Buzz
Xin chào các bạn, hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn những kiến thức quý báu về bàn phím cơ mà tôi đã thu thập được. Hãy cùng tham gia ngay nhé.*Tôi hy vọng rằng bài viết này sẽ nhận được sự đóng góp từ các bạn yêu thích bàn phím cơ.
*Bài viết không đề cập đến các kiến thức chuyên sâu về phím tùy chỉnh.
1. Kích thước phù hợp của bàn phím
Cấu trúc cơ bản của một bàn phím cơ:
1. Phím chức năng (Function keys): - Cụm phím này là không thể thiếu đối với những người lập trình (ví dụ, trong Visual Studio Code, phím F3 được sử dụng để tìm kiếm, F5 để Debug), hoặc các game thủ (ví dụ, trong Dota 2, F1 dùng để di chuyển camera đến tướng, F7 để mua đồ cho tướng).
2. Phím bàn phím (typewriter keys): các phím để nhập liệu văn bản, đây là phần không thể thiếu của mọi bàn phím.
3. Phím điều khiển con trỏ (cursor control keys): các phím mũi tên và phím chức năng như: Insert, Delete, Home, End, Page Up, và Page Down sẽ được bố trí phía trên.
4. Phím số (numeric keypad): các phím tương tự như máy tính, rất quan trọng đối với công việc tính toán như ngân hàng, kế toán.
Bây giờ, để chọn kích cỡ phù hợp của bàn phím cơ, bạn cần xác định nhu cầu, sở thích và cách sử dụng.
1. Kích thước đầy đủ (Full-size)
Đúng như tên gọi, bàn phím loại này có đầy đủ các phím chức năng.
- Ưu: Phù hợp với mọi lĩnh vực công việc.
- Nhược: Kích thước lớn, thích hợp để cố định ở nhà hoặc văn phòng.
2. TKL (Tenkeyless/ 80%)
- Ưu: Nhỏ gọn hơn full-size, thuận tiện mang đi làm.
- Nhược: Thiếu phím số nên không phù hợp cho công việc tính toán nhiều.
3. 75%
- Ưu: Các phím điều hướng được bố trí gọn gàng hơn so với bàn phím TKL, đây là lựa chọn gọn nhẹ vẫn đáp ứng được nhu cầu sử dụng các phím chức năng như lập trình viên hoặc game thủ.
- Nhược: Không được đẹp (theo quan điểm cá nhân).
4. 65%
Bàn phím NJ68 (68 phím) + keycap Leopold 980 màu cháo lòng
- Ưu: Gọn gàng, linh hoạt, dễ dàng mang đi làm, kích thước cân đối phù hợp với việc trang trí bàn làm việc.
- Nhược: Vì đã loại bỏ các phím chức năng nên các lập trình viên hoặc game thủ có thể cảm thấy hơi bất tiện khi sử dụng 😁
Leopold 660M Sweden (66 phím loại bỏ các phím Page up và Page Down)
*Còn rất nhiều kiểu bàn phím có kích thước tối giản hơn, độc đáo hơn nhưng trong phạm vi bài viết này, tôi chỉ giới thiệu 4 loại cơ bản như trên. Các bạn có thể bổ sung thêm ở phần bình luận nhé.
Cần chú ý đến độ cao của bàn phím khi đặt tay lên, xem có cần phải kê thêm không, tôi không thích sử dụng miếng kê nên không chọn những phím quá cao.
Anh Hiệp và bàn phím Glorious GMK Pro (có kê cổ tay)
Mình sử dụng Leopold 660M không có kê cổ tay
2. Đèn LED
Nếu bạn muốn sử dụng bàn phím có đèn LED để làm việc vào ban đêm, điều này là điều cần lưu ý khi chọn mua. Các tùy chọn cơ bản là: LED RGB, LED đơn sắc và không có LED.
Phiên bản Keychron K3 với đèn LED RGB
Các bàn phím được trang bị đèn LED RGB thường có nhiều chế độ hiển thị khi gõ, bạn có thể xem video Mytour trên tay Keychron K3 (phút 11:10) để biết thêm chi tiết.
Một điểm mạnh của bàn phím có đèn LED là có thể phối hợp với các keycap Artisan có thể thấy LED qua. Bàn phím của tôi, Leopold 660M, chỉ có đèn LED đơn sắc màu đỏ trên hai nút Caps Lock và Insert.
3. Kết nối
1. Dây
Các loại bàn phím cơ có dây có nhiều chuẩn kết nối khác nhau, dưới đây là một số loại mà tôi đã sử dụng:- Akko 3087: sử dụng kết nối USB A tới USB C, chuẩn này phổ biến nên dễ dàng thay thế bằng dây USB C to C để sử dụng cho Macbook mà không cần dùng đầu chuyển đổi.
