Bất chấp sự thịnh hành của Tesla, Nio: Quốc gia châu Á này không mấy quan tâm đến ô tô điện, tập trung phát triển phương tiện 'điện' theo sở thích của người dân và dự kiến bán 13 triệu xe/năm

Khác với Mỹ hoặc Trung Quốc, ô tô điện không được người dân ưa chuộng tại quốc gia này.

Khi nói đến các phương tiện chạy bằng điện, với bối cảnh xu hướng toàn cầu hiện nay, thì thường nghĩ đến ô tô điện. Ví dụ như những thương hiệu nổi tiếng như Tesla, Rivian ở Mỹ hoặc Nio và Xpeng ở Trung Quốc. Doanh số bán ô tô điện của các thương hiệu này đều tăng mạnh trong những năm gần đây.

Theo thống kê từ Cơ quan năng lượng quốc tế, đã có 2 triệu ô tô điện được bán ra chỉ trong quý I năm 2022. Đây là một bước nhảy vọt so với thập kỷ trước - thời kỳ mà chỉ bán được 120.000 xe điện.

Tuy nhiên, ở Ấn Độ lại là một câu chuyện khác. Trong khi Mỹ và Trung Quốc đang sản xuất và sử dụng nhiều ô tô điện, thì quốc gia châu Á này vẫn duy trì sự trung thành của mình với các loại xe 2 bánh, bao gồm: xe tay ga, xe moped (xe máy có bàn đạp và một động cơ chạy bằng xăng) và xe mô tô. Đây là những phương tiện phổ biến tại quốc gia có nền kinh tế đứng thứ 5 trên thế giới.

James Hong, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tại Macquarie Group - nhà cung cấp toàn cầu về dịch vụ ngân hàng, tài chính, tư vấn, đầu tư và quản lý quỹ cho biết, nhu cầu xe hai bánh tại Ấn Độ cao hơn xe ô tô và điều này không có gì đáng ngạc nhiên. Tại quốc gia này, hệ thống đường xá còn xập xệ, kém phát triển; thu nhập cá nhân còn thấp nên người dân lựa chọn các phương tiện hai bánh. Ô tô có giá quá cao so với mức sinh hoạt của họ.

Arun Agarwal, phó chủ tịch tại Kotak Securities cho biết sự tăng trưởng của phân khúc ô tô điện tại Ấn Độ dự kiến sẽ thấp. Những chiếc xe này chủ yếu do những người có nhu cầu lái xe ra ngoài thành phố và đi trên các tuyến đường dài sở hữu.

Theo thống kê, xe điện chiếm 2% tổng doanh số bán ô tô cả nước nhưng chính phủ Ấn Độ tham vọng sẽ thúc đẩy nhu cầu sử dụng xe điện của người dân và tập trung vào các dòng xe điện hai bánh thay vì bốn bánh.

Theo dự đoán của Bain & Company công bố vào tháng 12, doanh số bán xe điện 2 bánh của Ấn Độ dự kiến sẽ tăng lên 40-45% vào năm 2030 và kỳ vọng bán được 13 triệu xe mới mỗi năm. Còn ô tô điện sẽ chỉ tăng 15-20% vào năm 2030, với 1 triệu xe mới bán ra mỗi năm.

Giảm chi phí để thu hút người dùng

Agarwal cho biết, người dân Ấn Độ từ lâu đã chuộng xe 2 bánh hơn xe 4 bánh. Đất nước này cũng có hơn 10 công ty khởi nghiệp chuyên về phân khúc này. Nắm bắt nhu cầu và tâm lý khách hàng, thay vì ô tô điện, chính phủ Ấn Độ hướng tới các dòng xe điện 2 bánh.

Trong cuộc phỏng với với đài CNBC, Jinesh Gandhi, nhà phân tích cổ phiếu tại Motilal Oswal Securities nói rằng để “educate” người dân Ấn Độ và thúc đẩy nhu cầu sử dụng xe 2 bánh chạy bằng điện thay vì xe 2 bánh chạy bằng xăng, giá xe điện cần rẻ hơn và có lắp đặt nhiều trạm sạc tại nhiều khu vực.

Gandhi cũng cho biết 90% xe hai bánh chạy bằng xăng tại quốc gia này có giá từ 845 USD đến 1.690 USD (gần 20 triệu đến gần 40 triệu/xe). Nhưng giá khởi điểm của xe hai bánh chạy điện lại có thể lên tới 160.000 rupee (hơn 45 triệu đồng/xe).

Để giá xe điện giảm, thì giá pin phải giảm đầu tiên, Arun Agarwal nói. Theo công ty Bain & Company, lạm phát tăng cao, chuỗi cung ứng bị giãn đoạn đã khiến giá pin xe điện tăng cao vào năm 2022. Trong khi đó, nếu muốn cạnh tranh với xe chạy bằng xăng, xe điện 2 bánh phải giảm giá từ 20-30%.

Arun Kumar, giám đốc tài chính của nhà sản xuất xe điện hai bánh Ola Electric cho biết giá xe điện đắt hơn xe xăng vì xe điện có tuổi đời thấp hơn. Nhưng người tiêu dùng có thể tiết kiệm được kha khá tiền mua nguyên liệu và chi phí bảo trì. Số tiền đó có thể bù đắp cho giá mua ban đầu bị chênh lệch.

Ông cũng cho biết các loại xe điện bao gồm: xe tay ga hai bánh, dòng xe máy sắp ra mắt và xe du lịch bốn bánh của Ola có giá từ 1.000 đến 50.000 USD (23 triệu-1,1 tỷ đồng).

Sự hỗ trợ từ chính phủ

Agarwal chia sẻ rằng, chính phủ và các cơ quan địa phương tại Ấn Độ đã và đang triển khai các biện pháp khuyến khích người dân nước này chuyển sang sử dụng xe điện.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, các chính sách của chính phủ đã hỗ trợ tài chính để thúc đẩy sản xuất xe buýt và taxi công cộng chạy bằng điện cũng như mở rộng mạng lưới trạm sạc trên toàn quốc. Ngoài ra, chủ sở hữu xe điện còn được miễn thuế đường bộ khi mua xe và được giảm trừ thuế thu nhập.

Kumar nói rằng, bao gồm cả thuế, chủ sở hữu xe hai bánh chạy bằng xăng thường phải chi trả 3.000 rupee mỗi tháng (hơn 800 nghìn đồng) cho mỗi chiếc xe. Vì vậy, với các chính sách của chính phủ và tiết kiệm từ xăng dầu, việc trả góp hàng tháng cho một chiếc xe điện sẽ gần như miễn phí.

Nhược điểm

Khi sử dụng xe điện gia tăng, mạng lưới trạm sạc pin trên khắp đất nước cũng sẽ tăng lên, nhưng vẫn chưa thể phổ biến như trạm xăng. Do đó, nếu gặp tình huống hết pin, người dùng xe điện sẽ phải đưa xe tới trạm sạc gần nhất, điều này tốn nhiều thời gian và tiền bạc.

Theo báo cáo của Bain & Co., để hỗ trợ các công ty sản xuất xe điện sắp ra mắt và đáp ứng nhu cầu sản xuất xe lớn, số lượng trạm sạc pin tại Ấn Độ sẽ cần phải tăng đáng kể. Câu hỏi liệu xe điện hai bánh có thể thống trị thị trường Ấn Độ trong vòng 7 năm tới hay không sẽ được giải đáp trong tương lai.