Buzz
Trong thời kỳ các triết gia khắc kỷ ở Hy Lạp và La Mã viết về sự chấp nhận, ở bán cầu bên kia, tại Ấn Độ và Đông Nam Á, những người theo đạo Phật cũng rút ra những kết luận tương tự. Phật giáo có một câu chuyện ngụ ngôn nhẹ nhàng dạy chúng ta bài học đừng để bị đánh lừa hai lần. Ta không thể kiểm soát được mũi tên đầu tiên - những ý nghĩ, cảm giác, sự kiện hoặc tình huống tiêu cực. Nhưng ta có thể kiểm soát mũi tên thứ hai, tức là phản ứng của chúng ta khi gặp mũi tên đầu tiên. Thông thường, phản ứng này là thái độ phủ nhận, đè nén, phán xét, kháng cự hoặc hành động bốc đồng - tất cả đều tạo ra thêm khó khăn và đau đớn thay vì giảm bớt. Đức Phật dạy rằng mũi tên thứ hai khiến ta tổn thương nhiều hơn, và cũng chính mũi tên này cản trở ta thực hiện những hành động sáng suốt để đối phó với mũi tên đầu tiên.
Hình tượng mũi tên thứ hai xuất hiện nhiều trong giáo lý đạo Phật. Truyền thuyết kể rằng vào đêm trước khi giác ngộ, Đức Phật bị tấn công bởi Ma Vương - biểu tượng cho nỗi sợ, lòng tham, nỗi đau khổ, giận dữ, ảo tưởng và các tác nhân gây ra nhiều tệ nạn khác. Suốt đêm hôm đó, Ma Vương tấn công Ngài bằng bão tố, đội quân hùng mạnh và vô số quỷ dữ. Hắn tấn công Ngài bằng những mũi tên của lòng tham, sự ghét bỏ, ghen tị và ảo tưởng. Thế nhưng thay vì chống cự những mũi tên này, Đức Phật đã đối mặt với từng mũi tên một bằng ý thức rộng mở, từ bi và luôn nhìn rõ thực tại. Khi Ngài làm như vậy, những mũi tên đã biến thành những bông hoa. Dần dần, những bông hoa đã chất đống thành một ngọn núi nhỏ, trong khi Đức Phật ngày càng trở nên bình thản và sáng suốt hơn bằng thái độ chấp nhận và lòng từ bi. Cuối cùng, Ma Vương nhận ra rằng Đức Phật không kháng cự hay đánh đuổi những cuộc tấn công của hắn, và rút lui. Đức Phật đã giác ngộ theo cách đó, đã thấu hiểu tất cả mọi sự và có thể trụ vững bất chấp những mũi tên lao vào mình.
Ma quỷ không chỉ là một nhân vật chỉ xuất hiện một lần mà còn lặp lại nhiều lần trong các văn kiện cổ của Phật giáo. Mỗi khi Đức Phật đối mặt với ma quỷ, thay vì bị cuốn vào vòng xoáy của sự phủ nhận, tưởng tượng và đau khổ, Đức Phật chỉ đơn giản nói: “Ta đã thấy ngươi, ơi ma quỷ”, sau đó Ngài bình thản chấp nhận hiện thực và thực hiện những hành động khôn ngoan, thể hiện một trạng thái vững vàng không thể bị lay chuyển. Trong cuốn sách Chấp nhận Tận thống (tạm dịch), nhà tâm lý học và học giả Phật giáo Tara Brach đã viết: “Như Đức Phật, chúng ta cũng có thể dừng lại và sẵn lòng đón nhận mọi thứ cuộc sống mang lại trong từng khoảnh khắc”. Chúng ta cũng có thể biến những mũi tên đau đớn thành những bông hoa, hoặc ít nhất làm cho chúng trở nên nhạt nhòa một chút, và trong quá trình làm điều đó, chúng ta có được một tâm trạng vững chắc không dễ bị dao động. Cách tiếp cận này có thể ngược lại với thói quen sống và làm việc của nhiều người, đặc biệt là những người lớn lên trong xã hội phương Tây. Chúng ta thường được dạy để phản ứng lại tình huống, kiểm soát hoàn cảnh, cố gắng tích cực suy nghĩ và ngay lập tức lao vào giải quyết vấn đề. Nhưng chỉ có sự chấp nhận mới giúp các chiến lược khác phát huy hiệu quả. Nếu không chấp nhận, chúng ta có nguy cơ bị đứng im tại chỗ, không giải quyết thực sự những vấn đề cần giải quyết và không bao giờ tiến triển. Khi không chấp nhận hiện thực, chúng ta thường cảm thấy bản thân mình như một cái gì đó rất mong manh và lung lay, như chưa bao giờ thật sự có một nền tảng vững chắc nào. Điều này cũng làm chúng ta không thể phát huy hết tiềm năng của bản thân.
