Bí mật khiến 4/5 ứng dụng được tải nhiều nhất ở Mỹ là của Trung Quốc: Chiến lược 'đua ngựa' và 'thêu dệt' giống như cách họ trở thành nhà máy sản xuất hàng đầu trên thế giới

Câu chuyện ở đây không chỉ nằm ở thuật toán mà còn là văn hóa cạnh tranh.

Theo báo Wall Street Journal (WSJ), việc Tiktok phải đối diện với Nghị viện Mỹ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia về việc tại sao các nền tảng Trung Quốc lại thu hút giới trẻ Mỹ đến vậy và tại sao chúng lan truyền mạnh mẽ hơn các đối thủ trên thị trường Mỹ.

Số liệu cho thấy 4/5 ứng dụng được tải nhiều nhất tại Mỹ vào tháng 3/2023 đến từ Trung Quốc. Mặc dù mọi người thường nghĩ rằng những thuật toán thông minh là lý do khiến các nền tảng Trung Quốc hấp dẫn giới trẻ, nhưng WSJ nhấn mạnh rằng chính văn hóa cạnh tranh của doanh nghiệp Châu Á mới là yếu tố quan trọng.

Hoàn toàn vượt trội

Tương tự như cách Trung Quốc đã thành công với việc trở thành nhà máy sản xuất hàng đầu thế giới sau vài thập kỷ từ một quốc gia nghèo, ngành công nghệ của họ đang áp dụng chiến lược tương tự: tận dụng lao động trí thức giá rẻ để liên tục nâng cấp sản phẩm, tăng cường cạnh tranh.

Ngay cả tờ WSJ cũng gọi chiến thuật này là 'Embroidery' (Thêu dệt).

“Mọi người đều cố gắng cải thiện công việc của mình, từng bước một như từng đường kim mũi chỉ khi thêu dệt”, nhà đầu tư mạo hiểm Fan Lu từng đầu tư vào Musical.ly, tiền thân của Tiktok, đã nói.

Một minh chứng khác ngoài Tiktok là Temu, một nền tảng thương mại điện tử mới chỉ hơn năm tuổi đã nhanh chóng trở thành ứng dụng được tải nhiều nhất tại Mỹ chỉ trong 3 tuần sau khi ra mắt vào tháng 3/2023. Xếp thứ 2 là Tiktok, sau đó là Capcut và Shein, tất cả đều đến từ Trung Quốc. Mạng xã hội lớn nhất thế giới hiện nay, Facebook, chỉ đứng thứ 5.

Nếu bạn tìm kiếm các hashtag như #temuhaul hoặc #shienhaul tại Mỹ, bạn sẽ thấy nhiều người trẻ khoe thành tích mua sắm trên những trang thương mại điện tử Trung Quốc này.

Theo WSJ, những nền tảng này được thành lập bởi các nhà khởi nghiệp công nghệ trẻ của Trung Quốc, đang cố gắng mở rộng sự phát triển trên thị trường toàn cầu khi thị trường trong nước đã bão hòa do sự hiện diện của nhiều tên tuổi lớn thành công.

Những doanh nghiệp này khác biệt với các công ty Mỹ khi có một số lượng lớn lao động tri thức giá rẻ, là điểm mạnh của Trung Quốc.

Ví dụ, Temu, mặc dù là một trang thương mại điện tử nhưng hơn một nửa nhân viên của họ là các kỹ sư tập trung vào nghiên cứu làm thế nào để tăng tương tác và tỷ lệ mua sắm của người dùng.

Dựa trên cuộc phỏng vấn của WSJ, hàng loạt chuyên gia phân tích, kỹ sư công nghệ và nhà đầu tư cho rằng các nền tảng Trung Quốc đang hoạt động hiệu quả hơn so với các đối thủ Mỹ trên thị trường Mỹ. Họ sẵn lòng chi số tiền lớn để quảng cáo ứng dụng của mình, tận dụng dữ liệu từ hơn 1 tỷ người dùng Trung Quốc để cải thiện thuật toán và trí tuệ nhân tạo để phát triển các nền tảng mới tại Mỹ.

“Họ đang hoàn toàn vượt trội so với đối thủ trên thị trường, nơi mà các doanh nghiệp phải liên tục cải thiện sản phẩm, dịch vụ để đáp ứng nhu cầu thay đổi nhanh chóng của người dùng trẻ”, cựu kỹ sư Guo Yu của ByteDance, công ty mẹ của Tiktok, đã khẳng định.

Đua ngựa

Theo kỹ sư Guo Yu, ByteDance nổi tiếng với chiến lược mang tên “Đua ngựa” (Horse Racing). Cụ thể, họ sẽ tạo nhiều nhóm để phát triển một sản phẩm hoặc dịch vụ theo các hướng khác nhau, nhằm tăng cường cạnh tranh và sự đa dạng.

Nhóm nào có sản phẩm hay dịch vụ thành công sẽ nhận được sự hỗ trợ và đầu tư từ công ty, trong khi những nhóm không thành công sẽ bị giải tán, thậm chí mất việc. Điều này đã tạo ra sự cạnh tranh, đổi mới và phát triển mạnh mẽ cho các ứng dụng Trung Quốc.

“Thỉnh thoảng mọi người phàn nàn rằng công ty của họ quá cứng nhắc”, kỹ sư Guo nói.

Ngoài ra, ByteDance còn chuẩn hóa các giao thức, hệ thống và dữ liệu chi tiết để đánh giá sở thích của người dùng, từ đó giúp họ tung ra các bản cập nhật mới chỉ trong vài ngày.

