Buzz
Chỉ vài ngày sau cuộc va chạm thần tốc giữa tàu vũ trụ DART và tiểu hành tinh Dimorphos, NASA đã sở hữu những bức ảnh ban đầu về hiện trường cách Trái Đất 11 triệu km.
Chỉ vài ngày sau cuộc va chạm thần tốc giữa tàu vũ trụ DART và tiểu hành tinh Dimorphos, NASA đã có trong tay những bức ảnh ban đầu về hiện trường cách Trái Đất 11 triệu km.
Sau sự kiện lịch sử của NASA, khi Sứ mệnh Thử nghiệm chuyển hướng tiểu hành tinh đôi (DART) thành công đâm vào tiểu hành tinh Dimorphos cách Trái Đất 11.000.000 km với tốc độ 22.500 km/giờ, hệ thống camera và vệ tinh đi kèm tàu vũ trụ DART (bao gồm DRACO và LICIACube) đã ghi lại những bức ảnh quý giá, thể hiện kích thước của tiểu hành tinh Dimorphos trước và sau khi bị va chạm, gửi về Trái Đất.
Cùng với đó là các hình ảnh từ hệ thống kính viễn vọng trên mặt đất, đã qua xử lý của các nhà thiên văn học quốc tế; và hình ảnh ban đầu từ Kính viễn vọng không gian James Webb.
Dù vẫn còn sớm để thu thập dữ liệu và đánh giá kết quả của sự kiện va chạm, nhưng những hình ảnh ban đầu này gửi về Trái Đất từ khoảng cách 11 triệu km là một phần của quá trình kinh ngạc. Hãy cùng chờ đợi:
Hình ảnh cận cảnh bề mặt tiểu hành tinh Dimorphos được camera DRACO của tàu vũ trụ DART chụp trước khi tiến hành va chạm. Nguồn: NASA/Johns Hopkins APL
Đây là cặp tiểu hành tinh mà NASA quan tâm. Didymos, có đường kính 780 mét, được phát hiện vào năm 1996 và Dimorphos - mặt trăng của Didymos, có đường kính 160 mét, được phát hiện 7 năm sau. Hình ảnh này được chụp 2,5 phút trước khi tàu DART va chạm, từ khoảng cách 920 km đến tiểu hành tinh mục tiêu (Dimorphos). Camera DRACO chụp mỗi giây một bức ảnh, trong khi tàu DART di chuyển với tốc độ 22.500 km/giờ. Nguồn: NASA/Johns Hopkins APL
Đây là hình ảnh cuối cùng của tiểu hành tinh Dimorphos, chụp khi tàu DART cách mục tiêu 12 km và 2 giây trước khi va chạm. Hình ảnh cho thấy Dimorphos giống như một 'đống gạch vụn' hình quả trứng - một tiểu hành tinh được kết dính với nhau một cách yếu ớt bởi các mảnh vỡ lỏng lẻo, bao gồm các mảnh vụn của tiểu hành tinh và mặt trăng bị vỡ. Nguồn: NASA/Johns Hopkins APL
Cận cảnh bề mặt của tiểu hành tinh Dimorphos - nơi tàu vũ trụ DART thực hiện nhiệm vụ 'cảm tử' của mình. Do kích thước nhỏ hơn tiểu hành tinh Dimorphos khoảng 100 lần, tàu vũ trụ DART không thể xóa sổ tiểu hành tinh này. Thay vào đó, các nhà khoa học hy vọng rằng va chạm của DART có thể thay đổi tốc độ và đường đi của tiểu hành tinh trong không gian. Nhóm kỹ sư DART đã so sánh vụ va chạm này với việc một chiếc xe gôn (golf cart) đâm vào một trong những Đại Kim tự tháp Giza. Nguồn: NASA/Johns Hopkins APL
Hình ảnh này được chụp bởi camera của vệ tinh LICIACube vài phút sau vụ va chạm có mục đích của Sứ mệnh Thử nghiệm Chuyển hướng Tiểu hành tinh Đôi (DART) của NASA với tiểu hành tinh mục tiêu của nó, Dimorphos, vào ngày 26 tháng 9 năm 2022. Nguồn: ASI / NASA
Cảnh này được ghi lại bởi vệ tinh LICIACube, khi Dimorphos cách chưa đầy 55 km. Vệ tinh LICIACube có 2 camera quang học: LUKE (LICIACube Unit Key Explorer) và LEIA (LICIACube Explorer Imaging for Asteroid). Đây là công nghệ của Cơ quan Vũ trụ Italia, phối hợp với NASA, để ghi lại ảnh hưởng của tác động của DART, ghi lại những hình ảnh độc đáo về bề mặt của tiểu hành tinh cũng như các mảnh vỡ nổ ra từ điểm va chạm. Nguồn: ASI/NASA
