'Một con vịt bung ra hai cái cánh' là ca từ bài hát thiếu nhi rất nổi tiếng, nhưng cho đến nay danh tính của nhạc sĩ vẫn là một bí ẩn.
Một con vịt là ca khúc Việt đầu tiên đạt một tỷ lượt xem trên YouTube, vào ngày 15/6. Thành tích này khiến nhiều người tò mò về tác giả cũng như thu nhập từ tác phẩm. Đại diện từ Cục Bản quyền cho biết việc đăng ký bản quyền không bắt buộc và không có thông tin về tác giả của ca khúc này.
Trong nhiều văn bản và tin tức, tên tác giả được cho là Kim Duyên. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam - cho biết ông không biết ai là Kim Duyên và không có thông tin về người này trong hội.
Nhà báo Phạm Hồng Tuyến - con gái của nhạc sĩ Phạm Tuyên - cho biết nghe từ bố kể về các tác giả không chuyên, trong đó có 'cô Duyên', sáng tác bài Một con vịt, là giáo viên sống ở một tỉnh miền Bắc. Chị không chắc về tên đệm của người này. Sau này, trong chương trình Những bông hoa nhỏ, trong phần trả lời câu hỏi về tác giả bài hát, câu trả lời luôn là Kim Duyên.
Nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha và nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng ca khúc đã tồn tại khoảng 60 đến 70 năm, họ đã hát từ khi còn nhỏ. Hai người đoán rằng tác giả có thể là một nhạc sĩ không chuyên, có thể là một cô giáo mầm non. 'Vào thời xưa, có nhiều bà giáo biết sáng tác nhạc. Họ viết nhạc để dạy trẻ chơi và sau đó truyền miệng cho nhau. Cho đến nay, chúng ta vẫn không biết tác giả còn sống hay đã qua đời', nhạc sĩ Thụy Kha nói.

Một số người cho rằng Kim Duyên có thể là nhạc sĩ Trần Thị Duyên - người đã xuất hiện trong bộ phim Thế giới nhỏ của Khoa, do người Pháp quay. Tuy nhiên, nhà thơ Trần Đăng Khoa - nhân vật chính trong bộ phim - phủ nhận: 'Chị Trần Thị Duyên đã sáng tác nhiều bài như Hải Dương quê em, Em làm kế hoạch nhỏ, Bông hoa mừng cô, Cái nụ, rất nổi tiếng vào thời điểm đó, trong khi tác giả Kim Duyên chỉ có bài Một con vịt'.
Nhà thơ cho biết rằng Một con vịt được các em nhỏ yêu thích vì lời ca đơn giản, giai điệu dễ nghe. Bài hát mang thông điệp ngắn gọn, rõ ràng, giúp trẻ hiểu về tính cách của loài vịt - sống dưới nước, cũng như khuyến khích các em vận động phù hợp với độ tuổi mầm non. 'Đây là một tác phẩm âm nhạc đơn giản, ngây thơ, không giống với cách viết của các nhạc sĩ chuyên nghiệp. Tuy nhiên, sự ngây thơ đó giúp bài hát vẫn tồn tại qua thời gian', nhà thơ Trần Đăng Khoa nhận xét.
Tương tự như trường hợp của tác giả Xanh Xanh - người viết bài Quả với câu hát nổi tiếng: 'Quả gì mà chua chua thế?'. Người này cũng không rõ danh tính, chỉ có một ca khúc phổ biến.
Theo luật sư Lê Quang Vinh - Công ty Luật TNHH Bross và Cộng sự, đối với bài hát Một con vịt, các bên sản xuất video hiện đang thu tiền bản quyền, nhưng sẽ phải chia sẻ lại cho tác giả nếu người này xuất hiện và đòi quyền lợi. Ngay cả khi tác giả đã qua đời, quyền bản quyền vẫn có hiệu lực trong 50 năm kể từ khi họ mất.
Phiên bản hoạt hình hiện tại của bài hát, có độ dài 4:29 đã đạt hơn một tỷ lượt xem sau bốn năm từ khi được đăng tải. Sản phẩm thuộc kênh YouTube Heo con TV - Nhạc Thiếu nhi vui nhộn, có 5,17 triệu người theo dõi. Video có hình ảnh sinh động, âm thanh tươi sáng, nhưng không có thông tin về người thể hiện. Một phiên bản khác của bài Một con vịt (bé Xuân Mai hát), được kênh BH Media đăng tải có 452.000 lượt xem.
Thành tích của bài hát Một con vịt vượt xa nhiều MV của các nghệ sĩ Việt. Theo bảng xếp hạng của kworb (trang phân tích dữ liệu âm nhạc trên toàn thế giới), các MV có lượt xem cao bao gồm Bống bống bang bang (hai phiên bản của bé Bào Ngư và 365 Band, lần lượt 610 và 595 triệu lượt xem), Thương lắm thầy cô ơi (bé Phan Hiếu Kiên, 505 triệu lượt xem), Sóng gió (K-ICM và Jack, 437 triệu lượt xem), Xúc xắc xúc xẻ (bé Bảo An và Phi Long, 347 triệu lượt xem). Tuy nhiên, Một con vịt không được đề cập nên không được kworb ghi nhận trong danh sách.

Các sản phẩm dành cho trẻ em vẫn giữ vững sức hút trên YouTube, với đặc điểm là khán giả nhí có thể lặp đi lặp lại suốt cả ngày. Bài hát Baby Shark hiện đang có 14 tỷ lượt xem, trở thành một hiện tượng toàn cầu. Điều này đã giúp công ty SmartStudy vượt qua những khó khăn trong kinh doanh. Theo CNBC, doanh thu của công ty đã đạt 176 triệu USD, làm tăng cổ phiếu của Samsung Publishing lên 76% trong năm 2017. Thành công này được ví như Gangnam Style đã giúp giải cứu nền kinh tế khó khăn của Hàn Quốc vào năm 2012.
Một số video nhạc thiếu nhi khác có lượt xem lớn bao gồm Johny, Johny, Yes Papa (6,8 tỷ lượt), The Wheels on The Bus (5,9 tỷ lượt), Twinkle Twinkle Little Star (2,1 tỷ lượt).
Hà Thu
