Buzz
Hãy quan sát các vật dụng trong ngôi nhà, bữa ăn hàng ngày hoặc thậm chí cử chỉ quen thuộc của chúng ta, tất cả đều phản ánh nét văn hóa đặc trưng. Truyền thống và quan điểm văn hóa là những yếu tố quan trọng hình thành con người chúng ta. Hãy học hỏi và bảo tồn văn hóa một cách chân thành hơn.
Các bước
Tham gia vào các hoạt động truyền thống
Chia sẻ nghệ thuật và công nghệ của văn hóa quê hương. Mỗi văn hóa đều có những phong tục, âm nhạc, hình ảnh, tôn giáo và đặc điểm riêng biệt. Việc chia sẻ với cộng đồng về sở thích, công việc, kỹ năng và những gì họ làm để giải trí sẽ tạo ra một môi trường văn hóa phong phú. Bên cạnh các tác phẩm nghệ thuật trong bảo tàng, cần lưu ý rằng các vật dụng hàng ngày cũng mang trong mình nét độc đáo của văn hóa.
- Thời kỳ mà con người không được tiếp cận công nghệ hiện đại không đồng nghĩa với việc đó là thời kỳ kém phát triển. Sự tiến bộ của văn hóa được thể hiện qua sự sáng tạo và ứng dụng của công nghệ trong môi trường cụ thể, và mỗi công cụ văn hóa đều phải trải qua sự phát triển của nhiều thế hệ. Việc làm công cụ từ đá là một ví dụ điển hình, và nó vẫn đòi hỏi sự tinh thông và sáng tạo của con người.
Tham gia hoặc tổ chức những sự kiện lớn. Mọi quốc gia, bộ tộc, giáo phái, hay nhóm dân tộc di cư đều đón mừng những ngày lễ lớn hay lễ hội văn hóa của riêng họ. Việc tham gia vào những sự kiện này giúp bạn có cái nhìn rộng hơn về văn hóa nước nhà. Nếu bạn không biết sự kiện nào tổ chức trong khu vực, hãy tự chỗ chức lễ hội văn hóa cho riêng bạn.
Nấu ăn bằng công thức gia truyền. Hãy mau lục tìm cuốn sách nấu ăn của bà và thực hiện theo. Mùi vị và hương thơm có sức mạnh kết nối ký ức. Những lúc nhào bột hay đong đếm gia vị, ký ức về những bữa ăn thời thơ ấu sẽ ùa về. Chỉ cần đọc công thức nấu ăn thôi là bạn cũng đủ thấy nguyên liệu và dụng cụ làm bếp đã thay đổi ra sao. Cho dù một số món ăn có thể xa lạ, nhưng có khi nhiều món khác sẽ trở thành đồ ăn giải khuây tâm hồn hoặc niềm tự hào của gia đình đấy.
Bí quyết :Nếu gia đình không có công thức bí truyền, thì bạn có thể mua sách nấu ăn cũ trên mạng hoặc ngoài chợ trời. Bạn cũng có thể chế ra công thức cho riêng mình và truyền miệng cho người thân gia đình.
Dành thời gian với các thành viên trong cộng đồng. Cách tốt nhất để bảo tồn văn hóa là giữ cho nó sống mãi. Những buổi tụ tập không chỉ dành cho những ngày nghỉ mà còn dành cho những bữa ăn thường ngày, những sự kiện, hoặc đơn thuần chỉ để trò chuyện với nhau. Nhiều khía cạnh văn hóa rất khó học được nếu chỉ thông qua sách vở và viện bảo tàng, nó còn nằm trong phép xã giao, ngôn ngữ cơ thể, và khiếu hài hước.
- Hãy nghĩ về những đoạn đối thoại trong nền văn hóa bản địa của bạn, so sánh chúng với văn hóa đại chúng nơi bạn sống (hoặc so sánh hai nền văn hóa bạn đang tham gia học hỏi). Có nền văn hóa nào thân thiện và tràn đầy năng lượng hơn không? Liệu lời nói được xem là bình thường ở nền văn hóa này lại có thể bị xem là thô lỗ ở nền văn hóa khác? Tại sao bạn nghĩ như vậy? Cách phân tích sâu sắc thế này có thể khó, nhưng nó giúp bạn hiểu được cốt lõi của trải nghiệm văn hóa.
Học hỏi về truyền thống tôn giáo. Cho dù bạn có đi theo tôn giáo của cha mẹ, ông bà mình hay không, thì việc học hỏi về nó cũng giúp bạn hiểu về văn hóa của họ. Tôn giáo kết nối ngôn ngữ, lịch sử, và hành vi cá nhân. Việc trở nên gần gũi với tôn giáo gia đình sẽ giúp bạn hiểu hết những khía cạnh này.
Bí quyết: Các văn bản và nghi lễ thiêng liêng có lẽ hơi khó hiểu nếu không có người hướng dẫn cho bạn. Hãy tìm một chuyên gia sẵn lòng giải đáp ý nghĩa của chúng. Bạn nên đọc các văn bản lẫn chú thích của chúng để hiểu thêm.
Sử dụng ngôn ngữ của tổ tiên. Nếu biết ai đó có chung nền văn hóa với bạn nhưng lại khác biệt ngôn ngữ thì hãy nhờ họ dạy tiếng cho. Nhiều nhà ngôn ngữ và nhân chủng học cho rằng ngôn ngữ đóng vai trò trong việc định hình thế giới quan của mỗi con người. Ngoài ra, nếu đó là ngôn ngữ hiếm, thì việc rành rẽ chúng sẽ giúp bạn không bị nghe trộm đấy!
