Buzz
Tổ chức đánh giá sản phẩm lâu đời Báo Cáo Người Tiêu Dùng (CR) đã thực hiện kiểm tra các loại thức ăn nhanh phổ biến và các mặt hàng thông thường trong siêu thị để tìm kiếm sự hiện diện của bisphenol và phthalates, những chất có thể gây hại cho sức khỏe. Dưới đây là những phát hiện của CR và một số gợi ý về cách giảm thiểu tình trạng tiếp xúc với nhựa.Khi mở một hộp sữa chua, nó đã trải qua một quá trình dài trước khi đặt lên cái thìa của chúng ta. Quá trình này bao gồm việc thu thập sữa từ bò, chế biến thành sữa chua, đóng gói và cuối cùng là đặt sản phẩm lên kệ của cửa hàng. Tuy nhiên, trong quá trình này, có nguy cơ rằng các chất không mong muốn sẽ bị trộn vào sữa.Thành phần không được hoan nghênh này là chất làm mềm nhựa, được sử dụng để làm cho nhựa linh hoạt và bền hơn. Ngày nay, các chất này, đặc biệt là phthalate, được phát hiện trong cơ thể của hầu hết mọi người. Chúng thường đi kèm với các hóa chất khác trong nhựa, bao gồm cả bisphenol như BPA (bisphenol A). Những chất này liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, ngay cả khi chúng có mặt ở nồng độ rất thấp.
Cấu trúc của bisphenol A và DEHP, một loại phthalate phổ biến. Ảnh: Researchgate.Consumer Reports đã tiến hành nghiên cứu về sự hiện diện của các chất bisphenol và phthalate trong thực phẩm và bao bì trong suốt 25 năm qua. Trong các thử nghiệm gần đây, CR đã mở rộng phạm vi để bao gồm nhiều loại thực phẩm hơn, nhằm xác định lượng hóa chất này mà người Mỹ tiêu thụ hàng ngày. Kết quả rất quan trọng. Việc kiểm tra gần 100 loại thực phẩm khác nhau của CR cho thấy rằng, mặc dù có nhiều bằng chứng về nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn, bisphenol và phthalate vẫn được tìm thấy phổ biến trong thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày.Nghiên cứu của CR về phthalates đầy đáng báo động. Họ phát hiện chất này trong hầu hết các loại thực phẩm họ thử nghiệm, thường là ở mức độ cao. Đáng chú ý là mức độ phthalate không phụ thuộc vào loại bao bì sử dụng. Không có loại thực phẩm cụ thể nào, như sản phẩm từ sữa hoặc bữa ăn sẵn, được phát hiện chứa nhiều chất này hơn những loại khác. Điều này ngụ ý rằng việc lựa chọn chủng loại không thể giúp tránh được phthalate hay bisphenol. Chẳng hạn, việc chọn một hộp sữa chua thay vì hai trái táo bọc màng thực phẩm để tránh phthalate không giúp giảm lượng chất độc hại.
Các loại trái cây và rau củ cần được bọc kín trong màng thực phẩm để giữ cho chúng tươi ngon. Ảnh: Goodness Exchange.Ví dụ, CR đã tìm thấy nhiều sản phẩm chứa lượng cao các hóa chất này. Điều này bao gồm đào cắt lát của Del Monte, cá hồi hồng của Chicken of the Sea, sữa lắc chocolate giàu protein của Fairlife Core Power và sữa chua Original French ít béo vị vani của Yoplait. Họ cũng phát hiện chúng trong một số món đồ ăn nhanh như gà viên chiên giòn của Wendy, bánh burrito gà của Chipotle và bánh Whopper với pho-mát của Burger King. Đáng kinh ngạc là các sản phẩm hữu cơ cũng không tránh khỏi vấn đề này. Mức độ phthalate cao nhất mà CR tìm thấy là trong một lon bánh ravioli hữu cơ của Annie.
Bánh ravioli pho-mát hữu cơ của Annie được phát hiện có hàm lượng phthalate cao nhất trong nghiên cứu, mặc dù hộp đựng của món ăn này làm từ kim loại. Ảnh: Good egs.
