
Instagram đã trong mười năm trở thành một công ty trị giá hàng trăm tỷ đô la từ một ứng dụng chia sẻ ảnh đơn giản. Systrom và Krieger, những người sáng lập Instagram, đã trải qua nhiều khó khăn, từ khởi nghiệp đến khi bị Facebook mua lại, cùng với mâu thuẫn với Mark Zuckerberg.
Những tình tiết ẩn sau cánh cửa của Instagram và Facebook, được phơi bày trong tác phẩm “Thương vụ Facebook thâu tóm Instagram” (tựa gốc: “No Filter”).
Cuốn sách được viết bởi phóng viên Sarah Frier của Bloomberg News, đã mô tả một cách hấp dẫn về cách áp lực tạo ra lợi nhuận có thể ảnh hưởng đến ý tưởng ban đầu của các nhà sáng lập công ty công nghệ.
'Hành trình từ 1 tỷ đô-la đến 1 tỷ người dùng'
Khi Instagram ra đời vào năm 2010, Kevin Systrom và Mike Krieger không ngờ rằng một ngày nào đó ứng dụng của họ sẽ thu hút được một tỷ người dùng hoạt động hàng tháng, thu hút sự tham gia của nhiều người nổi tiếng, dẫn đầu xu hướng và tạo ra gần 30% doanh thu của Facebook.
Hai cựu sinh viên Đại học Stanford khi đó chỉ muốn tạo ra một ứng dụng mà họ nghĩ mọi người sẽ yêu thích: làm cho mọi hình ảnh trở nên đẹp hơn nhờ các bộ lọc (filter) giúp cải thiện chất lượng hình ảnh.
Ban đầu, Instagram dành cho cộng đồng yêu nghệ thuật nhiếp ảnh. Sau đó, Systrom và Krieger sử dụng sự ủng hộ của giới nghệ sĩ và người nổi tiếng, giúp nền tảng này nhanh chóng trở nên phổ biến với công chúng.
Mười tám tháng sau khi Instagram ra đời và phát triển mạnh mẽ, hai nhà sáng lập đã quyết định bán Instagram cho Facebook với giá một tỷ đô-la.
Vào năm 2012, một sự kiện kỳ lạ đã xảy ra khi một ứng dụng di động chưa từng được thâu tóm trước đó. Tin tức về việc thâu tóm này đã gây chấn động trong cộng đồng công nghệ, biến một công ty khởi nghiệp với chỉ 13 nhân viên và không có doanh thu thành một hiện tượng công nghệ toàn cầu.
Với hầu hết các công ty khởi nghiệp khác vào thời điểm đó, việc Facebook mua lại chỉ đồng nghĩa với việc kết thúc. Nhưng đối với Instagram, đó chỉ là bước đầu. Trái với số phận của các công ty khác mà Facebook đã mua lại và đóng cửa, Instagram đã hứa sẽ trở thành một phần không thể thiếu của Facebook mà vẫn giữ quyền tự chủ.
Sự không đồng nhất bắt đầu xuất hiện khi Systrom và Krieger nhận ra sự khác biệt về giá trị cốt lõi giữa Facebook và Instagram, cũng như những đề xuất “phát triển độc lập” từ gã khổng lồ công nghệ. Họ chỉ có thể thích nghi trong môi trường mới bằng cách tuân thủ triết lý doanh nghiệp của Facebook thay vì tôn trọng các giá trị văn hóa mà Instagram đã theo đuổi từ đầu.
Hai nhà sáng lập sau đó đã cố gắng duy trì bản sắc riêng của thương hiệu, coi Instagram như một công ty độc lập trong “đế chế” Facebook. Họ đã đàm phán với Facebook để đảm bảo nhân viên của mình chỉ tuân thủ các chính sách mới khi cần thiết, phản đối triết lý “tăng trưởng bằng mọi giá” của công ty mẹ để ủng hộ chiến lược tôn vinh sự sáng tạo và cá nhân.
Sự khác biệt trong hướng đi đã giúp Instagram không ngừng đạt được những thành tựu ấn tượng, cải thiện trải nghiệm người dùng và tăng doanh thu từ quảng cáo. Năm 2015, dưới sự dẫn dắt của CEO Mark Zuckerberg, Instagram đã đạt doanh thu một tỷ đô la chỉ trong mười tám tháng kể từ khi bắt đầu hiển thị quảng cáo.

