Bí mật đằng sau chiến lược kiếm hàng chục triệu USD từ buôn giày Nike: Rửa tiền và mô hình đa cấp

Từ sản phẩm được mang dưới chân, những đôi giày Nike đã trở thành công cụ đầu cơ, mô hình đa cấp và phương tiện rửa tiền trong kinh doanh trực tuyến như thế nào?

Vào một ngày trong tháng 5 năm 2022, một chiếc máy bay tư nhân hạ cánh tại Eugene, Oregon với 2 người đàn ông. Họ là hai trong số các thành viên của mạng lưới buôn giày đa cấp của Michael Malekzadeh (Zadeh), chủ của Zadeh Kicks, một trong những hệ thống bán giày lớn nhất trên thị trường phụ của Mỹ.

Tuy nhiên, khi 2 người đàn ông và nhiều thành viên khác đến Eugene, họ tập trung tại một kho chứa gần 60.000 đôi giày của Zadeh để đòi tiền hoặc nhận lại hàng đã mua sau một thời gian dài chờ đợi. Cảnh sát phải can thiệp để giải quyết tình huống và mọi người phải rời đi với sự thất vọng và cảm giác bị lừa dối.

Tất cả những đôi giày trong kho ở Eugene đã được bán đi nhằm thanh toán các khoản nợ của công ty, và không còn ai quan tâm đến Zadeh nữa ngoài việc đưa ra tòa án.

Rửa tiền và mô hình đa cấp

Theo Bloomberg, trong vòng 4 năm, Zadeh đã nhận đặt hàng trước những đôi giày Nike chưa ra mắt với giá rẻ hơn nhiều so với thị trường, làm cho nhiều người tò mò về cách làm này của Zadeh với số lượng lớn như vậy.

Chiến lược của Zadeh làm mọi cách để tăng giá giày, thu mua số lượng lớn để tạo ra sự khan hiếm và kích thích nhu cầu trên thị trường thứ cấp, nhưng nguồn gốc của hàng lại là điều bí ẩn.

Trong khi đó, giới chơi giày đặt câu hỏi và đồn đoán rằng Zadeh có lợi từ việc mua hàng số lượng lớn với giá giảm hoặc thông qua mối quan hệ từ người vợ cũ, người đang làm giám đốc của Foot Locker Inc.

Dù thế nào, Zadeh đã nhanh chóng trở thành một trong những ông lớn trên thị trường bán giày thứ cấp khi nhiều người mua đổ tiền vào đây để bán lại cho người khác, tạo ra một mạng lưới đa cấp. Nhiều nhà bán lẻ trực tuyến nhỏ đã trở thành quân bài của Zadeh trong việc tiêu thụ hàng hóa.

Tuy nhiên, nguồn tin giấu tên của Bloomberg cho biết không có bí mật gì ở đây, Zadeh đơn giản chỉ chờ đợi cho đến khi mẫu giày ra mắt, sau đó mua lại trên thị trường và bán cho các nhà phân phối thứ cấp trong mạng lưới. Điều này khiến thời gian chờ đợi của khách hàng lâu hơn, thậm chí lên đến một năm.

Trong cáo trạng tháng 7/2022, các công tố viên liên bang cáo buộc Zadeh rửa tiền, lừa đảo khi thường xuyên bán giày với giá lỗ. Trong trường hợp hàng không đủ, Zadeh có thể bồi thường tiền đặt cọc của khách hàng, nhưng nguồn tiền từ đâu thì không rõ.

Do đó, các công tố viên kết luận mô hình kinh doanh bán giày đa cấp trị giá 85 triệu USD của Zadeh không chỉ là lừa đảo mà còn có dấu hiệu rõ ràng của rửa tiền, biến tiền phạm pháp thành tiền hợp pháp thông qua kinh doanh giày dép.

Biên bản tòa án ghi chính xác rằng Zadeh đã tiến hành quảng cáo, nhận đơn hàng và thu tiền từ khách hàng mua giày mặc dù biết rõ rằng họ không thể đáp ứng được tất cả các yêu cầu này. Thậm chí người vợ của Zadeh, Bethany Mockerman, người quản lý tài chính cho mạng lưới này, cũng bị cáo buộc cùng tội với chồng. Nếu bị kết án, cặp đôi này có thể phải chịu án 30 năm tù.

Đáp lại, luật sư của Zadeh cho biết họ đơn giản chỉ không thể đáp ứng được nhu cầu quá lớn của khách hàng khi thị trường trở nên sôi động trong và sau đại dịch.