Một vệt sáng lớn và phức tạp, không giống bất kỳ thứ gì trong tầm kiểm soát của vật liệu nổ ra từ vụ va chạm với tàu DART. Nhà hành tinh học Phil Metzger từ Đại học Central Florida (Mỹ) nhận xét: “Tôi sốc trước cảnh tượng trước mắt [vật liệu bị phát ra từ va chạm]. Trong các thí nghiệm va chạm tiêu chuẩn trong phòng thí nghiệm để mô phỏng các tác động của tiểu hành tinh, 'Tôi không thấy bất kỳ điều gì như vậy'. Nguồn: ASI/NASA
Một góc nhìn khác về tác động của vụ va chạm, được ghi lại bởi camera của vệ tinh LICIACube. Vệ tinh LICIACube nặng 14 kg này đã sử dụng một thiết bị theo dõi tự động để giữ hai camera của mình quan sát chặt chẽ những biến động của tiểu hành tinh mục tiêu. Nguồn: ASI/NASA
Bí ẩn đằng sau những tia sáng phát ra sau va chạm sẽ là trọng tâm của sự quan tâm của các nhà khoa học, họ chắc chắn sẽ tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng về hiện tượng này. Những kiến thức sâu sắc thu được sẽ giúp làm sáng tỏ về tiểu hành tinh, bao gồm thành phần và kích thước của nó. Vệ tinh LICIACube đã chụp khoảng 600 hình ảnh trong quá trình va chạm, và hiện đang truyền dữ liệu về Trái Đất. Những hình ảnh này chỉ là một phần nhỏ của quá trình... Nguồn: ASI/NASA
Dãy hình ảnh này cho thấy sự tiến triển của vụ va chạm trong 20 phút sau sự kiện. Được chụp bởi Đài quan sát Klein Karoo ở Nam Phi, với sự hỗ trợ của Dự án Kính viễn vọng Ảo của Italia. Từ khoảng cách này, hệ thống tiểu hành tinh đôi trở thành một điểm duy nhất trong ảnh của kính thiên văn. Nguồn: Gianluca Masi (Dự án Kính viễn vọng Ảo, Ý) và Berto Monard (Đài quan sát Klein Karoo, Nam Phi)
Hình ảnh động này được ghép lại từ các hình ảnh của Dự án ATLAS tại Hawaii. Các hình ảnh chụp từ mặt đất cho thấy một cách rõ ràng chùm tia sáng đang di chuyển theo hướng của tiểu hành tinh. Tín hiệu từ hệ thống tiểu hành tinh mất 38 giây để đến Trái Đất. Nguồn: Dự án ATLAS/Gizmodo
Nhà thiên văn học người Ý Ernesto Guido và đồng nghiệp đã sử dụng kính thiên văn có đường kính 0,6 mét tại Đài quan sát Telescope Live ở Chile để chụp hình ảnh của dòng sáng này (hiển thị cường độ ánh sáng của một vật thể) khoảng 29 giờ sau va chạm. Một vệt sáng rõ ràng có thể nhìn thấy trong hệ thống tiểu hành tinh đôi Didymos-Dimorphos. Nguồn: E. Guido, M. Rocchetto, G. Savini, S. Fossey, Telescope Live
Hình ảnh sơ bộ từ Kính viễn vọng không gian James Webb về va chạm giữa tàu DART và tiểu hành tinh Dimorphos. Kính James Webb, đặt tại điểm Lagrange thứ hai của Mặt Trời-Trái Đất, cách Didymos khoảng 9,7 triệu km. Để hiểu sâu hơn, chi tiết hơn về vụ va chạm này, các nhà khoa học đang triển khai một chuỗi các kính viễn vọng không gian (như Kính James Webb, Kính Hubble và Sứ mệnh Lucy của NASA); cũng như triển khai Sứ mệnh Hera của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) vào năm 2024; kết hợp với quan sát từ các kính viễn vọng/đài quan sát trên mặt đất. Đây là một dự án lâu dài để hiểu rõ hơn về tác động của tàu vũ trụ lên tiểu hành tinh, từ đó phát triển chiến lược bảo vệ Trái Đất khỏi tiểu hành tinh/thiên thạch trong tương lai một cách hiệu quả hơn. Nguồn: Kính viễn vọng không gian James Webb/NASA
Bài viết tham khảo: NASA, Gizmodo
