Bài viết do Bác sĩ Nguyễn Thị Tâm - Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Times City biên soạn.

Các virus, đặc biệt là RSV, là nguyên nhân chính gây viêm tiểu phế quản. Bệnh thường xuất hiện vào mùa đông và mùa xuân, lây truyền qua giọt nước bọt và tiếp xúc với bề mặt nhiễm bệnh. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tuổi nhỏ, bệnh tim bẩm sinh, suy giảm miễn dịch,...

Yếu tố nguy cơ:

• Trẻ đang trong vụ dịch cúm hoặc RSV.
• Trẻ từng ốm virus trước đó.
• Tuổi nhỏ < 3 tháng.
• Trẻ đẻ non, trẻ không được bú mẹ đầy đủ.
• Hút thuốc lá bị động.
• Bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh phổi.
• Loạn sản phế quản phổi và các yếu tố khác.

• Viêm tiểu phế quản thường xuất hiện ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt là 3 đến 6 tháng tuổi.
• Trẻ có các triệu chứng như sốt nhẹ, ho, sổ mũi trong 2-3 ngày đầu tiên.
• Sau 3-5 ngày: tình trạng ho trở nên nặng hơn, kèm theo khò khè, khó thở, thở nhanh, ngực co lõm.
• Các biểu hiện nặng có thể là việc trẻ từ chối bú, trở nên tái mét...
• Triệu chứng toàn thân bao gồm sốt cao, quấy khóc, và ly tâm.

Phần lớn trẻ sẽ tự hồi phục sau khoảng 10 ngày, nhưng một số trẻ có thể phải đối mặt với tình trạng ho kéo dài.

Những trường hợp có nguy cơ cao nên được theo dõi kỹ lưỡng: Trẻ sinh non, nhẹ cân, dưới 3 tháng tuổi, trẻ có bệnh bẩm sinh, suy giảm miễn dịch, trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ, trẻ sống trong môi trường đông đúc và có điều kiện kinh tế xã hội thấp.

Trẻ nặng cần phải nhập viện khi:

• Có các dấu hiệu như bú kém, tái mét, từ chối ăn, ngủ li bì, khó thở, thở nhanh, và ngực co lõm.
• Có yếu tố nguy cơ cao.
• Có các biến chứng như suy hô hấp, viêm phổi, xẹp phổi, hoặc viêm tai giữa.

Trẻ mắc viêm tiểu phế quản nhẹ mà không có biến chứng và không thuộc nhóm yếu tố nguy cơ có thể chăm sóc tại nhà:

• Đảm bảo trẻ bú mẹ và ăn uống đầy đủ, nhưng nên giữ chế độ ăn ít nhằm tránh nôn mửa.
• Sử dụng nước muối sinh lý để làm ẩm mũi, giúp trẻ thở dễ dàng hơn và tiếp tục việc bú tốt hơn.
• Để trẻ uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự y áp dụng các loại thuốc mà không có sự hướng dẫn chính xác.
• Tránh tiếp xúc với khói bụi và thuốc lá, vì chúng có thể làm nặng thêm tình trạng của trẻ và tăng nguy cơ mắc bệnh hen sau này.
• Theo dõi dấu hiệu nặng để đưa trẻ đến bệnh viện kiểm tra khi cần thiết.

Chống suy hô hấp:

• Bổ sung nước và điện giải, phòng và điều trị mất nước
• Điều trị các triệu chứng
• Khám và điều trị nguyên nhân

Phương pháp chung: Không có điều trị đặc hiệu, chủ yếu là hỗ trợ chống suy hô hấp:

• Làm thông thoáng đường thở: giữ phòng thoáng mát, đặt trẻ nằm đầu cao khoảng 30 độ để hỗ trợ việc hút đờm.
• Thiết bị thở oxy: cung cấp oxy đã được ẩm để duy trì SpO2 >95%, giúp trẻ không còn tình trạng tái mét và khó thở.
• Bổ sung nước và điện giải: khuyến khích trẻ uống nhiều nước (có thể sử dụng Oresol) để bù nước và điện giải mất mát do sốt, thở nhanh, nôn và ăn kém. Nếu cần thiết, có thể tiêm dịch qua đường tĩnh mạch.
• Đặt ống thông khí, sự hỗ trợ thở nhân tạo nếu trẻ gặp suy hô hấp nặng, ngưng thở, và toàn bộ máu.

Thuốc:

• Hạn chế sử dụng thuốc giãn phế quản, corticoides, và thuốc loãng đờm theo đơn định của bác sĩ. Sử dụng dựa trên đáp ứng cụ thể của từng trẻ.
• Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có nhiễm trùng phức tạp.

Vật lý trị liệu hô hấp:

• Giải quyết tắc nghẽn ở mũi và họng
• Áp dụng kỹ thuật thở ra thụ động và chậm để kích thích ho

• Giữ cho bệnh nhân nằm ở tư thế đúng: Đầu nên được đặt cao
• Vật lý trị liệu hô hấp: Không cần thiết khi không có biến chứng xẹp phổi. Chỉ cần khi bệnh nhân gặp vấn đề nặng nề.
• Hút đờm dãi và làm thông thoáng đường thở
• Đảm bảo bệnh nhân ăn dễ tiêu hóa, nhiều bữa nhỏ
• Vỗ nhẹ, dẫn lưu vào vị trí phù hợp
• Theo dõi mạch, nhiệt độ, và nhịp thở, đồng thời đảm bảo oxy hóa

• Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước trước khi tiếp xúc với trẻ
• Tránh gặp phải người bị cảm lạnh, hoặc sốt, đặc biệt là trong mùa dịch cúm RSV. Hạn chế tiếp xúc với trẻ đang ốm.
• Tránh chia sẻ đồ chơi với trẻ bị bệnh
• Bảo vệ trẻ khỏi thay đổi nhiệt độ và giữ cho trẻ ấm khi thời tiết thay đổi hoặc chuyển mùa
• Tránh khói thuốc, bụi bẩn và môi trường ô nhiễm
• Áp dụng phương pháp dinh dưỡng đúng và nuôi trẻ bằng sữa mẹ
• Đảm bảo tiêm phòng đầy đủ để tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ

Để đăng ký khám và nhận điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline Hệ thống Y tế Mytour trên toàn quốc, hoặc đăng ký khám trực tuyến TẠI ĐÂY.

• Cách điều trị viêm tiểu phế quản mà không sử dụng thuốc?
• Phương pháp xoa bóp và bấm huyệt giúp giảm khó thở ở người mắc bệnh hô hấp
• Liệu trẻ nhỏ nếu ấm áp có phải là sốt không?