- Leopold 660M: sử dụng kết nối USB A tới mini USB, vì sử dụng đầu mini USB nên việc tìm mua dây USB C to mini USB khá khó khăn, tôi chỉ tìm được hai hãng là Ugreen và Filco.
Cổng mini USB trên Leopold 660M
Dây Type C to mini USB đầu chữ L của Filco
Thay dây Type C sẽ phù hợp hơn với Macbook, không cần sử dụng đầu chuyển đổi.
Sử dụng bàn phím cơ có dây đảm bảo tín hiệu ổn định và không cần phải lo lắng về pin, tuy nhiên nếu bạn sử dụng Macbook Pro M1 như tôi thì khi kết hợp bàn phím cơ và sạc, cổng sạc của máy sẽ bị chiếm hết, bạn sẽ phải sạc điện thoại bằng cách khác.
2. Không dây (Bluetooth)
Hiện nay, trên thị trường, các bàn phím cơ hỗ trợ kết nối không dây (Bluetooth) đã trở nên rất phổ biến. Có hai loại bàn phím này: một loại sử dụng pin sạc và một loại sử dụng pin tiểu.
Mình đã trải nghiệm bàn phím NJ68 với kết nối Bluetooth 5.0, pin dung lượng 3100 mah. Kết nối cực kỳ nhanh chóng, chỉ cần bật công tắc là có thể sử dụng ngay và pin có thể sử dụng liên tục khoảng 2 tuần trước khi cần sạc lại.
Filco Minila-R Convertible
Filco Minila-R Convertible sử dụng 2 viên pin AAA
Các bạn có thể xem chi tiết trong bài viết
4. Switch
Đây là yếu tố làm nên sự khác biệt và mang lại cảm giác 'nghiện' cho người sử dụng bàn phím cơ.*Trong phạm vi của bài viết này, mình không đi sâu vào cấu tạo và các thuật ngữ của Switch để giúp người mới bắt đầu dễ dàng theo dõi hơn.
Bạn có thể tưởng tượng Switch như những công tắc nằm dưới các phím. Khi bạn gõ, những công tắc này sẽ 'bật-tắt' để gửi tín hiệu đến máy tính về phím bạn đang nhấn.
Tùy thuộc vào cấu trúc của từng loại Switch mà bạn sẽ cảm nhận được cảm giác khi gõ (nặng, nhẹ) và âm thanh phát ra sẽ khác nhau. Có 3 loại Switch cơ bản nhất là:
1. Linear:
- Cảm giác khi gõ: không có sự giảm chấn, nhấn phím mượt mà.
- Âm thanh: nhỏ, thích hợp cho việc gõ phím vào ban đêm hoặc nơi yên tĩnh.
- Cảm nhận khi gõ: có sự chấn, nhấn phím để có cảm giác rõ ràng hơn so với linear.
- Âm thanh: phù hợp, thích hợp cho các bạn làm việc văn phòng.
- Cảm nhận khi gõ: có sự chấn, nhấn phím để có cảm giác rõ ràng hơn.
- Âm thanh: to và ồn, phù hợp cho các bạn có phòng làm việc riêng, game thủ.
*Lưu ý: Mình chỉ tóm tắt sơ bộ, khi chọn Switch, bạn KHÔNG nên chỉ đọc hoặc xem video review trên mạng mà nên thử trực tiếp tại cửa hàng hoặc trao đổi với các người chơi phím để trải nghiệm.
Từ trái qua phải → Kailh Linear Cream → Kailh Box Jade (Clicky) → Holy Panda Tactile
Bây giờ, mời các bạn xem video Sound Test 3 loại Switch này nhé, mình sử dụng những Switch mình thu thập được.
Trên thị trường có nhiều hãng sản xuất Switch nhưng phổ biến nhất là các Switch từ Cherry và Gateron. Đối với người mới bắt đầu, mình đề xuất bạn nên chọn bàn phím có Switch từ Cherry để trải nghiệm cảm giác ban đầu về phím cơ. Switch của Cherry được phân loại thành 3 màu chính: Linear (Red Switch), Tactile (Brown Switch) và Clicky (Blue Switch).
Cherry Brown Switch trên bàn phím Leopold 660M
5. Mạch (PCB)
Một điểm cần chú ý là có hai loại bàn phím: một loại có mạch không thể thay đổi được (chỉ có thể rã hàn), một loại là mạch thay đổi được (Hot Swap), cho phép chúng ta thay đổi Switch theo ý thích.1. Không có Hot Swap
Bàn phím của mình, Leopold 660M, sử dụng Switch Brown của Cherry và không hỗ trợ Hot Swap, để thay đổi Switch cần phải rã hàn.
