Với lịch sử lâu dài, văn hóa đậm nét và danh lam thắng cảnh hùng vĩ, Cao Bằng, Bắc Kạn không chỉ ghi điểm với du khách bởi những cảnh đẹp hùng vĩ mà còn bởi món ăn truyền thống độc đáo như bánh lá ngải.
Bánh lá ngải - Sự độc đáo từ vùng đất Cao Bằng, Bắc Kạn

Lá ngải, nguyên liệu chính của bánh, không chỉ là lá thuốc mà còn là thực phẩm quý. Với tay nghề tinh tế, người Tày biến ngải cứu đắng nồng thành món bánh thơm ngon, đặc biệt là bánh lá ngải.
Bánh lá ngải trước đây thường được làm trong các dịp lễ tết như tết Thanh minh, lễ mừng lúa mới… Ngày nay, bánh lá ngải không chỉ là món đặc sản dịp lễ, mà còn trở thành hương vị thường ngày, là niềm tự hào của bà con, làm hài lòng du khách thưởng thức.

Bánh lá ngải có hình dáng tròn, cách làm và hình thức tương đối giống với bánh dày của người Kinh. Nhưng nó mang đậm giá trị văn hóa và tâm linh của dân tộc Tày, giống như bánh chưng, bánh dày của dân tộc Kinh.
Nguyên liệu làm bánh lá ngải - Hòa quyện giữa ngải cứu, gạo nếp và vị thơm của vừng

Lá ngải cần phải tươi mới, hấp dẫn với màu xanh thẫm, đều lá và ngọn. Ngải cứu được tận tay xử lý cẩn thận, giữ nguyên hương thơm và màu xanh đậm mà không làm mất đi vị đắng. Bà con người Tày khéo léo sử dụng tro để loại bỏ vị đắng của lá ngải, sử dụng tro từ tre nứa hoặc tro từ vỏ đỗ xanh, được lọc mịn và hòa quyện với nước để luộc lá ngải.
Lá nhừ sau khi luộc, được rửa sạch và vắt kĩ. Gạo nếp làm bánh là gạo thơm ngon, không pha trộn với gạo tẻ. Sau 6-7 tiếng ngâm, gạo nếp sẽ trở thành xôi. Trộn xôi với lá ngải đã luộc nhừ, giã nhuyễn đến khi tạo ra một loại bột sánh, mịn và dẻo quánh, mang hương vị đặc trưng của màu xanh.
Giai đoạn giã bột đòi hỏi sức mạnh, thường được đàn ông người Tày thực hiện. Bột giã nhanh chóng, giữ ấm để khi đạt đến độ, nó vẫn còn ấm áp. Sau đó, bột được nặn và kết hợp với nhân đã pha sẵn để tạo ra những chiếc bánh thơm ngon.

Nhân bánh là vừng đen được chế biến sẵn, giã nhỏ và trộn với đường phên. Nhân này được đặt vào bột bánh, sau đó nặn thành hình tròn, nhỏ hơn lòng bàn tay, quết một lớp mỡ ở bên ngoài, cuối cùng đóng gói từ 5 đến 10 chiếc trong lá chuối, tạo nên món bánh lá ngải độc đáo.
Quá trình nặn bánh thể hiện sự tỉ mỉ, khéo léo và tình cảm của người làm bánh. Nhìn những chiếc bánh nhỏ xinh, tăm tắp trong bàn tay, mịn màng, cùng với những nụ cười của phụ nữ Tày, chúng ta có thể thấy rõ lòng tự hào và tâm huyết của họ trong từng chiếc bánh lá ngải.

Bánh lá ngải - Sự hòa quyện của vị đắng và hương thơm, món chay dễ ăn và mát lạnh

Phụ nữ Tày - Nghệ nhân làm bánh lá ngải, không ai không biết và không ai không trân trọng. Mỗi khi có khách quý, gia đình họ tự tay làm bánh để chia sẻ hồn hậu, ấm áp của vùng đất núi này.
Theo Dân Việt
***
Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.com
Mytour.comNgày 3 tháng 6 năm 2016