và suy giảm.
- Đối diện nhà vệ sinh hoặc phía sau bàn thờ là nhà vệ sinh: Những khu vực này được coi là “không sạch”, mang uế khí sẽ làm giảm đi sự tôn nghiêm trong việc thờ cúng. Vì vậy, đây là vị trí tối kỵ, cần tránh để không vô lễ với Thần Phật và bất hiếu với tổ tiên.
- Đối diện cửa: Bàn thờ mang tính âm, trong khi cửa chính hoặc cửa sổ mang tính dương. Đặt bàn thờ đối diện với cửa sẽ làm mất cân bằng.
- Dưới chân cầu thang: Gầm cầu thang thường là góc khuất, tối và tích tụ khí. Hơn nữa, việc đi lại trên cầu thang trong khi bàn thờ ở dưới là điều đại kỵ. Điều này có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe gia đình, dễ bị đau ốm, và nội bộ gia đình cũng dễ lục đục.
- Bàn thờ không nên đặt đối diện với gương soi vì gương có thể tạo ra hung khí không tốt cho bàn thờ.
- Không đặt bàn thờ trong phòng ngủ, ngay cửa ra vào phòng, hoặc dưới xà ngang, dầm nhà.
- Phía sau bàn thờ là phòng ngủ: điều này không tốt cho mối quan hệ vợ chồng.
- Trung tâm ngôi nhà là nơi hội tụ nhiều vượng khí, vì vậy gia chủ không nên đặt bàn thờ hay bất kỳ vật gì ở vị trí này.
- Không đặt bàn thờ gia tiên và bàn thờ Phật đối diện nhau để tránh gây ra xung đột.
3.2 Lựa chọn hướng phù hợp cho bàn thờ

Hướng bàn thờ cần được bố trí phù hợp với hướng chính của ngôi nhà. Ví dụ, nếu hướng chính của ngôi nhà là Tây Nam, thì hướng đặt bàn thờ phong thủy lý tưởng cũng là Tây Nam.
+ Lựa chọn hướng bàn thờ phong thủy dựa trên tuổi
Khi xác định hướng bàn thờ theo tuổi, thường người ta dựa vào tuổi của chủ gia đình hoặc người đóng vai trò trụ cột để xem hướng bàn thờ phù hợp.
Để xác định hướng bàn thờ theo tuổi, bạn cần thực hiện các bước sau:
- Bước 1: Xác định người lớn tuổi nhất trong nhà hoặc trụ cột của gia đình.
- Bước 2: Tra cứu tuổi, ghi lại tên của gia chủ, sau đó xác định các hướng tốt và xấu để tìm vị trí đặt bàn thờ hợp phong thủy, giúp gia đình thu hút tài lộc và thịnh vượng.
- Bước 3: Dựa vào tuổi của gia chủ để xác định phương hướng và vị trí bàn thờ. Bạn cần xem xét mệnh, sự tương sinh và tương khắc theo ngũ hành để tìm ra hướng tốt nhất cho bàn thờ.
+ Các hướng tốt và xấu trong phong thủy bàn thờ
Các hướng đặt bàn thờ tốt:
- Hướng Sinh Khí: Đây là hướng đặt bàn thờ rất tốt (Thượng kiết), thuộc về Tham lang tinh, Dương Mộc. Những ai có cung mạng ở hướng Sinh Khí Thượng kiết sẽ được hưởng lợi trong công danh, tài vận thăng tiến, gia đình thêm người. Trong các năm và tháng Hợi, Mão, Mùi, gia chủ sẽ phát tài lớn.
- Hướng Thiên Y: Là hướng thuộc Cự môn tinh, Dương Thổ, vô cùng tốt (Thượng kiết). Nếu vợ chồng hợp với cung này và nhà theo hướng này thì sẽ phát đạt, gia đình yên ấm. Trong các năm và tháng: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, gia chủ sẽ làm ăn thịnh vượng.
- Hướng Diên Niên: Hướng này thuộc Võ khúc tinh, Dương Kim, được coi là hướng tốt (Thứ kiết) ứng với các năm và tháng Tị, Dậu, Sửu. Các cặp vợ chồng hợp mạng cùng cung này nên chọn hướng ra vào và hướng bếp theo phương này để sống lâu, tài lộc dồi dào và gia đình hạnh phúc.
- Hướng Phục Vì: Hướng này thuộc Bồ chúc tinh, Âm Thủy, là một hướng tốt (Thứ kiết). Nếu vợ chồng hợp cung này, nên xây dựng bếp và nhà theo hướng này sẽ dễ sinh con khỏe mạnh, dễ nuôi.