Điều thú vị là một số sản phẩm lại có hàm lượng các hóa chất này thấp hơn đáng kể. Chẳng hạn, một khẩu phần Pizza Pan Pho-mát Nguyên bản của Pizza Hut chỉ có lượng phthalate bằng một nửa so với một chiếc bánh pizza tương tự của Little Caesars, nghĩa là không phải cứ bánh pizza thì sẽ có ít phthalate. Ngay cả trong cùng một thương hiệu, các cấp độ chất này cũng khác nhau. Ví dụ, mì ống Beefaroni sốt thịt Big Bowl của Chef Boyardee có lượng phthalate ít hơn một nửa so với mì ống Beefaroni sốt cà chua và thịt của cùng công ty.
Bánh pizza Pan Pho-mát Nguyên bản của Pizza Hut. Ảnh: Pizza Hut Blog.
Tiến sĩ James E. Rogers, người giám sát việc kiểm tra an toàn sản phẩm tại CR, cho biết: “Điều đó cho chúng ta biết rằng, dù những hóa chất này phổ biến đến mức nào, vẫn có nhiều cách để giảm hàm lượng của chúng trong thực phẩm của chúng ta.”
Vấn đề là những hóa chất này có thể thâm nhập vào thực phẩm của chúng ta theo nhiều cách. Ban đầu, các nỗ lực để giảm thiểu sự hiện diện của chúng tập trung vào việc đóng gói. Tuy nhiên, hiện nay người ta thấy rõ ràng là phthalate cũng có thể đến từ nhựa được sử dụng trong đường ống, các băng tải và cả găng tay trong quá trình chế biến thực phẩm. Chúng thậm chí có thể xâm nhập trực tiếp vào thịt và rau thông qua nguồn nước và đất bị ô nhiễm. Tất cả những điều này giải thích vì sao các loại thực phẩm không chứa trong hộp nhựa, bao nhựa cũng có thể chứa hàm lượng phthalate cao.
Hệ thống băng tải đang vận chuyển các bữa ăn sẵn được đóng gói trong một nhà máy chế biến thực phẩm. Ảnh: Food Engineering.Vấn đề với các chất làm dẻo nhựa
Có nhiều lý do để chúng ta lo ngại về bisphenol và phthalate trong thực phẩm. Lý do trước tiên là ngày càng nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những hóa chất này gây rối loạn nội tiết tố. Điều này nghĩa là chúng có thể gây rối loạn việc sản sinh và kiểm soát các hormone như estrogen. Ngay cả những thay đổi nhỏ về nồng độ hormone cũng có thể dẫn đến nguy cơ cao hơn cho nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Các vấn đề này bao gồm bệnh tiểu đường, béo phì, bệnh tim, một số loại ung thư, dị tật bẩm sinh, sinh non, rối loạn phát triển trong hệ thần kinh và tình trạng vô sinh. Philip Landrigan, bác sĩ nhi khoa và giám đốc Chương trình Y tế Công cộng Toàn cầu và Lợi ích chung tại Đại học Boston, cho biết những vấn đề đó thường phát triển chậm rãi, đôi khi kéo dài nhiều thập kỷ. “Không giống như một vụ tai nạn máy bay, nơi mọi người đều ra đi cùng một lúc, những người chết vì những tai nạn này sẽ qua đời rải rác trong nhiều năm.”
Loại phthalate cuối cùng (màu đỏ) là DEHP, thường được sử dụng trong đóng gói thực phẩm, nhưng không chỉ có nó, còn có các loại phthalate khác xuất hiện theo nhiều cách khác nhau: đồ chơi nhựa, mực in, sơn, nước rửa chén, lớp phủ sàn nhà, sản phẩm chăm sóc da, kính bảo hộ, v.v… Ảnh: MDPI.
Một điều đáng lo ngại nữa là những hóa chất này thường được tìm thấy trong thực phẩm và nhiều nơi khác nên không thể tránh chúng hoàn toàn. Mặc dù cơ thể chúng ta có khả năng loại bỏ bisphenol và phthalate khá hiệu quả nhưng chúng ta vẫn thường xuyên tiếp xúc với chúng. Điều này có nghĩa là chúng xâm nhập vào máu và các mô của chúng ta nhanh chóng như khi chúng được loại bỏ. Đặc biệt, chất làm dẻo có thể dễ dàng rỉ ra khỏi nhựa và các vật liệu khác. Hơn nữa, tác hại của các hóa chất này có thể tăng lên theo thời gian. Vì vậy, việc tiếp xúc liên tục với một lượng dù nhỏ vẫn có thể làm tăng nguy cơ sức khỏe theo thời gian.
