Bí ẩn của búp bê Barbie

Xuất hiện vào cuối thập niên 1950, búp bê Barbie đã nhanh chóng trở thành hiện tượng ở Mỹ và lan tỏa khắp nơi trên thế giới. Nó được coi là biểu tượng văn hóa, điều mà mọi cô gái mong muốn. Tuy nhiên, theo những người chống đối Barbie, cuộc sống không chỉ toàn màu hồng và nhựa, còn có nhiều điều thú vị khác.

Biểu tượng văn hóa

Từ khi ra đời vào năm 1959, búp bê Barbie đã trở nên ngày càng phổ biến. Ban đầu, chúng chỉ là đồ chơi cho các bé gái. Sau này, Barbie trở thành ngôi sao của các bộ phim hoạt hình, chương trình truyền hình và gần đây nhất là bộ phim điện ảnh với phiên bản người thật đóng (phát hành ngày 21/7). Nó đã ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều cô gái, thậm chí trở thành biểu tượng và phong cách sống.

Khi lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường, búp bê Barbie thường có hình dáng mảnh mai, mái tóc dài và thẳng màu vàng hoặc nâu, cùng với vóc dáng nữ tính. Sự xuất hiện của Barbie đã gây sốc cho công chúng lúc đó.

Trước khi qua đời ở tuổi 85 vào năm 2022, Ruth Handler, người mẹ của Barbie, đã từng chia sẻ về việc các nhà sản xuất không ngờ rằng công chúng sẽ chấp nhận một con búp bê có ngực dành cho trẻ em. 'Tôi biết họ đã sai', người đồng sáng lập và cựu chủ tịch của công ty sản xuất đồ chơi Mattel, nói.

Bà Handler đã đúng. Barbie ngay lập tức trở thành một sản phẩm hot, bán được gần 300.000 con trong năm đầu tiên.

“Trước Barbie, những con búp bê phổ biến vào thời điểm đó thường là búp bê trẻ em, bởi vì hầu hết phụ nữ lúc đó đều làm mẹ”, Cindy Eagan, tác giả của cuốn sách Câu chuyện về Barbie và người phụ nữ đã tạo ra cô ấy , chia sẻ với Báo New York vào năm 2018.

Tuy nhiên, thời đại đã thay đổi. Với Barbie, các cô gái có thể mơ mộng về tương lai của mình, không chỉ làm mẹ mà còn là những phụ nữ thành công trong sự nghiệp.

'Tôi thích ý tưởng rằng Barbie không phải là một con búp bê đơn thuần như những con búp bê khác. Khi còn nhỏ, tôi thường chạy đến các cửa hàng với hy vọng có thể sở hữu một con búp bê Barbie”, Chandler Bishop (24 tuổi), làm việc trong lĩnh vực quảng cáo, người hâm mộ cuồng nhiệt của Barbie, chia sẻ với Báo New York.

Năm 2023, Harmony Healthcare IT, công ty quản lý dữ liệu về chăm sóc sức khỏe ở Mỹ, đã tiến hành một cuộc khảo sát gần 1.000 phụ nữ thuộc nhiều thế hệ khác nhau về kinh nghiệm của họ khi lớn lên cùng với món đồ chơi quen thuộc.

Trong số đó, 53% phụ nữ thuộc thế hệ Gen Z cho rằng Barbie là biểu tượng về hình thể lý tưởng, 39% coi Barbie là người mẫu để noi theo.

“Tôi ngưỡng mộ cách Barbie nói cô ấy có thể trở thành và làm bất cứ điều gì. Cô ấy đã mở rộng tầm nhìn của tôi về cuộc sống và thúc đẩy tôi ra ngoài để theo đuổi ước mơ của mình. Barbie có tất cả, vậy tại sao tôi lại không thể?”, Bishop tuyên bố.

Sự Tăm Tối Khôn Lường

Tầm ảnh hưởng của búp bê Barbie là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, nó không hề lung linh như vẻ ngoài vốn có.

Theo nghiên cứu của Harmony Healthcare IT, 82% nghĩ rằng búp bê Barbie thúc đẩy những kỳ vọng không thực tế về cơ thể đối với các bé gái và phụ nữ.

Chưa dừng lại ở đó, 69% người tham gia đánh giá Barbie có thể dẫn đến các vấn đề nguy hiểm liên quan đến hình ảnh cơ thể. Vóc dáng mảnh mai nhưng vẫn nảy nở của búp bê đánh thẳng vào sự bất an của một bộ phận phụ nữ, từ đó tạo ra gu thẩm mỹ Barbiecore (mặc trang phục như búp bê Barbie trong cuộc sống thường ngày), thiết kế nội thất màu Pepto (màu hồng giống màu thuốc điều trị tiêu hoá ở Mỹ) và đội quân “cô gái Barbie” muốn phẫu thuật thẩm mỹ cực đoan để trông giống như đồ chơi.