Các hướng đặt bàn thờ xấu:
- Tuyệt Mạng: Là hướng đại hung, thuộc Phá quân tinh, Âm Kim. Hướng Tuyệt Mạng ứng vào các năm và tháng Tỵ, Dậu, Sửu. Những người thuộc cung này có thể gặp phải tổn thất về con cái, ảnh hưởng đến sức khỏe, có thể mắc bệnh tật, đoản mệnh, tài vận suy giảm.
- Ngũ Quỷ: Hướng này thuộc Liêm trinh tinh, Âm Hỏa, được xem là đại hung, dễ dẫn đến bệnh tật, thị phi, tài vận hao hụt, hỏa hoạn, và gặp hạn trong các năm và tháng: Dần, Ngọ, Tuất.
- Lục Sát: Hướng này thuộc Văn khúc tinh, Dương Thủy, là hướng thứ hung, ứng vào các năm và tháng: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Dù không xấu như những hướng trên, nhưng nếu nhà hướng này có thể dẫn đến hao tổn tài sản, dễ gây xung đột và bệnh tật.
- Họa Hại: Hướng này thuộc Lộc tồn tinh, Âm Thổ, là hướng thứ hung. Nhà phạm phải hướng này sẽ dễ gặp rắc rối, thị phi, bệnh tật, và tài sản dễ bị mất. Các năm có hạn là Thìn, Tuất, Sửu, Mùi.
3.2 Cách lựa chọn hướng bàn thờ phong thủy theo mệnh
Xét theo ngũ hành để xác định gia chủ thuộc mệnh nào trong Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.
- Hướng bàn thờ cho người mệnh Thổ và Kim:
Theo ngũ hành, Thổ sinh Kim, vì vậy hướng đặt bàn thờ cho hai cung mệnh này là giống nhau. Để thu hút may mắn và tài lộc, gia chủ mệnh Kim và Thổ nên chọn các hướng như Tây, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam. Ngoài ra, họ cần tránh đặt bàn thờ hướng Bắc, Đông, Đông Nam và Nam để tránh rủi ro.
- Hướng bàn thờ cho người mệnh Thủy, Mộc, Hỏa:
Các gia chủ thuộc mệnh Thủy, Mộc, Hỏa nên đặt bàn thờ theo các hướng Đông, Đông Nam, Nam và Bắc để mang lại điều tốt lành trong công việc và cuộc sống. Đồng thời, cần tránh các hướng Tây, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam.
4. Lựa chọn kích thước và màu sắc cho bàn thờ
Kích thước và màu sắc bàn thờ là yếu tố quan trọng mà các gia chủ rất quan tâm.
4.1 Lựa chọn kích thước bàn thờ theo thước Lỗ Ban
Thông thường, bàn thờ được tính toán và đo lường dựa trên kích thước lỗ ban.
Thước Lỗ Ban có ba loại kích thước là 52cm, 43cm và 39cm. Trong đó, thước Lỗ Ban 39cm hay thước Lỗ Ban 39 được sử dụng để đo kích thước âm trạch như mồ mả, tiểu, quách, bàn thờ,...
Thước Lỗ Ban có ba loại kích thước là 52cm, 43cm và 39cm. Trong đó, thước Lỗ Ban 39cm hay thước Lỗ Ban 39 được sử dụng để đo kích thước âm trạch như mồ mả, tiểu, quách, bàn thờ,...
Thước Lỗ Ban được chia thành các kích thước thông thường và các cung phân định khoảng tốt hay xấu, giúp người sử dụng xác định được kích thước nào là đẹp và nên sử dụng, cũng như kích thước nào là xấu và cần tránh.
Một chu kỳ của thước Lỗ Ban 39 (38.8cm) bao gồm 10 cung theo thứ tự từ trái sang phải: Đinh, Hại, Vượng, Khổ, Nghĩa, Quan, Tử, Hưng, Thất, Tài. Khi đạt đến 38.8cm, chu kỳ này sẽ lặp lại.
Hiện tại, trên thị trường có hai mẫu bàn thờ phổ biến là bàn thờ đứng (tủ đứng) và bàn thờ treo tường. Tùy thuộc vào diện tích không gian, gia chủ có thể lựa chọn mẫu bàn thờ phù hợp.
Hiện tại, trên thị trường có hai mẫu bàn thờ phổ biến là bàn thờ đứng (tủ đứng) và bàn thờ treo tường. Tùy thuộc vào diện tích không gian, gia chủ có thể lựa chọn mẫu bàn thờ phù hợp.