Sự phức tạp này làm cho việc liên kết trực tiếp các vấn đề sức khỏe cụ thể, như đau tim hoặc ung thư, với các hóa chất này trở nên khó khăn. Nó cũng làm phức tạp thêm công việc của các cơ quan quản lý trong việc thiết lập mức giới hạn an toàn cho các chất này trong thực phẩm. Tiến sĩ Rogers nói: “Bước đầu tiên là tìm hiểu mức độ phổ biến của những hóa chất này trong thực phẩm của chúng ta. Sau đó, chúng ta có thể đưa ra các kế hoạch, cả trong tư cách xã hội lẫn cá nhân, để giảm thiểu mức độ tiếp xúc của chúng ta.”
Minh họa sự phức tạp của nguồn tiếp xúc với bisphenol - chất gây rối loạn nội tiết. Như hình ảnh, bisphenol có thể nhập vào cơ thể thông qua túi nhựa, thức ăn và thậm chí là hóa đơn thanh toán tại cửa hàng, từ nhà máy giấy hoặc nhà máy tái chế, nơi bisphenol được sử dụng trong sản xuất giấy. Sau khi bị loại bỏ, bisphenol thường rò rỉ vào môi trường qua bãi rác hoặc nước thải và tiếp tục vào trang trại thông qua phân bón và nguồn nước. Cuối cùng, bisphenol đến biển, nơi cá tiêu thụ và bắt đầu chu kỳ mới. Ảnh: Fidra.Rủi ro vẫn cao ngay cả khi hàm lượng thấp
Để hiểu rõ hơn về phạm vi vấn đề, CR đã thử nghiệm nhiều mặt hàng thực phẩm được đóng gói theo nhiều cách. Họ đã kiểm tra 85 loại thực phẩm, mỗi loại hai hoặc ba mẫu. CR tìm kiếm các loại bisphenol và phthalate phổ biến, cũng như một số hóa chất thay thế. Các thử nghiệm bao gồm nhiều loại thực phẩm như bữa ăn sẵn, trái cây, rau củ, sữa, sản phẩm từ sữa, thức ăn trẻ em, thức ăn nhanh, thịt và hải sản, được đóng gói trong nhiều vật liệu như lon, túi và giấy nhôm.
Lá nhôm dùng để gói thực phẩm. Ảnh: Ecowatch.
Phát hiện về BPA và các bisphenol khác có phần đáng an ủi. CR tìm thấy chúng trong 79% số mẫu họ thử nghiệm, nhưng mức độ thấp hơn đáng kể so với năm 2009. Điều này cho thấy tiến bộ trong giảm thiểu bisphenol, theo tiến sĩ Rogers từ Consumer Reports.
Tuy nhiên, phát hiện về phthalate không tích cực. CR phát hiện chúng trong mọi mẫu thực phẩm, ngoại trừ nước khoáng chanh vị mâm xôi hiệu Polar. Hơn nữa, mức độ phthalate cao hơn đáng kể so với bisphenol.
Nước khoáng chanh vị mâm xôi Polar, không chứa phthalate theo nghiên cứu của CR. Ảnh: Amazon.
Khó đánh giá được mức an toàn của hóa chất trong thực phẩm. Cơ quan quản lý chỉ đặt giới hạn cho BPA và một số loại phthalate. Không có mẫu thực phẩm nào trong các thử nghiệm của CR vượt quá giới hạn này.
Tuy nhiên, Tunde Akinleye, nhà khoa học của Consumer Reports, cho biết: “Những giới hạn này có thể không còn phản ánh những phát hiện khoa học mới nhất và không đảm bảo bảo vệ khỏi mọi nguy cơ sức khỏe. Chúng ta không thể chắc chắn rằng chúng là an toàn. Bởi vì chúng không phải như thế.'
Ami Zota, phó giáo sư chuyên về khoa học sức khỏe môi trường tại Trường Y tế Công cộng Mailman của Đại học Columbia, cho biết lựa chọn cho phép có mặt các hóa chất này trong thực phẩm “không dựa trên bằng chứng chắc chắn”. Bà cũng đã tiến hành nghiên cứu về sự nguy hiểm của phthalate.