Theo Bloomberg, thị trường giày thứ cấp trên toàn cầu đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Dữ liệu từ TD Cowen cho thấy tổng giá trị của thị trường này tại Bắc Mỹ đã vượt qua con số 2 tỷ USD với một loạt các nhà đầu cơ và những người bán hàng.

Mặc dù có nhiều người sưu tập giày hoặc cá nhân sử dụng, nhưng thực sự những kẻ đầu cơ và những người bán hàng trong các mạng lưới đa cấp mới là những người chủ chốt, bỏ ra hàng trăm nghìn USD để mua các lô hàng lớn và điều chỉnh giá trị thị trường.

Hầu hết các đôi giày như của Nike trên thị trường này thuộc về những bộ sưu tập hiếm hoặc mới ra mắt, chưa có nhiều ở các cửa hàng chính thức, tạo điều kiện thuận lợi cho những người như Zadeh để lợi dụng.

Theo Bloomberg, mô hình kinh doanh của Zadeh đã làm cho nhiều nhà đầu cơ chỉ cần 1.000 USD cũng có thể kiếm lời từ việc buôn bán giày độc. Tuy nhiên, khi mạng lưới đó vỡ vụn, hàng nghìn người khác trong hệ thống phải đối mặt với hàng triệu USD nợ phải trả. Sự phẫn nộ của mọi người đã khiến Zadeh phải trốn tránh dù đã cố gắng thanh lý hàng tồn kho để thanh toán nợ.

Làm giàu dễ dàng?

Các người thân của Zadeh tiết lộ rằng anh tốt nghiệp Đại học Oregon và đã bắt đầu kinh doanh bán giày trực tuyến trên eBay từ năm 2010. Ban đầu, Zadeh bán các thương hiệu giày nổi tiếng như Nike nhưng gặp khó khăn vì cạnh tranh gay gắt.

Kể từ khi thành lập Zadeh Kicks vào năm 2013, mô hình kinh doanh của Zadeh đã thay đổi bằng cách thu hút khách hàng đặt cọc với mức giá có lợi, mua số lượng lớn và chờ đợi đến khi các hãng giày tung ra sản phẩm với giá cao hơn.

Chiến thuật này mang lại lợi nhuận cho nhiều người tham gia kinh doanh bán giày trực tuyến và thu hút nhiều người tham gia khác với thông điệp quảng cáo: “Ngồi nhà bán giày cũng giàu”.

Khi đại dịch bùng phát vào năm 2020, lượng khách hàng mua giày trực tuyến và trên thị trường phụ bùng nổ, Zadeh được cho là đã kiếm hàng triệu USD mỗi tháng. Kẻ buôn giày đa cấp này bắt đầu sống một cuộc sống xa hoa với ô tô sang trọng và biệt thự.

Tuy nhiên, cuộc chơi của Zadeh kết thúc khi Nike tung ra sản phẩm “Air Jordan 11 Cool Grey” vào Giáng sinh năm 2021 với giá 225 USD tại cửa hàng. Trong khi đó, Zadeh bán đôi giày này chỉ với 115 USD.

Thường thì Zadeh sẽ bán lại giày cho mạng lưới và bù lỗ bằng nguồn tiền không rõ ràng cho những trường hợp không đủ hàng. Tuy nhiên, vào ngày ra mắt, Zadeh nợ hơn 600.000 đôi giày trên tổng số 1,2 triệu đôi được tung ra thị trường. Hậu quả là Zadeh không thể đáp ứng đủ hàng cho nhiều hợp đồng đã thanh toán, đẩy mức bồi thường vượt quá giới hạn có thể chịu đựng.

Tệ hơn nữa, Zadeh vẫn còn nợ hàng chục nghìn đôi “Air Jordan 4 Retro Military Black” mặc dù đã nhận tiền, được Nike ra mắt trong tháng 5/2022. Hậu quả là Zadeh quyết định chấm dứt mạng lưới đa cấp này vào đầu năm 2022 bằng cách chuyển nhượng cho người khác.

Khi phiên tòa diễn ra vào tháng 7/2022, có vô số người bị thiệt hại khi tham gia mạng lưới của Zadeh, từ những cá nhân chỉ mua hàng nhỏ với 200 USD cho đến những nhà đầu cơ chi hẳn 1 triệu USD.

*Nguồn: Bloomberg