Lựa chọn kích thước cho bàn thờ đứng
Bàn thờ đứng, dù là kiểu hiện đại hay truyền thống, có nhiều kích thước khác nhau, được tính toán theo thước Lỗ Ban. Các kích thước phổ biến thường sử dụng là:
- Chiều ngang (dài): 127cm, 157cm, 175cm, 197cm, 217cm,…
- Chiều sâu (rộng): 61cm, 69cm, 81cm, 97cm, 107cm, 117cm,…
- Chiều cao: 117cm, 127cm,…
Lựa chọn kích thước cho bàn thờ treo tường
Dưới đây là một số kích thước tiêu chuẩn mà bạn có thể tham khảo:
- Kích thước lý tưởng cho bàn thờ treo tường 48cm (Hỷ Sự) x 81cm (Tài Vượng)
- Kích thước lý tưởng cho bàn thờ treo tường 48cm (Hỷ Sự) x 88cm (Tiến Bảo)
- Kích thước lý tưởng cho bàn thờ treo tường 49.5cm (Tài Vượng) x 95cm (Tài Vượng)
- Kích thước lý tưởng cho bàn thờ treo tường 56cm (Tài Vượng) x 95cm (Tài Vượng)
- Kích thước lý tưởng cho bàn thờ treo tường 61cm (Tài Lộc) x 107cm (Quý Tử)
Ngoài việc chọn kích thước phù hợp cho bàn thờ treo, bạn cũng cần lưu ý đến chiều cao khi lắp đặt. Chiều cao bàn thờ nên tương xứng với người gia chủ; quá cao sẽ gây khó khăn trong việc thờ cúng, trong khi quá thấp sẽ không tôn nghiêm. Thông thường, chiều cao nên trên 1.5m.
4.2 Lựa chọn màu sắc cho bàn thờ
5. Vật liệu chế tạo bàn thờ
Chất liệu để làm bàn thờ là yếu tố quan trọng được chú ý, và gỗ tự nhiên thường được ưa chuộng vì mang lại cảm giác gần gũi, mộc mạc, gợi nhớ đến những giá trị truyền thống. Gỗ thuộc hành Mộc có khả năng xua tan âm khí trong nhà, thu hút tài lộc cho gia chủ.
Chọn loại gỗ phù hợp rất quan trọng để tránh tình trạng mối mọt ảnh hưởng đến bàn thờ gia đình. Những loại gỗ chống mối mọt không chỉ đảm bảo tuổi thọ sử dụng cao mà còn duy trì tính thẩm mỹ qua thời gian.
- Gỗ thông là lựa chọn phổ biến để làm bàn thờ gia tiên, có kết cấu mềm, nhẹ và dễ chạm trổ. Gỗ thông có khả năng chịu lực tốt, ít bị mối mọt xâm nhập nhờ vào chất nhựa tự nhiên.
- Gỗ sồi có màu sắc đẹp với các đường vân lạ mắt, độ cứng và khả năng chịu lực cao. Gỗ sồi chứa nhiều thành phần tanin giúp chống mối mọt và chống thấm nước hiệu quả.
- Gỗ óc chó được coi là loại gỗ tốt nhất, có độ cứng hoàn hảo và khả năng tạo ra nhiều kiểu dáng khác nhau. Gỗ óc chó bám keo và sơn tốt, giữ màu sắc sang trọng theo thời gian.
- Gỗ hương nổi bật với khả năng chống mối mọt tuyệt vời. Hương thơm tự nhiên của gỗ hương giúp xua đuổi côn trùng, đảm bảo bàn thờ không bị hư hại do mối mọt.
- Gỗ gụ có vân đẹp và màu sắc ấm áp, với kết cấu chắc chắn và khả năng chống mối mọt cao, tạo môi trường không thích hợp cho sự phát triển của mối.
- Gỗ vàng tâm nhẹ nhưng rất chắc, có hương thơm dễ chịu, tự chống mối mọt và chịu nước tốt, đảm bảo không bị gãy hay mục trong quá trình sử dụng.
- Gỗ tràm là loại gỗ ít mối mọt, bền, có khả năng chịu nước và nhiệt tốt, thích hợp để tạo ra những mẫu bàn thờ nguyên tấm rất đẹp.
6. Bày trí trên bàn thờ

6.1 Những đồ vật cần có trên bàn thờ:
- Bát hương: là một trong những đồ vật quan trọng nhất, bao gồm: một bát lớn nhất đặt ở giữa bàn thờ để thờ Phật, một bát thờ Thần như Thổ Công, Thần Tài, và một bát dùng để thờ cúng tổ tiên đã khuất. Ngoài ra, có thể kết hợp bát hương thờ Phật và tổ tiên trong cùng một loại bát, cùng với một bát thờ Thần và một bát thờ bà Cô Tổ ở giữa.
- Lọ lộc bình sứ: Lộc bình nên được đặt bên trái, hoặc có thể sử dụng hai lọ đối xứng ở hai bên để cắm cành lộc, hoa tươi hoặc hoa sen làm bằng đồng.
- Di ảnh thờ: Đặt di ảnh của nam ở bên trái và di ảnh của nữ ở bên phải (theo hướng bàn thờ nhìn ra chứ không phải hướng người làm lễ nhìn vào).