Ví dụ, DEHP là một trong những loại phthalate được nghiên cứu nhiều nhất. Các nghiên cứu đã liên kết nó với các vấn đề sức khỏe như kháng insulin, huyết áp cao, các vấn đề về sinh sản, mãn kinh sớm, v.v… Điều thú vị là những vấn đề này có liên quan đến những mức DEHP thấp hơn nhiều so với giới hạn do cơ quan quản lý ở Mỹ và Châu Âu đặt ra. DEHP là chất phthalate mà CR tìm thấy thường xuyên nhất trong các thử nghiệm của mình. Trên thực tế, hơn phân nửa số sản phẩm mà CR thử nghiệm có mức DEHP cao hơn mức mà nghiên cứu cho thấy có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.
DEHP là Bis(2-ethylhexyl) phthalate, có công thức C₆H₄(CO₂C₈H₁₇)₂. Do khả năng làm đứt gãy các mạch cácbon trong liên kết cao su của các hợp chất cao phân tử ở nhiệt độ cao nên DEHP thường dùng làm chất hoá dẻo cho nhựa PVC, nó cũng thành viên phổ biến nhất của nhóm các phthalate. Hạn mức DEHP do các cơ quan quản lý đặt ra đã lỗi thời vì nó cao hơn nhiều mức có thể gây ra bệnh tật. Ảnh: Staticworx.
Hơn thế nữa, ông Akinleye nhấn mạnh rằng do chúng ta tiếp xúc với những hóa chất này từ nhiều nguồn khác nhau, không chỉ thực phẩm mà còn từ những thứ như biên lai in và bụi bặm trong nhà, việc xác định giới hạn “an toàn” cho một mặt hàng thực phẩm đơn lẻ là rất khó. Ông nói: “Khi chúng ta hiểu rõ hơn về những hóa chất này, bao gồm cả mức độ phổ biến của chúng, thì chúng ta lại nhận ra rằng chúng có thể gây hại ngay cả với hàm lượng rất nhỏ.”
Chất làm dẻo có thể đi từ 4 nguồn chính để xâm nhập vào thực phẩm. Trong đó, hoạt động đóng gói là trực tiếp và dễ nhìn thấy nhất, điều này khiến cho việc hạn chế chất làm dẻo từ việc đóng gói dễ dàng hơn là từ các nguồn xâm nhập khác. Tương tự, hạn chế chất làm dẻo trong quá trình chế biến cũng đơn giản hơn là từ hoạt động nông nghiệp và môi trường. Đặc biệt để hạn chế sự xâm nhập của chúng từ môi trường đòi hỏi những thay đổi ở chính sách vĩ mô và sự phối hợp của nhiều bên. Ảnh: Consumer Reports.Hóa chất nhựa trong thực phẩm: Kết quả thử nghiệm của CR
CR đã thử nghiệm 67 loại thực phẩm từ các cửa hàng tạp hóa và 18 mặt hàng đồ ăn nhanh. Chúng được sắp xếp theo lượng phthalate trong mỗi khẩu phần. Mặc dù không có mức độ an toàn nào đã được xác nhận đối với các hóa chất này, nhưng tốt hơn hết là nên có mức độ thấp hơn. Phát hiện của CR cho thấy những hóa chất này thường được tìm thấy trong thực phẩm, nhưng mức độ có thể khác nhau rất nhiều ngay cả trong các sản phẩm tương tự. Vì vậy, trong một số trường hợp, người ta có thể sử dụng biểu đồ của CR để chọn các sản phẩm có hàm lượng các hóa chất này thấp hơn.
Loại đồ uống có lượng phthalate cao nhất thuộc về trà chanh Brisk chứa trong lon kim loại. Tuy nhiên, bao bì bằng nhựa thực sự có thể khiến cho đồ uống chứa hàm lượng phthalate cao hơn vì 4 loại đồ uống có hàm lượng phthalate cao tiếp theo đều đựng trong chai nhựa. Ngoài ra, việc đựng trong hộp giấy cũng không giúp đồ uống tránh được sự thâm nhập của phthalate bởi trên bao bì bằng giấy cũng có một số thành phần từ nhựa. Mức dao động từ 1,000 đến 7,000 nanogram của đồ uống có thể được xem là trung bình.
