Buzz
Bánh phu thê (còn được biết đến với các tên gọi như bánh su sê hay bánh xu xê) là một loại bánh ngọt truyền thống của Việt Nam. Đình Bảng, nơi gắn liền với triều đại Lý, là nơi đầu tiên sản xuất loại bánh này.
Giới thiệu
Theo truyền thuyết, tên của loại bánh này được vua Lý Anh Tông đặt.
| “ | ...Bánh xu xê. Cái tên kỳ khôi này ở đâu mà ra? Thứ bột vàng và trong như hổ phách ấy, dẻo và quánh dưới hàm răng, là một thứ bánh rất ngon. Dù sao, cũng là một thứ bột thẳng thắn, vì nó dễ cho ta đoán trước để mà thèm thuồng những cái ngon ngọt hơn ẩn náu bên trong. Qua cái màu vàng óng ánh ấy, màu trắng của sợi dừa và màu vàng nhạt của đậu thêm một sắc nóng ấm và thân mật. Tôi bao giờ cũng ưa thức ăn nào có một hình sắc đẹp đẽ cái đẹp lúc trông ngắm giúp nhiều cho cái thưởng thức lúc ăn lắm. | ” |
| — Thạch Lam, Hà Nội băm sáu phố phường | ||
Nguyên liệu và quy trình chế biến
Để chế biến bánh, cần chọn gạo nếp cái hoa vàng chất lượng cao. Gạo phải được rửa sạch, để ráo và giã bằng cối thay vì xay máy. Sau đó, tinh bột gạo được lọc ra. Từ một cân gạo nếp cái hoa vàng, chỉ thu được khoảng 400 gram tinh bột. Tinh bột này cần được xay mịn, sau đó phơi hoặc sấy khô ít nhất 15 ngày trước khi sử dụng. Nếu làm ngay, bánh sẽ dễ bị nát.
Nhân bánh được làm từ đỗ xanh đã được ngâm kỹ và đãi sạch vỏ. Đỗ xanh sau khi hấp chín được nghiền nhuyễn, sau đó thắng với đường và trộn thêm sợi dừa nạo nhỏ. Khi cắt bánh thành bốn phần, mỗi phần đều có 4 hạt sen đặt ở góc để tăng phần đặc biệt.
Khi bóc lớp vỏ bánh, bạn sẽ thấy màu vàng trong suốt, lấp lánh với những sợi dừa nạo nhỏ bên trong. Màu vàng của bánh được tạo ra từ hoa dành dành. Hoa được phơi khô, sau đó ngâm trong nước sôi để chiết xuất màu vàng. Nước này được trộn vào bột để tạo màu cho bánh.
Theo truyền thống, bánh phu thê thường được gói bằng hai lớp lá. Lớp trong cùng là lá chuối chống dính, lớp ngoài là lá dừa. Tuy nhiên, trong các tráp ăn hỏi, bánh cũng có thể được đặt trong hộp giấy màu đỏ. Để luộc bánh ngon nhất, nên sử dụng bếp củi với lửa vừa.
Cách sử dụng
Tại nhiều vùng ở Việt Nam, bánh phu thê thường được dùng làm lễ vật trong các tráp ăn hỏi. Nó cũng thường được phục vụ như món tráng miệng trong các đám cưới.
Các món tương tự
Mizubotan (tiếng Nhật: 水ぼたん) là một loại bánh với nhân mứt đậu trắng và màu thực phẩm đỏ tạo nên màu hồng nhạt. Vỏ bánh được làm từ tinh bột nếp hoặc bột sắn dây.
