Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và những điều bạn cần biết

1. Khái niệm cơ bản về bệnh

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viết tắt là COPD, là bệnh viêm phổi mạn tính. Khi mắc bệnh này, đường thở của người bệnh bị chặn lại do nhiều nguyên nhân, gây khó khăn trong việc hít thở và thở ra. Người mắc COPD thường có các triệu chứng như ho, khó thở, thở khò khè và tiết đàm.

Đôi nét cơ bản về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

COPD đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chủ yếu là do tiếp xúc lâu dài với các chất kích thích, đặc biệt là khói thuốc lá. Thuốc lá không chỉ gây COPD, mà còn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, ung thư vòm họng, xơ vữa động mạch và nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác.

COPD bao gồm hai loại: khí phế thũng và viêm phế quản mạn tính. Khí phế thũng dẫn đến căng phế nang kéo dài và giãn phế nang, gây suy giảm trao đổi khí trong phổi. Viêm phế quản mạn tính thường có biểu hiện ho kéo dài và tiết ra đờm nhầy.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thường gặp ở người trung niên và người cao tuổi, đặc biệt là những người thường xuyên hút thuốc. Triệu chứng của bệnh này có thể không rõ ràng nên nhiều người không nhận ra mình bị COPD. Tuy nhiên, vấn đề hô hấp sẽ trở nên tồi tệ hơn theo thời gian, ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày. Do đó, điều trị sớm là cần thiết để ngăn ngừa tình trạng xấu hơn.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thường xảy ra ở những người trung niên và người cao tuổi, đặc biệt là những người có thói quen hút thuốc. Triệu chứng của bệnh này giống với nhiều bệnh khác nên nhiều người không nhận ra mình bị COPD. Tuy nhiên, theo thời gian, vấn đề về hô hấp sẽ trở nên nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng đến các hoạt động bình thường. Do đó, cần điều trị sớm để hạn chế các biến chứng.

2. Nguyên nhân chính gây ra COPD 

COPD xuất hiện và phát triển khi phổi của chúng ta bị viêm mãn tính, bị tổn thương hoặc đường dẫn khí bị thu hẹp. Tình trạng này xuất hiện từ nhiều nguyên nhân khác nhau, chủ yếu là do hút thuốc lá. Tuy nhiên, người không hút thuốc cũng có thể mắc phải COPD khi mắc phải các bệnh khác như giãn phế quản, hen suyễn hoặc là di chứng của lao phổi và nhiều bệnh khác.

Người hút thuốc lâu dài có nguy cơ mắc COPD cao hơn. Ngoài khói thuốc lá, người tiếp xúc với các loại khói, bụi có hại trong thời gian dài cũng dễ mắc phải COPD. Đặc biệt, COPD có thể phát sinh do di truyền, nhưng điều này rất hiếm, những người mắc COPD do di truyền thường có phổi dễ bị tổn thương hơn.

Làm thế nào để nhận biết COPD?

3. Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) thường sẽ có những triệu chứng nào?

Các triệu chứng của bệnh COPD rất quan trọng để giúp phát hiện bệnh sớm và áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả nhất. Khi bị COPD, bệnh tình sẽ diễn biến nặng hơn theo thời gian, đặc biệt là đối với những người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá. Để hiểu rõ hơn về các triệu chứng của COPD, đây là các dấu hiệu ban đầu và biểu hiện khi bị bệnh COPD ở mức nặng. Cụ thể:

3.1. Triệu chứng và dấu hiệu sớm

Những triệu chứng và dấu hiệu ban đầu giúp nhận biết có mắc bệnh COPD hay không, từ giai đoạn cấp tính đến giai đoạn ổn định, bao gồm:

• Khó thở là một trong những triệu chứng phổ biến và quan trọng nhất: ban đầu bệnh nhân cảm thấy khó thở trong các cơn, sau đó tăng dần, ngay cả khi làm việc nhẹ nhàng và nghỉ ngơi, và giai đoạn cuối cùng có thể gặp phải các cơn suy hô hấp đột ngột.

• Ho dai dẳng, khô, ho có đờm kéo dài.