Thức ăn nhanh chứa hàm lượng phthalate về cơ bản là rất cao trong nghiên cứu, với viên gà chiên giòn của Wendy có lượng phthalate lên tới gần 34,000 nanogram/khẩu phần, ngay cả sản phẩm thấp nhất là Pan Pizza của Pizza Hut cũng đạt 2,718 nanogram. Về rau củ quả, đào thái lát Del Monte cũng không kém cạnh với gần 25,000 nanogram/khẩu phần, nhưng sốt cà chua của Hunt lại khá thấp (60 nanogram). Các sản phẩm thịt có lượng phthalate không quá cao, chỉ nhỉnh hơn đồ uống chút đỉnh.
Về mức cao bất thường của thức ăn nhanh, vấn đề có lẽ không nằm nhiều ở bao bì vì đa số được gói bằng giấy, mà nằm ở khâu chế biến và hoạt động chăn nuôi gà công nghiệp, chúng ta biết gia súc có thể tiêu thụ nguồn nước và thực phẩm bị nhiễm phthalate trong trang trại, sự phơi nhiễm này có thể đã diễn ra còn nghiêm trọng hơn trong các trại gà. Các lon kim loại cũng ít chịu trách nhiệm về mức phthalate cao trong trái cây và rau củ, mà có thể nguyên nhân đến từ hoạt động trồng trọt trước đó của chúng.
Bữa ăn chuẩn bị sẵn có lượng phthalate cao nhất, thuộc về bữa ăn bánh pho-mát của Annie, cho thấy dây chuyền sản xuất đã bị phơi nhiễm phthalate nặng nề. Các sản phẩm từ sữa và hải sản cũng có hàm lượng phthalate cao hơn mức trung bình (cao nhất là 24,321 nanogram/khẩu phần), điều này hàm ý rằng hoạt động chăn nuôi bò sữa đã bị nhiểm chất làm dẻo từ trong các trang trại và nguồn hải sản đã tiêu thụ lượng lớn nhựa từ môi trường biển. Chỉ có thức ăn cho trẻ em là có lượng phthalate tương đối thấp, có thể là vì đây là loại thực phẩm cầm được chế biến rất kỹ lưỡng theo nhiều tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Đặc biệt gia vị như tương cà có hàm lượng phthalate thấp.
Các quan sát này cho thấy thức ăn nhanh và bữa ăn sẵn là kém an toàn nhất không chỉ về mặt dinh dưỡng mà còn là về mặt phơi nhiễm nhựa, dù chúng là loại thức ăn dễ dàng tiêu thụ nhất vì không cần trải qua bước chế biến nào khác ngoài việc mở bao bì. Trong hai loại này, bao bì nhựa chỉ xuất hiện đúng 3 lần nên bao bì không phải là nguyên nhân chính mà vấn đề nằm ở khâu chế biến (trại gà công nghiệp và dây chuyền sản xuất). Cao thứ nhì là dải sản phẩm từ sữa, hải sản và rau củ, tiết lộ nguyên nhân nằm ở hoạt động chăn nuôi bò,trồng trọt và môi trường biển bị ô nhiễm. Ngũ cốc, đậu đóng hộp và thịt gia súc gia cầm có lượng phthalate trung bình. Các dải sản phẩm tương đối an toàn bao gồm đồ uống, thức ăn trẻ em và gia vị.