- Mâm bồng: Thường có 3 cái để trưng bày hoa quả, tiền vàng, bánh kẹo khi cúng kiếng, là vật không thể thiếu trong lễ cúng gia tiên và thần phật.
- Ngai chén thờ: Ngai chén thờ chứa nước và rượu, thể hiện sự cao sang và phú quý, mang lại điềm lành, hạnh phúc, đồng thời chứa đựng nguồn sống vĩnh cửu cho gia chủ. Nên đặt gần giữa phía trước của bàn thờ, trước bát hương. Số chén nên là số lẻ, thường là 3 hoặc 5 chén.
- Đèn dầu hoặc chân nến: Đèn dầu được thắp sáng trên bàn thờ để soi lối cho ông bà tổ tiên trở về hưởng lễ lộc từ con cháu.
- Chóe thờ: Trong phong thủy, chóe thờ tượng trưng cho hũ gạo, hũ vàng, mang lại sự sang trọng cho bàn thờ và cầu mong gia chủ có cuộc sống giàu sang, phú quý.
- Một số đồ vật khác nên có trên bàn thờ như: Bộ Đỉnh Hạc, cây nến đôi, đèn, đài thờ, đũa thờ, ống hương, đĩa cau trầu, bát thờ,… Gia chủ có thể linh hoạt sắp xếp tùy theo kích thước bàn thờ cho hợp lý.
Trong không gian thờ, có thể treo các loại tranh phong thủy như tranh Tứ Quý, Thủy Mặc, Tứ Linh,… để vừa tạo tính thẩm mỹ vừa mang lại sự trang nghiêm, giúp gia đình gặp thuận lợi và may mắn.
6.2 Đồ vật không nên có trên bàn thờ:
- Hoa giả, đồ giả: được coi là biểu hiện của sự không thành tâm theo quan niệm cổ truyền, dẫn đến sự bất kính.
- Giấy tiền vàng mã: chỉ nên sử dụng khi dâng cúng, không để quá lâu trên bàn thờ. Sau khi cúng kiếng xong, cần mang đi hóa vàng ngay. Để tiền vàng lâu trên bàn thờ có thể ảnh hưởng đến tài lộc và công việc làm ăn của gia chủ.
- Các đồ vật kim loại như chân hương vòng, lư đồng, chân nến, que sắt nếu cắm vào bát hương trên bàn thờ sẽ không tốt, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của gia chủ. Nếu muốn thắp hương vòng, chỉ cần đốt bên ngoài bát hương và đặt lên đĩa là được.
- Bỏ cát vào trong bát hương: Bát hương cần phải sử dụng tro sạch đốt từ rơm đã qua sàng lọc, loại bỏ tạp chất. Không được thay cát vào bát hương, điều này có thể gây bất kính, dẫn đến sự quở trách từ tổ tiên và thần phật, dễ làm gia đình lục đục và sức khỏe suy yếu.
- Hạn chế sử dụng hoa ly – biểu trưng cho sự chia ly; hoa cúc vạn thọ – có mùi hương không dễ chịu, không phù hợp với khu vực thờ cúng.
7. Những lưu ý khác trong bàn thờ phong thủy là gì?
Trước khi tìm hiểu và khám phá các vấn đề này, gia chủ nên tuyệt đối tránh những điều cần kiêng kỵ trong không gian văn hóa tâm linh của người Việt.
- Người lập bàn thờ: Người trực tiếp lập bàn thờ trong gia đình thường là chủ nhà (người nam là tốt nhất). Trước khi thực hiện, cần rửa tay sạch sẽ, mặc trang phục kín đáo, nghiêm túc và thành tâm. Ngoài ra, theo phong thủy, phụ nữ mang thai không nên lập bàn thờ hoặc chạm vào bàn thờ.
- Công đoạn bốc bát hương nên do gia chủ thực hiện. Không nhất thiết phải nhờ thầy cúng hay thầy phong thủy, chỉ cần có lòng thành và đảm bảo tay chân sạch sẽ trước khi bốc bát hương.
- Hướng của phòng thờ nên tránh hướng Ngũ Quỷ và cần mang tính dương, tránh ngược ánh sáng mặt trời. Không để bàn thờ đối ngược với hướng chính của ngôi nhà, vì điều này có thể mang lại tai họa cho gia chủ.
- Thời điểm lập bàn thờ: Nên thực hiện việc lập bàn thờ cùng với lễ nhập trạch, chọn ngày và giờ phù hợp với mệnh và tuổi của gia chủ. Các chuyên gia phong thủy khuyên gia chủ nên chọn ngày giờ có sao Bát Bạch để hóa giải sát khí.
- Bàn thờ cần phải luôn sạch sẽ, thoáng mát. Không nên đặt những vật không liên quan hoặc cấm kỵ lên bàn thờ.

