Đường hầm Nam Mỹ ở Ecuador là một bí ẩn 'chưa được giải mã' kinh điển và thường xuất hiện trong nhiều cuốn sách bí ẩn chưa được giải mã khác nhau.
Năm 1965, nhà khảo cổ học 50 tuổi người Argentina - Juan Moritz phát hiện ra một đường hầm lớn không rõ nguồn gốc. Moritz đã khảo sát hàng trăm km và tìm thấy nhiều di vật văn hóa.
Năm 1969, Moritz yêu cầu diện kiến Tổng thống Ecuador và trình cho ông một báo cáo về đường hầm bí ẩn. Moritz có được giấy tờ sở hữu hang động ngầm ở Ecuador, nhưng phải chịu sự giám sát của chính phủ nước sở tại.
Hiện tại, đường hầm này mới chỉ được khảo sát và đo đạc hàng trăm km ở Ecuador và Peru, ước tính chiều dài hơn 4.000 km, lối vào của đường hầm này vẫn được bộ lạc bản địa canh gác ngày đêm chặt chẽ.

Vào ngày 4 tháng 3 năm 1972, một nhóm điều tra khoa học bao gồm các nhà khảo cổ người Ecuador dẫn đầu bởi Moritz một lần nữa điều tra đường hầm. Họ phát hiện nhiều kiến trúc hang động nhân tạo lớn nhất thế giới và cũng là một trong những bí ẩn khó giải đáp nhất trên hành tinh.
Trong đường hầm này lưu giữ vô số di vật cổ vô cùng quý giá, có giá trị lịch sử văn hóa to lớn đối với nhân loại. Ngay sau khi bước vào lối vào của đường hầm được Moritz phát hiện, có một hội trường khổng lồ rộng 140m, dài 150m, kích thước tương đương với kích thước của một xưởng chứa máy bay hiện đại.

Bên cạnh đó, hội trường này còn có một bàn và bảy chiếc ghế. Những bộ đồ này không phải làm từ đá hay gỗ, mà chúng được làm từ chất liệu cứng như kim loại có khả năng là những sản phẩm nhân tạo. Mọi người ước tính chúng đã tồn tại ít nhất 50.000 năm, nhưng thực tế thì chúng đã tồn tại lâu hơn nhiều.
Trong hội trường, có nhiều mô hình động vật được làm từ vàng, bao gồm thằn lằn giám sát, voi, sư tử, cá sấu, báo, lạc đà, gấu, vượn, bò rừng, sói, cũng như ốc và cua. Trong số đó, có một số loài không có nguồn gốc từ Châu Mỹ như voi, sư tử và lạc đà.
Ai đã tạo ra những mô hình này và đặt chúng vào trong đường hầm? Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là có một con khủng long được chạm khắc trên một tấm đá, với chiều dài 53 cm và chiều rộng 29 cm!
Khủng long đã tuyệt chủng từ cách đây 64 triệu năm, và tất cả kiến thức hiện nay về chúng đều dựa trên việc nghiên cứu hóa thạch. Vậy làm sao những người tạo ra đường hầm này có kiến thức về khủng long? Có lẽ họ đã sử dụng công nghệ cao để nghiên cứu hóa thạch giống như chúng ta ngày nay?
Một tấm bùa đá có chiều cao 12 cm và chiều rộng 6 cm cũng được tìm thấy trong đường hầm, được xác định là một di vật từ năm 9.000 TCN đến năm 4.000 TCN. Mặt sau của nó là một nửa hình cung của mặt trăng cùng với mặt trời rực rỡ, và ở mặt trước là một hình ảnh nhỏ - giống như một đứa trẻ cầm Mặt Trăng ở tay phải, Mặt Trời ở tay trái và đứng trên một hình tròn tượng trưng cho Trái Đất.

Chỉ khi Magellan hoàn thành chuyến đi vòng quanh năm 1522, con người mới lần đầu tiên xác nhận rằng Trái Đất là một hình cầu. Vậy trong thời tiền sử, làm sao mà con người lại biết rằng chúng ta sống trên một hành tinh hình cầu?
Trong đường hầm, còn có một hình đá bí ẩn - một người đang đội mũ bảo hiểm, đeo dây nối tai có hình dáng kỳ lạ, mặc trang phục với nhiều cúc áo. Trang phục này khiến người ta liên tưởng đến những người ngoài hành tinh phi thường. Nhưng trong số tất cả các hiện vật, quý giá nhất là cuốn sách vàng được nhắc đến trong truyền thuyết xa xưa của nhiều dân tộc bản địa. Bìa của cuốn sách vàng này làm từ một tấm kim loại không rõ nguồn gốc, trong khi các phần khác được làm từ những lá kim loại mỏng.
Kích thước của cuốn sách là 96 × 48 cm, mỗi trang đều có một dấu hiệu lạ, ước tính cuốn sách này có hàng nghìn trang. Các chữ trên cuốn sách dường như được ép bằng thiết bị và chúng khác biệt hoàn toàn so với bất kỳ loại chữ viết nào của con người hiện đại.
Cha xứ Carlos Crespi Croci đã sống ở Guanga, Ecuador trong 45 năm. Trong 20 năm qua, ông đã thu thập một lượng lớn các tác phẩm chạm khắc đá, vàng và bạc của người thổ dân Châu Mỹ. Linh mục này đã dẫn nhóm điều tra đến phòng sưu tập của mình. Đầu tiên là các tác phẩm được chạm khắc trên đá, sau đó là vàng, đồng và các tác phẩm nghệ thuật khác bằng nhiều loại kim loại khác nhau được cho là thuộc về Đế chế Inca. Ngoài ra, phòng trưng bày còn có các tác phẩm làm từ vàng nguyên chất.
Một số lượng lớn các tấm kim loại trong bộ sưu tập của Cha Carlos Crespi Croci được khắc các hình ảnh về ngôi sao, mặt trăng, mặt trời và rắn. Một tấm vàng có hình một kim tự tháp ở trung tâm, hai con rắn ở hai bên, hai mặt trời ở phía trên và hai 'người ngoài hành tinh' cùng hai con vật giống cừu ở phía dưới. Phía trên của kim tự tháp có nhiều hình tròn chấm kỳ lạ.
Ai đã xây dựng những con đường hầm xa hoa này trong thời tiền sử? Ai đã để lại kho báu trong những đường hầm này? Và câu trả lời sẽ chờ chúng ta ở phần tiếp theo và cũng là phần kết thúc của bài viết này.