Một trại gà ở Seagrove, bang Bắc Carolina. Ảnh: Npr.Hành động của các cơ quan và tổ chức
Những lo ngại ngày càng tăng về mối nguy hiểm đối với sức khỏe của những hóa chất này đã khiến các cơ quan quản lý Hoa Kỳ giảm đáng kể việc sử dụng chúng trong một số sản phẩm, nhưng thực phẩm vẫn chưa được đưa vào. Ví dụ, chính phủ liên bang đã cấm sử dụng 8 loại phthalate trong đồ chơi trẻ em. Tuy nhiên, ngoài lệnh cấm BPA trong bình sữa trẻ em năm 2012 (được mở rộng sang hộp sữa bột cho trẻ sơ sinh vào năm 2013), thì không có hạn chế đáng kể nào đối với các hóa chất liên quan đến nhựa trong bao bì hoặc sản xuất thực phẩm. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm đã ngừng cho phép một số loại phthalate trong nguyên liệu có tiếp xúc với thực phẩm, nhưng quy định này chỉ được cập nhật sau khi những hóa chất đó không còn được sử dụng nữa. Mới vào năm 2023, cơ quan này đã từ chối yêu cầu của một số nhóm hoạt động về việc cấm nhiều loại phthalate được sử dụng trong các vật liệu có tiếp xúc với thực phẩm. Một đại diện của FDA đã thông báo với Consumer Reports rằng vào năm 2022, cơ quan này đã yêu cầu ngành công nghiệp thực phẩm và các bên liên quan khác cung cấp thêm dữ liệu về việc sử dụng chất hóa dẻo trong bất kỳ vật liệu nào có tiếp xúc với thực phẩm trong quá trình sản xuất. FDA có thể sử dụng thông tin bổ sung này để xem xét lại các đánh giá an toàn về những hóa chất này.
Một dây chuyền sản xuất mì ống, trong quá trình chế biến có rất nhiều bộ phận tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Ảnh: Kizuna.
Các nhà khoa học chuyên về an toàn thực phẩm tại Consumer Reports cùng với những người khác tin rằng việc FDA và các cơ quan khác đánh giá lại các hóa chất này là cần thiết và đã quá trễ nải. Erika Schreder, giám đốc khoa học tại Toxic-Free Future, một tổ chức ủng hộ các biện pháp thực hành an toàn hơn, cho biết: “Vì bisphenol và phthalate là những hóa chất nguy hiểm nên chúng hoàn toàn không được phép sử dụng trong các vật liệu tiếp xúc với thực phẩm.”
Tiến sĩ Rogers gợi ý rằng các siêu thị, chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh và nhà sản xuất thực phẩm cũng có nghĩa vụ phải hành động. Họ nên thiết lập các mục tiêu rõ ràng để giảm thiểu và tiến tới loại bỏ bisphenol và phthalate khỏi tất cả các thiết bị chế biến và đóng gói thực phẩm trong chuỗi cung ứng của mình.
CR đã liên hệ với một số công ty có sản phẩm cho thấy mức phthalate trên mỗi khẩu phần cao nhất trong các thử nghiệm nêu trên. CR đã yêu cầu các công ty này đưa ra suy nghĩ của họ về những phát hiện trên. Tuy nhiên, CR không nhận được bất kỳ phản hồi nào từ Annie’s, Burger King, Fairlife, Little Caesars, Moe’s Southwest Grill, Wendy’s và Yoplait.
Một quầy sản phẩm của Annie's Homegrown. Sự phổ biến của hương hiệu thực phẩm hữu cơ này minh họa cho xu hướng ngày càng quan tâm của người tiêu dùng đối với thực phẩm chế biến hữu cơ. Ảnh: Capitalpress.
Del Monte, Gerber và McDonald's đều tuyên bố rằng họ tuân theo các quy tắc và quy định hiện hành. Gerber đã tiến một bước xa hơn khi yêu cầu các nhà cung cấp cho Gerber đảm bảo rằng bao bì thực phẩm của họ không chứa BPA và phthalate. Tương tự, Chicken of the Sea yêu cầu các nhà cung cấp của mình đảm bảo rằng cả sản phẩm và bao bì của họ đều không có chủ đích chứa BPA hoặc phthalate. Tuy nhiên, họ có thừa nhận rằng loại cá họ sử dụng sống ở vùng nước thường xuyên bị ô nhiễm phthalate.
Nhiều công ty hóa chất nên chịu trách nhiệm và phát triển các vật liệu an toàn hơn và thân thiện với môi trường hơn. Hanno Erythropel, tiến sĩ tại Trung tâm Hóa học Xanh và Kỹ thuật Xanh tại Đại học Yale, cho biết họ hướng tới những vật liệu không chỉ hữu ích mà còn vô hại, có khả năng phân hủy tự nhiên và được làm từ các nguồn tài nguyên tái tạo.
Ông thừa nhận điều đó có thể khó khăn, nhưng nó có thể thực hiện được: Toàn bộ lĩnh vực được gọi là hóa học xanh đang nỗ lực phát triển những loại giải pháp thay thế này.
Theo Consumer Reports.