Tuy nhiên, khi Instagram đạt được cột mốc một tỷ người dùng, Zuckerberg – người trước đây đã ủng hộ quyền tự chủ của Systrom và Krieger – bất ngờ cảm thấy đe dọa bởi sự thành công của ứng dụng này. CEO trẻ tuổi này đã phủ nhận những thành tựu của Instagram, thậm chí cho rằng việc phát triển của nó sẽ gây hại cho Facebook.
' Những sự thật chưa được tiết lộ '
Bằng cách kể câu chuyện từ nhiều góc nhìn và tường thuật chi tiết, “Thương vụ Facebook thâu tóm Instagram” trở nên hấp dẫn như một bộ phim truyền hình. Cuốn sách không chỉ tập trung vào khía cạnh kinh doanh mà còn khám phá sâu hơn về văn hóa, danh tiếng và mối quan hệ giữa con người trên mạng xã hội.
Ban đầu, Systrom và Krieger quyết định bán Instagram cho Facebook với hy vọng “đứa con tinh thần” của họ sẽ tiếp tục phát triển và tồn tại lâu dài. Tuy nhiên, sau khi đạt được mốc một tỷ người dùng, ứng dụng của họ bắt đầu gặp phải những vấn đề về tính cá nhân, tư duy riêng và sự ưu tiên của Facebook.
Trong kế hoạch xây dựng mạng xã hội lớn của Zuckerberg, Instagram được xem như công cụ để thu hút đối tượng người dùng khác với mục tiêu chính của Facebook. Nhưng khi Instagram vượt qua Facebook về tốc độ tăng trưởng người dùng và doanh thu, Zuckerberg đã ra lệnh ngừng hỗ trợ mọi hoạt động của công ty này.
Hai nhà sáng lập cảm thấy như bị phạt vì thành công của Instagram. Trong cuốn sách của mình, Sarah Frier đã đề cập đến điều này: “Mỗi khi Instagram đạt được một chút thành công, Zuckerberg dường như lại đẩy họ trở lại điểm khởi đầu”.
Sự xung đột giữa Mark Zuckerberg và hai nhà sáng lập diễn ra không ngừng. Cuối cùng, cuộc đấu tranh giữa Instagram và “mẹ công ty” kết thúc với việc Systrom và Krieger rời khỏi vào năm 2018. Sarah Frier đã dành một chương sách để bàn về sự kiện này dưới góc độ “ăn thịt nhau”.
Một cựu giám đốc của Instagram đã phê phán sự tham lam của Facebook: “Facebook giống như một cô chị muốn em gái mình đi dự tiệc nhưng không muốn em gái xinh đẹp hơn”. Trong sách, Sarah Frier đã khám phá chi tiết các sự kiện dẫn đến việc từ chức của Systrom và Krieger, đồng thời tiết lộ những thông tin độc quyền chưa từng được công bố.

“Thương vụ Facebook thâu tóm Instagram” không chỉ tập trung vào văn hóa nội bộ của Instagram mà còn phản ánh về cách ứng dụng này ảnh hưởng đến văn hóa đại chúng và thực tế khốc liệt trong Thung lũng Silicon, nơi mà các startup phải đối mặt với sức ép cạnh tranh và tham vọng của các đại gia công nghệ.
Cuốn sách của Sarah Frier là nỗ lực để truyền đạt một cái nhìn chân thực về Instagram, được viết dưới góc độ “không có bộ lọc nào ngoại trừ của tác giả”.
Tạp chí kinh doanh Fortune đã miêu tả 'Thương vụ Facebook mua lại Instagram' là 'một trong những câu chuyện gây sốc nhất về cuộc đua ở Thung lũng Silicon'. Cuốn sách đã đoạt giải 'Sách Kinh Doanh của Năm' do Financial Times trao tặng vào năm 2020 cho Sarah Frier. Tác phẩm này cũng được Fortune, The Economist và NPR vinh danh là 'cuốn sách xuất sắc nhất trong năm'.
