Buzz
1. Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh viêm phế quản
1.1. Bệnh viêm phế quản là gì?
Bệnh viêm phế quản là một loại nhiễm trùng đường hô hấp do virus gây ra, có đặc điểm là ống thở nhỏ của phổi bị sưng phồng làm cho quá trình lưu thông không khí qua phổi bị trở ngại và gây khó thở cho trẻ.
Bệnh viêm phế quản thường xuất hiện ở trẻ dưới 2 tuổi
1.2. Nguyên nhân gây bệnh viêm phế quản
Hầu hết các trường hợp trẻ mắc bệnh viêm phế quản là do virus xâm nhập và lây nhiễm qua đường hô hấp:
- Virus hợp bào hô hấp (RSV): tác nhân chủ yếu gây ra bệnh viêm phế quản, thường tấn công trẻ em dưới 2 tuổi, gây ra viêm kèm theo sưng phồng và tạo chất nhầy tích tụ trong đường hô hấp.
- Virus Adeno: Tấn công màng nhầy ở đường hô hấp, chiếm khoảng 10% số trường hợp bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp ở trẻ.
- Virus cúm: Gây viêm nhiễm ở họng, mũi, phổi. Cúm có thể ảnh hưởng đến cả người lớn và trẻ em, nhưng đặc biệt nguy hiểm hơn đối với trẻ nhỏ vì hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn thiện.
1.3. Dấu hiệu của bệnh viêm phế quản
Trong những ngày đầu mắc bệnh viêm phế quản, trẻ có các triệu chứng giống như cảm lạnh: chảy nước mũi, tắc mũi, ho, sốt nhẹ (có thể không có sốt), nhưng sau một tuần trẻ sẽ bắt đầu có các triệu chứng như thở khò khè, khó thở, nhiều trẻ còn mắc bệnh viêm tai giữa,...
Nếu cha mẹ thấy con có các triệu chứng sau đây, nên đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa ngay lập tức:
- Trẻ không muốn ăn.
- Sau khi ho bắt đầu khó thở.
- Ngủ quấy quậy, ngủ kèm theo việc bú, ngủ nhiều hơn bình thường.
- Dễ cáu kỉnh.
- Thường hay khóc đòi và quấy rối.
- Sốt cao trên 39 độ C, có thể sốt kéo dài không phản ứng với thuốc giảm sốt.
- Nhịp thở nhanh (> 60 lần/phút).
- Trẻ hít thở có dấu hiệu rút lõm ngực.
- Cơ thể có biểu hiện mất nước: miệng khô, môi khô, trẻ không đi tiểu trong khoảng 6 - 8 giờ liên tục.
- Trẻ sơ sinh có dấu hiệu vùng thóp lõm vào bên trong.
- Thở nhanh, khó thở.
- Thở nhanh đến mức trẻ không thể ăn uống được.
- Da và môi trở nên xanh xao, nhợt nhạt.
- Trẻ từ chối uống nước.
Đặc biệt, trẻ sinh non, mắc các vấn đề về tim, bị bệnh phổi bẩm sinh, hoặc suy giảm hệ miễn dịch,... khi có những dấu hiệu nghi ngờ về viêm tiểu phế quản, cha mẹ cần đưa con đến cơ sở y tế ngay lập tức để được hỗ trợ kịp thời.
Trẻ mắc viêm tiểu phế quản thường ho nhiều và sau đó dễ bị khó thở
2. Cách điều trị và phòng ngừa viêm tiểu phế quản như thế nào?
2.1. Cách điều trị viêm tiểu phế quản
Thời gian điều trị viêm tiểu phế quản cho trẻ thường kéo dài khoảng 2 - 3 tuần nhưng hầu hết các trường hợp trẻ mắc bệnh đều có thể chăm sóc tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Trong quá trình chăm sóc trẻ, cha mẹ cần phải theo dõi và luôn cảnh giác trước các biểu hiện thay đổi về hô hấp.
Viêm tiểu phế quản ở trẻ thường không cần sử dụng kháng sinh vì đây là bệnh do virus gây ra, trừ khi trẻ còn mắc các bệnh nhiễm khuẩn như viêm phổi, trong trường hợp này bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh để điều trị. Nếu trẻ có dấu hiệu dị ứng, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc giãn phế quản.
Các loại thuốc corticosteroid dùng qua đường hít hoặc đường uống để làm loãng chất nhầy không hiệu quả trong điều trị viêm tiểu phế quản và không được khuyến cáo sử dụng.
Một số trẻ có tỷ lệ nhỏ cần được nhập viện để kiểm soát tình trạng bệnh. Trong những trường hợp này, trẻ thường được cung cấp oxy để duy trì nồng độ oxy trong máu, cũng như được truyền nước qua tĩnh mạch để tránh tình trạng mất nước. Nếu bệnh nghiêm trọng, trẻ có thể cần được thở qua ống nội khí quản.
Nếu trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc viêm tiểu phế quản, cha mẹ nên đưa trẻ đến khám bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn điều trị an toàn
2.2. Biện pháp phòng ngừa viêm tiểu phế quản cho trẻ nhỏ
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong vòng 1 năm sau khi hồi phục hoàn toàn từ bệnh, tỷ lệ tái phát bệnh vẫn rất cao (lên đến 75%). Do đó, việc tự chủ động áp dụng biện pháp phòng ngừa cho trẻ là cực kỳ quan trọng.
Cha mẹ có thể giúp trẻ phòng ngừa viêm tiểu phế quản bằng cách:
- Cho trẻ bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời vì sữa mẹ chứa kháng thể giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng và ngăn ngừa hiệu quả bệnh viêm tiểu phế quản.
- Luôn rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng diệt khuẩn trước khi tiếp xúc với trẻ.
- Cách ly trẻ nếu phát hiện trẻ có các triệu chứng viêm tiểu phế quản. Đây là bệnh lý dễ lây lan, việc cách ly có thể ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm virus sang trẻ khác.
- Tránh cho trẻ tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi, và khói thuốc lá.
- Vệ sinh sạch sẽ đồ chơi, không gian sống và vật dụng mà trẻ thường tiếp xúc.
- Tránh cho trẻ dùng chung đồ cá nhân với người khác, đặc biệt là người đang có biểu hiện ho, sốt, hoặc sổ mũi,...
- Luôn bảo vệ cơ thể của trẻ khỏi bị cảm lạnh.
Đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ bao gồm chất béo, carbohydrate, protein, khoáng chất và vitamin.
Đảm bảo trẻ uống đủ nước mỗi ngày.
Dù vắc xin phòng cúm chưa có hiệu quả đối với virus Rhinovirus và RSV, việc tiêm phòng định kỳ từ 6 tháng tuổi giúp cải thiện hệ miễn dịch, giúp trẻ tự bảo vệ khỏi các tác nhân gây bệnh.