“Tôi chơi bóng đá cả đời và ngay cả khi ở trạng thái thể chất đỉnh cao, cơ thể tôi chưa bao giờ có được tỷ lệ như búp bê Barbie. Khi còn nhỏ, Barbie khiến tôi đặt câu hỏi liệu cơ thể mình có bình thường không”, Stephanie Rodriguez, nhà sản xuất video 26 tuổi đến từ Brooklyn (New York), nói với The Post.

Không chỉ thế, khi Mattel ra mắt búp bê tóc vàng nổi tiếng cách đây 64 năm, trong khoảng 10 năm sau đó, hãng chỉ sản xuất búp bê Barbie với hình dáng nữ và nam da trắng.

Yêu thích Barbie, Chandler Bishop không thể tránh khỏi ảnh hưởng của tiêu chuẩn vẻ đẹp mà búp bê đặt ra.

“Barbie là hình mẫu của vẻ đẹp với mái tóc vàng, đôi mắt xanh, làn da trắng, vóc dáng siêu mảnh mai và ngực nở nang. Trong khi đó, tôi là một phụ nữ Mỹ gốc Phi, và điều đó khiến tôi nhận ra rằng cô ấy là tiêu chuẩn vẻ đẹp ở Mỹ, nhưng không phải của tôi”, Bishop chia sẻ.

Đối diện với sự phản đối mạnh mẽ về việc thiếu sự đa dạng, vào năm 1968, Mattel đã ra mắt những con búp bê đại diện cho phụ nữ da màu, như Christie - búp bê Barbie da đen đầu tiên. Tuy nhiên, phải đến năm 1980, những con búp bê da đen (và gốc Tây Ban Nha) đầu tiên mang tên Barbie mới xuất hiện.

Mặc dù người tiêu dùng mong muốn thấy nhiều loại búp bê hơn, họ vẫn gặp khó khăn khi liên kết với thương hiệu vì sự khác biệt lớn về cơ thể giữa Barbie và phụ nữ thực tế.

“Tôi không có gì liên quan với Barbie. Cô ấy cao, gầy, tóc vàng; còn tôi là cô bé mũm mĩm với mái tóc nâu, không phải là vận động viên và không thể làm những việc mà Barbie đã làm”, Brianna Mati, nhà trị liệu ngôn ngữ ở Orlando, Florida, Mỹ, nói.

Theo nghiên cứu năm 2018, vào những năm 2000, trọng lượng trung bình của phụ nữ Mỹ là hơn 77 kg. Trong khi đó, búp bê Barbie có hình dáng giống con người, cao 1,75 m, nặng gần 50 kg, với chỉ số BMI là 16,24.

Tổ chức Hợp tác về Rối loạn Ăn uống South Shore nhấn mạnh rằng hình dáng giống con người của Barbie thực sự là một trong “tiêu chí cân nặng cho chứng chán ăn”.

Công ty liên tục thúc đẩy những thói quen không lành mạnh cho khách hàng. Một ví dụ rõ ràng là mẫu búp bê Barbie Slumber Party năm 1965 có một chiếc cân phòng tắm được đặt vĩnh viễn ở mức gần 50 kg, kèm theo cuốn sách có tựa đề Làm thế nào để giảm cân, trong đó mẹo được đề xuất là “Đừng ăn”.

Thay đổi theo xu hướng

May mắn cho những người yêu thích Barbie là thời gian đã thay đổi mọi thứ, bao gồm cả tư duy kinh doanh của Mattel.

Vào năm 2015, hãng đồ chơi Mỹ đã tung ra bộ sưu tập Barbie mới đại diện cho 3 kiểu cơ thể: đầy đặn, cao và nhỏ nhắn.

Hiện nay, trang web của Mattel giới thiệu thương hiệu với 35 tông màu da, 97 kiểu tóc, 9 loại cơ thể và vẫn đang tiếp tục mở rộng.

60% người tham gia khảo sát của Harmony Healthcare IT cho rằng búp bê Barbie mới phản ánh tốt hơn mọi loại cơ thể.

“Tôi thích thời đại mới của Barbie. Tôi đã mua nhiều sản phẩm Barbie cho con gái tôi. Tôi cũng đang xem xét mua cho bé một búp bê với mái tóc đen và đại diện cho chủng tộc hỗn hợp”, Brianna Mati (26 tuổi) chia sẻ.

“Tôi thích Barbie hiện đại, đa dạng và hòa nhập hơn. Tôi nghĩ việc có búp bê đại diện là rất quan trọng, đặc biệt với các cô bé. Con đường mà Barbie đang đi chắc chắn tạo ra sự khác biệt lớn trong lòng tự trọng của các cô bé”, Bishop nhận định.

Thích ứng với sự thay đổi trong ngành công nghiệp đồ chơi, Mattel đã tìm ra cách để Barbie vẫn là biểu tượng văn hóa từ năm 1959 cho đến nay.

Nguồn: Báo New York Post