- Hàng ngàn ngôn ngữ đang có nguy cơ tuyệt chủng. Nếu bạn thuần thục một trong số đó, thì hãy chỉ dạy cho những người khác. Hãy chia sẻ những kiến thức và quan điểm có thể bị mất nếu ngôn ngữ ấy chết đi. Đồng thời nếu có thể, hãy thu âm tiếng nói ngôn ngữ đó cùng văn bản, và dịch chúng ra những ngôn ngữ phổ biến hơn.
Lưu trữ văn hóa
Chọn chủ đề để tập trung. Bạn có thể ghi hình lại những gì khám phá được về văn hóa thông qua nghiên cứu và trải nghiệm, cho dù đó là những chi tiết nhỏ nhặt. Bạn không thể lưu trữ những gì cần biết về nền văn hóa đó bằng cách viết, bởi có quá nhiều điều cần nói. Đa phần mọi người chọn một trong hai cách:
- Tiểu sử cá nhân của một con người, hay một gia đình.
- Cái nhìn chi tiết về một khía cạnh văn hóa: nấu ăn, chuyện hài, và một số chủ đề phụ khác.
Chọn phương tiện. Bạn có thể chọn thư pháp, những câu chuyện truyền miệng, hay một phương pháp truyền thống khác để thu lại một trải nghiệm văn hóa cá nhân. Hoặc bạn có thể đăng tải dự án của mình lên một trang web, thu đĩa DVD, hoặc bất cứ định dạng kỹ thuật số nào. Điều này giúp câu chuyện văn hóa của bạn được chia sẻ rộng rãi cho mọi người khắp nơi trên thế giới.
Thực hiện phỏng vấn. Hãy phỏng vấn những người trong câu chuyện lịch sử mà bạn đang kể, hoặc các chuyên gia trong lĩnh vực mà bạn đang viết về nó. Bạn nên chuẩn bị một bảng câu hỏi, nhưng đồng thời để cho nhân vật được kể thêm về những chủ đề và câu chuyện khác. Bạn có thể sẽ học được nhiều thứ mà bạn không hề biết để mà hỏi tới.
- Mỗi bài phỏng vấn chỉ nên kéo dài 1-2 tiếng. Nếu nhân vật được phỏng vấn đồng ý, bạn có thể quay lại phỏng vấn thêm bài khác. Điều này giúp bạn có thời gian chuẩn bị câu hỏi, và để nhân vật được nghiên cứu thêm tài liệu hay hiện vật mà họ muốn chia sẻ.
- Quay video hoặc thu âm nếu nhân vật đồng ý. Cách này sẽ chính xác hơn là viết lại hoặc cố ghi nhớ trong đầu.
Theo dõi cây phả hệ gia đình. Hãy ghi chép lại cây phả hệ với sự giúp đỡ của gia đình, và tiếp tục bổ sung theo thời gian. Chắc chắn sẽ có hẳn một nhánh anh chị em họ hay thông gia mà bạn chưa bao giờ gặp. Bạn có thể truy tìm gốc tích thông qua gia đình hoặc tìm kiếm trên mạng, và họ có thể cho bạn một cái nhìn hoàn toàn mới về văn hóa. Các trang web chính phủ và các kho lưu trữ hồ sơ vật lý có thể cung cấp nhiều thông tin trải qua vài thế kỷ.
Bí quyết: Hãy hỏi gia đình về sổ lưu niệm, các ghi chép, và các hồ sơ lưu trữ khác. Có khi đã có ai đó trong gia đình bắt đầu lập cây phả hệ từ lâu.
Sử dụng những tư liệu thu được để chiến đấu bảo vệ văn hóa. Các nền văn hóa thiểu số thường phải đấu tranh để có thể lưu giữ truyền thống văn hóa qua các đời sau. Bạn có thể giúp bằng cách chia sẻ những câu chuyện và tư liệu văn hóa cho những người trẻ, những người có thể còn thiếu hiểu biết về nền tảng văn hóa phong phú của họ. Trước tình hình đấu tranh chính trị căng thẳng và thách thức xã hội, bạn có thể tổ chức các buổi mạn đàm để mọi người tham gia các cuộc thảo luận và hoạt động văn hóa. Nghiên cứu của bạn có thể giúp họ hiểu những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc, và truyền cảm hứng để mọi người chung tay gìn giữ văn hóa trường tồn, lớn mạnh.
Chấp nhận thay đổi. Các cuộc đối thoại về lưu truyền văn hóa thường khá bi quan. Văn hóa đang trong tình trạng "nguy cấp" hoặc cần "bảo tồn" trước khi chết đi hoàn toàn. Đúng là các thử thách và mối đe dọa thật sự tồn tại, nhưng thay đổi cũng không có gì xấu. Văn hóa giúp mọi người thích nghi với thế giới xung quanh. Thế giới đã và sẽ luôn thay đổi, văn hóa thì cứ theo đó mà thích nghi, và bạn có quyền chọn cách riêng để tôn vinh văn hóa dân tộc.
Lời khuyên
- Khám phá nhiều nền văn hóa khác nhau là điều đáng tự hào. Sự đa dạng văn hóa thú vị khiến cho cuộc sống trở nên phong phú và đầy màu sắc.
- Nếu bạn là sinh viên nghệ thuật hoặc họa sĩ, bạn có vai trò quan trọng trong việc truyền đạt và bảo tồn văn hóa qua nghệ thuật. Nghệ thuật không chỉ làm thay đổi cách chúng ta suy nghĩ và tưởng tượng về quá khứ, mà còn giúp xây dựng và bảo vệ văn hóa. Tác phẩm của bạn là cầu nối giao thoa giữa các thế hệ, đồng thời là tấm gương phản chiếu sự phát triển xã hội và giá trị văn hóa trong cộng đồng.
