Do thiếu dịch vụ quản lý thông báo đẩy từ Google, người dùng smartphone Android ở quốc gia tỷ dân đang phải đối mặt với vấn đề ứng dụng chạy ngầm tiêu tốn pin cùng với tình trạng quảng cáo rác mà không có cách nào khắc phục.

Vào ngày 19 tháng 8 vừa qua, các nhà phát triển ứng dụng di động ở Trung Quốc đã phát hiện một điều bất thường - trang web của liên minh Unified Push Alliance (UPA) đột ngột biến mất. Tên miền của tổ chức đã bị mua lại gần như ngay lập tức sau đó. Tổ chức này được thành lập với sự hỗ trợ từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc nhằm chuẩn hóa việc gửi thông báo tới điện thoại - một vấn đề nhỏ nhưng lại gây đau đầu cho người dùng điện thoại Android tại Trung Quốc.
Người dùng Android tại Trung Quốc đã lâu đã than phiền về tình trạng thông báo liên tục từ các ứng dụng, gây tốn pin và làm hỗn loạn thanh thông báo. Điều này có thể coi là hậu quả của sự rút lui của Google khỏi thị trường Trung Quốc từ năm 2010 cho đến nay.

Mặc dù có đến 80% smartphone nội địa ở Trung Quốc sử dụng Android, nhưng việc thiếu cửa hàng ứng dụng Google Play Store, hộp thư Gmail, hoặc dịch vụ tìm kiếm Google Search lại không gây ra nhiều phiền toái cho người dùng Trung Quốc. Lý do rất đơn giản, trước đây người dùng Trung Quốc ít khi sử dụng chúng. Tuy nhiên, Google vẫn cung cấp một dịch vụ ít người biết đến nhưng gần như không thể thay thế: dịch vụ quản lý thông báo đẩy tới thiết bị Android.
Thường thì thông báo từ ứng dụng trên điện thoại không được gửi trực tiếp tới thiết bị. Thay vào đó, chúng được gửi tới máy chủ của Apple trên iOS và máy chủ của Google trên Android, trước khi được chuyển đến thiết bị của người dùng. Nhờ cách làm này, người dùng vẫn nhận được thông báo từ ứng dụng mà không cần chúng chạy ngầm gây tốn pin.

Việc xây dựng một máy chủ như vậy là một thách thức lớn. Chỉ có các công ty khổng lồ trong ngành smartphone như Huawei hoặc Xiaomi mới có khả năng thu hút sự hỗ trợ cần thiết từ các nhà phát triển ứng dụng để biến nó thành hiện thực. Tuy nhiên, các nhà sản xuất thiết bị khác nhau gặp khó khăn trong việc làm việc trên cùng một nền tảng khi họ đang là đối thủ cạnh tranh. Do đó, hầu hết các nhà phát triển ưa chuộng phương pháp đầu tiên. Ngay cả các nhà sản xuất điện thoại cũng muốn vậy, bởi cách này giúp họ có thể chạy các ứng dụng độc quyền của mình ngầm trên thiết bị của người dùng.
Khi nhiều ứng dụng chạy ẩn trên điện thoại, người dùng thường phàn nàn về thời lượng pin không như quảng cáo, cùng với sự giảm nhanh chóng và các vấn đề như quá nhiệt hay khởi động ứng dụng không thành công.

Mặc dù gây phiền toái cho người dùng, việc gửi thông báo trực tiếp tới thiết bị lại mang lại lợi ích cho các nhà phát triển.
Thường thì Google đặt các tiêu chuẩn để ứng dụng có thể sử dụng dịch vụ đẩy thông báo này. Ví dụ, chúng phải được phân loại và hiển thị để người dùng có thể phân biệt tin nhắn riêng tư với thông báo quảng cáo. Tuy nhiên, trên thị trường smartphone Android của Trung Quốc, các quy tắc và tiêu chuẩn này không được áp dụng.
Để giải quyết vấn đề này, vào năm 2017, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc - cơ quan giám sát các nhà sản xuất điện thoại di động - đã thành lập liên minh UPA nhằm thiết lập các tiêu chuẩn nhất quán cho nền tảng đẩy thông báo. Các nhà sản xuất phần cứng như Huawei, Xiaomi, Oppo và Samsung, cùng với các nhà phát triển ứng dụng như Tencent, Alibaba, đều tham gia vào liên minh UPA.

Bởi vì các nhà phát triển ứng dụng quyết định về tần suất và nội dung của các thông báo, họ có thể lạm dụng quyền lực để trực tiếp gửi spam quảng cáo tới người dùng. Ngay cả Tencent - một trong những thành viên sáng lập của UPA - cũng không tuân thủ các tiêu chuẩn này với WeChat, ứng dụng quan trọng nhất tại Trung Quốc. Thay vào đó, họ vẫn cho phép ứng dụng của mình chạy ẩn trên thiết bị.

Vấn đề không phải là kỹ thuật hoặc pháp lý. Hơn mười năm sau khi Google rời khỏi, các nhà phát triển ứng dụng Trung Quốc đã quen với việc để ứng dụng chạy ẩn, không chỉ gửi thông báo và quảng cáo mà còn thu thập dữ liệu người dùng - một hoạt động có lợi nhuận và không dễ từ bỏ.
Trong khi đó, các nhà sản xuất điện thoại hưởng lợi từ việc có cửa hàng ứng dụng riêng và không muốn ép các ứng dụng trên cửa hàng của mình tuân thủ các tiêu chuẩn nhất định.
Vào ngày 16 tháng 9 gần đây, trang web của UPA đã được phục hồi với tên miền mới - upc.taf.org.cn - và một cái tên mới: Hội đồng United Push Working Committee. Rất khó nói liệu sự thay đổi này có mang lại tương lai cho liên minh hay không, khi hiện tại thậm chí trang web mới cũng không thể truy cập được.

Ở bên ngoài Trung Quốc, Google có thể sử dụng quy mô và ảnh hưởng của mình để ép các nhà phát triển ứng dụng đi theo hướng mà họ muốn, nhưng ở thị trường smartphone phân mảnh của Trung Quốc, không có công ty nào có đủ sức mạnh để làm điều đó. Thách thức này còn lớn hơn khi ngay cả một liên minh như UPA, được Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin cùng các tên tuổi hàng đầu trên thị trường smartphone Trung Quốc ủng hộ, cũng chẳng thể làm gì được trước số lượng lớn các ứng dụng chạy ngầm trên điện thoại thông minh, hàng ngày làm giảm thời lượng pin và gửi spam quảng cáo đến người dùng.
