Được viết bởi Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Thị Minh Phương - Chuyên gia Nội tổng hợp - Bệnh viện Quốc tế Mytour Times City

Bệnh Parkinson là một tình trạng thoái hóa của hệ thống thần kinh, phát triển một cách dần dần. Những người mắc bệnh Parkinson có thể sống chung với căn bệnh này trong nhiều năm. Biểu hiện của bệnh Parkinson được chia thành 2 nhóm: biểu hiện liên quan đến chuyển động và biểu hiện không liên quan đến chuyển động. Các triệu chứng về chuyển động bao gồm: run tay khi nghỉ, giảm độ linh hoạt khi di chuyển, giảm biểu cảm trên khuôn mặt, giảm chớp mắt, di chuyển chậm chạp, tay chân cứng dần, mất thăng bằng...

Bên cạnh đó, giảm khả năng ngửi mùi, mất ngủ, táo bón, hạ huyết áp, tiểu nhiều, suy giảm trí tuệ... là những triệu chứng không liên quan đến chuyển động. Thông thường, các triệu chứng không liên quan đến chuyển động có thể xuất hiện vài năm trước khi người bệnh phát hiện các vấn đề về chuyển động.

Hội chứng Parkinson là một thuật ngữ tổng quát để chỉ các vấn đề về chuyển động tương tự như trong bệnh Parkinson: run tay, di chuyển chậm, cứng cổ chân tay...

Các vấn đề giống như Parkinson này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác nhau, một số trong số đó đã được nghiên cứu kỹ lưỡng và có tên gọi riêng. Trong giai đoạn ban đầu của bệnh, rất khó để phân biệt rõ ràng giữa bệnh Parkinson và hội chứng giống Parkinson.

Thường, các triệu chứng trong hội chứng Parkinson phát triển nhanh hơn, đi kèm với các vấn đề khác như ảo giác, liệt mắt nhìn lên/xuống, hay ngã từ khi mới bắt đầu và không phản ứng với thuốc điều trị Parkinson (Levodopa) hoặc chỉ phản ứng trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, có nhiều người bệnh không có đủ các triệu chứng điển hình để chẩn đoán một bệnh cụ thể và bác sĩ chỉ có thể sử dụng thuật ngữ Hội chứng Parkinson. Đôi khi, chẩn đoán chính xác chỉ có thể được đưa ra dựa trên việc kiểm tra não của người bệnh (autopsy não) sau khi qua đời.

Dưới đây là một số bệnh lý mà hội chứng Parkinson có thể xuất hiện:

2.1 Hội chứng Parkinson do thuốc (Drug-Induced Parkinsonism)

Hội chứng Parkinson do thuốc thường khó phân biệt với bệnh Parkinson, mặc dù triệu chứng như run hoặc mất thăng bằng có thể nhẹ hơn. Một số loại thuốc có thể giảm Dopamine trong não, gây ra các triệu chứng tương tự như bệnh Parkinson.

Các thuốc như thuốc chống loạn thần, chất chống Canxi, và một số chất kích thích như Amphetamin, cocain có thể gây hội chứng Parkinson. Nếu bạn ngừng sử dụng những chất này, triệu chứng có thể cải thiện hoặc biến mất, thậm chí có thể cần khoảng 18 tháng.

2.2 Liệt trên nhân tiến triển (Progressive Supranuclear Palsy -PSP)

Các triệu chứng xuất hiện sớm bao gồm mất thăng bằng khi di chuyển, dẫn đến tình trạng ngã đột ngột, biến đổi tính cách, hay quên. Vấn đề về thị giác thường xảy ra sau 3-5 năm từ khi bắt đầu triệu chứng về chuyển động.

Người bệnh khó tập trung vào vật thấy do cơ vận nhãn bị liệt. Các loại thuốc điều trị bệnh Parkinson có thể hữu ích, nhưng cần sử dụng liều lượng cao.

2.3 Teo đa hệ thống (Multiple System Atrophy - MSA)

Teo đa hệ thống hay còn gọi là hội chứng Shy- Grager bao gồm nhiều rối loạn trong cơ thể. Biểu hiện phổ biến nhất và xuất hiện sớm nhất là các vấn đề về rối loạn thần kinh thực vật như hạ huyết áp khi đứng, rối loạn tiểu tiện, rối loạn cương dương... Các triệu chứng khác có thể bao gồm nói khó, nuốt khó, thở khó, giảm mồ hôi, cứng tay chân, di chuyển chậm chạp...