2. Có Hot Swap
Chiếc phím NJ68 của tôi được trang bị mạch HotSwap, cho phép tháo và thay Switch một cách linh hoạt, từ đó trải nghiệm nhiều loại Switch khác nhau trên cùng một bàn phím. Tôi ưa thích sử dụng Linear Switch cho nút Backspace, Clicky cho phím mũi tên, và Tactile cho các phím khác.
6. Keycap
Keycap là một phần quan trọng quyết định trải nghiệm gõ phím, dưới đây là những điều cơ bản cần lưu ý.1. Vật liệu của Keycap và công nghệ xử lý kí tự
Từ trái qua phải → MT3 (ABS) → NJ68 Stock (PBT Dye-sub) → Leopold 660M Stock (PBT Double shot)
Các chất liệu keycap:
- ABS (Acrylonitrile Butadiene Styrene): keycap làm từ nhựa ABS, màu sắc sáng và bắt mắt. Tuy nhiên, bề mặt dễ bóng và dễ bám mồ hôi.
- PBT (polybutylene terephthalate): keycap làm từ PBT - chất liệu cứng và bền, màu sắc ít phai theo thời gian. Tuy nhiên, màu sắc không tươi sáng như ABS.
Công nghệ làm ký tự:
- In nổi: phương pháp đơn giản, mực được in trực tiếp lên keycap, dễ bay màu.
- PBT Dye-sub: sử dụng nhiệt để mực thấm sâu vào keycap, khó bay màu.
- PBT Double shot: sử dụng khuôn đúc 2 lớp, không bao giờ mờ, tạo độ tương phản cao.
Phím Space của Keycap Stock Leopold 660M được lót một lớp xốp nên gõ dịu và êm hơn so với phím Space thường.
*Một thông tin mình tìm hiểu được là keycap stock của Leopold được săn đón vì chất lượng cao và cảm giác gõ tốt. Có một post đăng bán bộ Keycap Leopold Sweden mà mình đang dùng với giá rất cao.
Cảm giác gõ và âm thanh của Keycap khác chất liệu tất nhiên cũng khác nhau, khuyến khích trải nghiệm trực tiếp tại cửa hàng hoặc nhóm cộng đồng.
2. Hình dáng của Keycap
Đơn giản là chiều cao của Keycap (mình chỉ đề cập các hình dáng mình đã trải nghiệm, mọi người có thể thêm ý kiến ở phần bình luận nhé)
Từ trái qua → Hình dáng MT3 → NJ68 Stock (hình dáng cherry) → Leopold 660M Stock (hình dáng thấp)
Chiều cao và góc nghiêng của keycap tạo ra trải nghiệm gõ phím đa dạng.
Keycap stock của Leopold 660M, khá thấp vì thiết kế low profile
Profile MT3 cao hơn nhiều nhưng mình vẫn gõ thoải mái mà không cần phải sử dụng kê cổ tay
3. Keycap Nghệ thuật (Artisan)
Đây là điều khiến nhiều bạn mới tiếp cận keycap bất ngờ, một chiếc keycap có giá bằng hoặc cao hơn cả bàn phím!
Keycap nghệ thuật The Great Ducky mà mình mua từ Dwarf-Factory (một studio tại Việt Nam) có giá 55 USD (~1 triệu 250 nghìn VND), trong khi bàn phím Leopold 660M của mình có giá 2.5 triệu VND → một chiếc keycap đã bằng nửa giá của bàn phím!
Artkey Scarlet Sirius: 70 USD từ anh Hiệp (Artkey là một studio tại Việt Nam)
Điều đặc biệt về keycap Artisan chính là chúng được làm thủ công và không được sản xuất hàng loạt. Để có một chiếc keycap Artisan:
- Bạn cần phải mua ngay khi chúng được tung ra thị trường, vì nếu hết hàng, bạn sẽ phải đợi đợt sản xuất sau hoặc phải trả giá cao hơn.
- Có những keycap được bán thông qua các sự kiện đặc biệt, chỉ có giới hạn số lượng và người mua được chọn thông qua rút thăm, ai may mắn thì mới có cơ hội mua được.
Mình sẽ viết một bài nói sâu hơn về quá trình sản xuất của keycap Artisan, mọi người đừng bỏ lỡ nhé ^^
Keycap Artisan sẽ là điểm nhấn đặc biệt cho bàn phím của bạn.
7. Tổng Kết
Phím cơ thực sự là một thế giới đầy thú vị, và một mẹo nhỏ dành cho những người mới là tham gia vào các cộng đồng chơi phím cơ trên Facebook để đọc bài viết, trao đổi và trải nghiệm các loại bàn phím mà bạn quan tâm. Hãy trải nghiệm nhiều loại phím, nhiều thương hiệu, Switch và Keycap trước khi quyết định mua vì việc này có thể tốn kém đấy.Hy vọng những chia sẻ trong bài viết sẽ hữu ích cho mọi người ạ ^^
Nguồn ảnh: 1, 2