• Sốt nhẹ hoặc cảm thấy lạnh khi có tình trạng nhiễm trùng nặng.

• Tức ngực.

• Cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng.

Những biểu hiện ban đầu thường khiến người bệnh cho rằng mình bị viêm phế quản thông thường. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng sẽ trở nên nghiêm trọng hơn với các triệu chứng khó thở liên tục. Trong giai đoạn cuối, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp, suy tim,...

Triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) thường bị nhầm lẫn với nhiều bệnh khác

3.2. Triệu chứng khi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) nặng

Giai đoạn nặng của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) thường xuất hiện đột ngột, khiến chức năng phổi suy giảm nặng, bệnh nhân cần phải nhập viện thường xuyên. Dấu hiệu và triệu chứng khi bị COPD nặng bao gồm:

• Khó thở kéo dài và nặng hơn, thở khò khè, thở rít.

• Đau tức ngực, cảm thấy ngực nặng thường xuyên.

• Thường xuyên đau đầu vào buổi sáng.

• Nói khó hoặc thều thào, ngắt quãng.

• Tím môi, ngón tay do thiếu oxy mạn tính.

• Thường ở trạng thái lơ mơ.

• Nhịp tim bất thường.

• Cảm giác mệt mỏi, chán ăn và giảm cân.

Khi nhận ra những dấu hiệu này, người bệnh cần phải gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.

4. Thời điểm tốt nhất để gặp bác sĩ nếu nghi ngờ bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)

COPD là một căn bệnh viêm phổi mạn tính với nguy cơ cao có thể gây ra những tình trạng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Đặc biệt, đối với những người từ 40 tuổi trở lên, đã hoặc đang hút thuốc lâu năm, cần phải gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức nếu gặp các triệu chứng của COPD.

Điều trị COPD sớm hơn là tốt nhất, giúp giảm thiểu tổn thương phổi và cải thiện sức khỏe phổi tốt hơn. Thông thường, các bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá tình trạng bệnh nhân dựa trên các triệu chứng hiện tại, lịch sử hút thuốc và không hút thuốc. Ngoài ra, họ có thể yêu cầu bệnh nhân làm các xét nghiệm chức năng hô hấp, kiểm tra phục hồi phế quản và chụp X-quang ngực để hỗ trợ chẩn đoán bệnh.

Phổi khỏe mạnh và phổi bị COPD

5. Khi mắc phải COPD, người bệnh sẽ được điều trị như thế nào?

Khi mắc phải COPD, người bệnh sẽ được điều trị để cải thiện tình trạng sức khỏe, tuy nhiên chỉ có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh, không thể chữa khỏi hoàn toàn. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sẽ gây tổn thương vĩnh viễn, nhưng các phương pháp điều trị hiện nay sẽ giúp duy trì tình trạng tốt nhất có thể cho phổi.

• Ngừng hút thuốc: nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh phổi mạn tính là do thuốc lá. Vì vậy, việc ngừng hút thuốc là bước quan trọng nhất khi gặp các bệnh về phổi, đặc biệt là COPD.

• Sử dụng các loại thuốc giãn phế quản dạng phun, hít, xịt, khí dung: Những loại thuốc này giúp bệnh nhân thở dễ dàng hơn. Kết hợp với các biện pháp phục hồi chức năng hô hấp phù hợp sẽ cải thiện tình trạng hô hấp, từ đó giúp quá trình điều trị hiệu quả hơn.

• Sử dụng các loại thuốc kháng sinh, thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

• Sử dụng máy thở, thở oxy nếu bệnh trạng nặng.

• Phục hồi chức năng phổi bằng các bài tập và thói quen hàng ngày.

• Phẫu thuật hoặc ghép phổi: nếu COPD nặng thì bác sĩ có thể sử dụng phương pháp này nếu phù hợp với sức khỏe của bệnh nhân.

Những thông tin cơ bản về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tốt hơn, tránh được những tác nhân gây hại thường gặp trong cuộc sống và có những biện pháp ngăn ngừa, điều trị kịp thời và hiệu quả.