Ở bệnh nhân teo đa hệ thống, các triệu chứng cứng và giảm vận động thường phát triển nhanh, dẫn đến mất thăng bằng và ngã nhiều hơn trong 3 năm đầu tiên từ khi bắt đầu.

Người bệnh thường ít phản ứng với các thuốc điều trị bệnh Parkinson.

2.4 Sa sút trí tuệ thể Lewy (Dementia with Lewy Bodies - DLB)

Sa sút trí tuệ thể Lewy là nguyên nhân thứ 2 gây sa sút trí tuệ ở người già sau bệnh Alzheimer. Triệu chứng bao gồm sự suy giảm trong nhận thức, giảm trí nhớ, và hiện tượng lẫn lộn tăng dần.

Người bệnh thường trải qua các triệu chứng hoang tưởng thị giác, khả năng tập trung kém, hoặc mức độ tỉnh táo suy giảm. Run thường không xảy ra hoặc xảy ra rất nhẹ. Các triệu chứng của Parkinson thường không phản ứng tốt với Levodopa.

2.5 Thoái hóa vỏ não - hạch nền (Corticobasal Degeneration -CBD)

Là một trong những bệnh lý hiếm gặp nhất trong các hội chứng Parkinson. Bệnh thường xuất hiện sau 60 tuổi. Triệu chứng bao gồm mất chức năng của một bên cơ thể, kèm theo các động tác tự động, cơ bị giật ở một tay hoặc chân và nói khó.

Người bệnh có thể gặp khó khăn hoặc không thể sử dụng được chi bị ảnh hưởng, mặc dù không bị liệt vận động hay mất cảm giác ở chi đó. Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị cụ thể cho bệnh nhân.

2.6 Hội chứng Parkinson do bệnh mạch máu (Vascular Parkinsonism)

Bệnh xảy ra do các mạch máu nhỏ trong não bị tắc nghẽn, gây ra các đợt đột quỵ nhẹ và có thể xảy ra nhiều lần. Thông thường, người bệnh sẽ có triệu chứng về dáng đi hơn là triệu chứng run, và thường xuyên xảy ra ở cả hai chân.

Bệnh thường phát triển chậm hơn so với các dạng khác của hội chứng Parkinson, hoặc có thể diễn biến từng đợt nặng dần. Triệu chứng có thể phản ứng một phần hoặc không phản ứng với Levodopa.

Hiện tại, chưa có bất kỳ phương pháp kiểm tra nào để chẩn đoán chính xác bệnh Parkinson hay các hội chứng Parkinson khác nhau. Bác sĩ sẽ dựa vào lịch sử bệnh, kiểm tra lâm sàng, và một số xét nghiệm để đưa ra nhận định sơ bộ. Trong nhiều trường hợp, việc phân biệt giữa bệnh Parkinson và các hội chứng Parkinson khác nhau là khó khăn.

Chẩn đoán có thể phải được xác nhận lại bởi bác sĩ dựa trên sự tiến triển của bệnh, phản ứng với các loại thuốc điều trị, hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng mới.

Các loại thuốc nhằm tăng cường Dopamine trong não là phương pháp chính trong điều trị bệnh Parkinson. Đối với những người mắc hội chứng Parkinson, có thể sử dụng những loại thuốc tương tự để giảm nhẹ các triệu chứng.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều có hiệu quả từ thuốc. Bác sĩ cũng có thể kê đơn điều trị cho các triệu chứng như thuốc chống trầm cảm, tiêm botox...

Ngoài ra, duy trì chế độ tập thể dục hàng ngày là quan trọng để cải thiện độ cứng và linh hoạt của cơ bắp và khớp. Kết hợp với liệu pháp vật lý, liệu pháp ngôn ngữ và các phương pháp nghề nghiệp khác.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour không chỉ cam kết về chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại, mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa. Những người chọn thực hiện xét nghiệm tại đây có thể hoàn toàn yên tâm về độ chính xác của kết quả xét nghiệm.