Bằng cách sử dụng da heo để tạo giác mạc cấy ghép, các nhà khoa học đã khôi phục lại thị lực cho bệnh nhân mắc chứng khiếm thị.

(Tổ Quốc) - Một bước đột phá tiềm năng có thể giúp những người sống trong bóng tối từ khi còn nhỏ lấy lại khả năng nhìn mọi thứ xung quanh.

Trong một thử nghiệm trên 20 người mắc bệnh hỏng giác mạc, việc sử dụng mô cấy từ da heo đã mang lại kết quả tích cực ban đầu.

Những người tham gia thử nghiệm từ Iran và Ấn Độ, bị suy giảm thị lực do chứng giác mạc hình chóp, đã ghi nhận sự cải thiện đáng kể sau phẫu thuật.

“Chúng tôi rất ngạc nhiên với mức độ cải thiện thị lực của bệnh nhân”, Neil Lagali, một trong các tác giả của nghiên cứu, chia sẻ.

Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh nhân đều gặp may mắn khi thấy thị lực của mình phục hồi. Mặc dù có những cải thiện, nhưng một số bệnh nhân vẫn chỉ đạt được thị lực trung bình sau phẫu thuật.

Tuy vậy, các chuyên gia trong lĩnh vực vẫn phấn khích với những thành công từ việc sử dụng da heo. Giáo sư khoa mắt Marian Macsai, người không tham gia vào nghiên cứu, khẳng định rằng đây sẽ là một bước tiến lớn trong việc cải thiện cuộc sống của những người mắc chứng giác mạc hình chóp. Mỗi 100.000 người, từ 50 đến 200 người sẽ mắc chứng bệnh lạ; và phương pháp mới còn có tiềm năng áp dụng trong điều trị các vấn đề mắt khác.

“Việc sử dụng kỹ thuật sinh học để tạo ra giác mạc có thể mang lại một cuộc cách mạng”, giáo sư Macsai nhấn mạnh. “Nó có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ từ việc sử dụng dược phẩm tiêm, và có thể sản xuất giác mạc đủ cho mọi bệnh nhân trên thế giới”.

Để tạo ra mô cấy, giáo sư Lagali và đồng nghiệp tan mô da heo trong dung dịch collagen tinh khiết. Từ hỗn hợp này, họ tạo ra một loại gel hydro có cấu trúc giống như giác mạc của con người. Ca phẫu thuật yêu cầu bác sĩ chính xác lồng gel hydro này vào mắt bệnh nhân, tạo thành một lớp giác mạc mới.

Thường thì, việc ghép mô giác mạc sẽ đòi hỏi sử dụng mô người, nhưng không phải ai cũng sẵn lòng hiến xác sau khi qua đời. Đó là lý do giáo sư Lagali tìm kiếm một giải pháp thay thế hiệu quả và chi phí thấp hơn.

“Collagen từ da heo là sản phẩm phụ của ngành công nghiệp thực phẩm. Điều này khiến chúng dễ dàng thu thập”, giáo sư lý giải.

Sau hai năm phẫu thuật, cơ thể bệnh nhân không phản ứng phản hồi, và mắt bệnh nhân không sưng phù hay có vết sẹo. “Phản ứng thải trừ từ cơ thể với mô heo khá dễ dàng”, giáo sư Uri Soiberman nhận xét. Mặc dù không tham gia vào nghiên cứu, ông cũng cho rằng phản ứng thải hồi thường xảy ra trong vòng một năm sau phẫu thuật.

Tuy nhiên, như nhiều ca phẫu thuật thử nghiệm khác, việc sử dụng collagen từ da heo vẫn tiềm ẩn rủi ro. Theo giáo sư Soiberman, collagen ngoại lai có thể gây ra phản ứng miễn dịch. Để giảm thiểu rủi ro, người bệnh phải sử dụng thuốc nhỏ mắt ức chế hệ miễn dịch trong vòng 8 tuần sau phẫu thuật, mặc dù lượng thuốc này ít hơn so với khi sử dụng mô người.

Theo giáo sư Lagali, mô cấy từ nhóm nghiên cứu không chứa tế bào, do đó hầu như không có khả năng gây kích ứng miễn dịch. Ngoài ra, quy trình phẫu thuật sử dụng mô từ da heo cũng nhanh hơn nhiều so với việc sử dụng mô người. Mỗi ca phẫu thuật chỉ kéo dài khoảng 30 phút, trong khi cấy mô người có thể mất nhiều giờ.

Trong phẫu thuật cấy giác mạc cơ bản, bác sĩ sẽ sử dụng dao chuyên dụng để mở mắt, loại bỏ những phần mô bị hỏng hoặc nhiễm bệnh, sau đó thay thế bằng mô từ nhà hảo tâm. Tuy nhiên, phương pháp này rất xâm lấn và có thể gây tổn thương cho một số tế bào và dây thần kinh quan trọng, theo ông Lagali. Chi phí phẫu thuật rất cao và lượng tạng hiến thấp là những rắc rối khiến bệnh nhân ở các khu vực Châu Á, Châu Phi và Trung Đông không thể nhận được điều trị. Các nhà nghiên cứu chỉ cho biết có duy nhất 1 giác mạc được ghép cho mỗi 70 bệnh nhân đang chờ ghép tạng.

Với chi phí thấp và quy trình phẫu thuật ít phức tạp hơn, phương pháp mới có thể giúp hàng triệu người trên toàn thế giới lấy lại thị lực. Tuy nhiên, các nghiên cứu ban đầu vẫn còn nhiều hạn chế. Chưa rõ liệu phương pháp này có thể áp dụng cho các bệnh giác mạc khác ngoài chứng giác mạc hình chóp hay không.

Giáo sư Lagali hy vọng có thể tiếp tục thử nghiệm trên nhiều bệnh nhân hơn để có đủ chứng cứ cho phương pháp chữa trị mới. Thử nghiệm đã bước vào giai đoạn 2, với số lượng tình nguyện viên lên tới 40 người. Nếu phương pháp này được chứng minh hiệu quả, mô từ da heo có thể giúp các bệnh nhân khôi phục thị lực đã mất; có thể sớm sẽ thấy dây chuyền sản xuất giác mạc sử dụng collagen từ da heo được thành lập.

“Chúng tôi đã phát triển vật liệu, công nghệ và quy trình phẫu thuật này để áp dụng cho các khu vực có nguồn lực y tế hạn chế”, ông Lagali nói. “Đây cũng là những nơi chịu gánh nặng của các bệnh lý gây mù lòa, khi tỷ lệ mắc bệnh ở các khu vực này rất cao”.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Nature Biotechnology.

Theo NBCNews, IndiaExpress, The Print