Chẳng hạn như kiểu cuộn lên dưới đặc trưng của Tiktok ngày nay đã được thiết kế qua nhiều phiên bản khác nhau, bao gồm cả kiểu 2 cột như Instagram trước khi đi đến thiết kế cuối cùng. Việc đưa ra ý tưởng và cập nhật này chỉ mất vài ngày khi các nhóm nhỏ cạnh tranh với nhau để có được sự ủng hộ từ công ty.

Đằng sau các thử nghiệm và xây dựng các nhóm nhỏ cạnh tranh một cách khắc nghiệt, WSJ cũng cho biết các công ty như ByteDance còn sử dụng một lượng lớn lao động công nghệ giá rẻ ngồi suốt giờ đồng hồ để tìm hiểu phản hồi từ người dùng, điều này khó mà làm được ở Mỹ. Những nhân viên này sẽ được thưởng nhiều tháng lương dựa trên hiệu suất làm việc và sản phẩm của mình, khiến họ chấp nhận lao động mạnh mẽ với chi phí không tương xứng.

Trong khi đó, công ty mẹ của Temu là PDD nổi tiếng với văn hóa làm việc thêm giờ cực kỳ khắc nghiệt, điều mà ở Mỹ là vi phạm pháp luật nếu không được thanh toán tiền làm việc thêm giờ hợp lý.

Báo cáo năm 2022 của PDD cho thấy ngân sách đầu tư phát triển sản phẩm của họ đã tăng 15% và chủ yếu dành cho việc thu hút nhân tài công nghệ.

Tuy nhiên, đây không phải là khoản chi phí lớn nhất. Tập đoàn này thông báo chi phí tiếp thị bán hàng của họ trong các quý thường cao hơn cả doanh thu từ năm 2017 đến 2020. Tuy nhiên, nền tảng Pinduoduo, ứng dụng tiền nhiệm của Temu tại Trung Quốc đã tăng trưởng gấp 3 lần từ 244,8 triệu người dùng lên 788,4 triệu.

Hiện nay, PDD thu được một lượng lớn thu nhập từ quảng cáo trực tuyến và hãng mới đầu tiên công bố kết quả kinh doanh có lãi kể từ khi ra mắt cổ phiếu công khai vào năm 2021.

Tiêu tiền

Báo WSJ tiết lộ rằng các nền tảng như Temu, Pinduoduo và Shein đều đầu tư mạnh vào việc quảng bá thương hiệu. Họ sử dụng các phiếu mua hàng giảm giá, các chương trình khuyến mãi và trò chơi có thưởng để tăng số lượng người tải ứng dụng.

Ví dụ, Temu đã tiếp cận mọi nền tảng quảng cáo, từ Facebook đến email. Thậm chí, vào tháng 2/2023, họ đã quảng cáo trên Super Bowl, sự kiện bóng đá có lượng người xem nhiều nhất tại Mỹ.

Đây là một chiến thuật phổ biến ở Trung Quốc và đã chứng minh hiệu quả khi thu hút nhiều người tải ứng dụng, cho dù họ có sử dụng hay không. Điều này giúp họ thu thập dữ liệu, cải thiện sản phẩm và thu hút thêm người dùng, tạo ra một chu trình phát triển hiệu quả.

“Các doanh nghiệp Trung Quốc thường sẵn lòng đầu tư lớn vào quảng bá khi thấy có cơ hội mới, và số tiền đó thường lớn hơn nhiều so với các đối thủ Mỹ”, Ivy Yang từ Alibaba Group Holding nhận định.

Tuy nhiên, không phải lúc nào chiến thuật này cũng thành công. Ví dụ, Alibaba đã tung ra AliExpress suốt 13 năm cho thị trường quốc tế nhưng vẫn chưa nổi tiếng tại Mỹ. ByteDance cũng trải qua thất bại với TopBuzz trước khi thành công với Tiktok.

Với Temu, họ gặp phải những vấn đề như giao hàng chậm và chất lượng sản phẩm không được đánh giá cao mặc dù giá cả rất hấp dẫn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh lạm phát hiện nay, các sản phẩm giá rẻ của Temu lại phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng ở Mỹ.

Theo Fan Lu, sau cuộc khủng hoảng năm 2008, Amazon và các sản phẩm giá rẻ từ Trung Quốc đã trỗi dậy. Giờ là lượt Temu tỏa sáng.

Đề tài nhạy cảm?

Là nền kinh tế hàng đầu thế giới và nguồn gốc của nhiều công nghệ tiên tiến như Facebook, Apple, Microsoft..., Mỹ khó chấp nhận việc mất ưu thế trên sân nhà.

WSJ cho rằng thành công nhanh chóng của các ứng dụng Trung Quốc đã khiến họ trở thành “con dê tế thần” trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Trung. Chính phủ Mỹ đã đe dọa cấm Tiktok nếu ByteDance không bán nó cho một công ty nước ngoài.

Trong khi Bắc Kinh có thể chấp nhận một lệnh cấm, Mỹ đang xem xét một luật mới có thể ảnh hưởng đến Tiktok và các ứng dụng khác tại Mỹ.

Shein và Temu đang cố gắng giảm thiểu tác động từ vụ Tiktok bằng cách cách ly khỏi Trung Quốc.

Năm 2021, Shein đã chuyển đăng ký từ Hong Kong sang Singapore. Còn Temu đặt trụ sở tại Boston và hoạt động tại Mỹ thông qua một công ty ở Delaware.

*Tham khảo: WSJ