Không cần phải nhìn xa, bạn có thể tự cảm nhận rằng tự do là điều quan trọng nhất mà giới trẻ ngày nay đang theo đuổi. Tự do về tài chính, sự lựa chọn nghề nghiệp, tình yêu, tình dục... Nhưng đa số mọi người hiểu sai về ý nghĩa của hai chữ 'tự do' đó.
Trong những năm trẻ, tôi đã học được rằng nếu cuộc sống không như ý, chắc chắn là do bản thân mình đã làm sai hoặc hiểu sai điều gì đó.
Vì vậy, sau mỗi thất bại, tôi dành thời gian để kiểm tra lại suy nghĩ, suy ngẫm về từng ý tưởng và sau đó tự kiểm tra để đảm bảo rằng nền tảng nhân cách của tôi đủ mạnh mẽ để tiến lên mà không mắc phải những sai lầm cũ.
Trong khoảng thời gian đó, tôi phát hiện rằng nhiều người hàng ngày giao tiếp bằng những từ ngữ mà họ thậm chí không hiểu đúng. Điều này có thể dẫn đến một sai lầm về nhận thức hoặc biến bạn thành một người giả tạo trong xã hội.

Ví dụ, từ 'yêu' có nhiều ý nghĩa khác nhau đối với mỗi người. Một số hiểu đó là cảm xúc mạnh mẽ từng trải qua, trong khi những người khác hiểu nó là trách nhiệm đối với cả hai. Đối với một số người khác, 'yêu' đơn thuần là một cách diễn đạt ham muốn tình dục.
Khi bạn hỏi một người 'Anh có yêu em không?' thì hầu như không bao giờ có một câu trả lời rõ ràng. Những câu hỏi chung chung thường không đưa ra kết quả rõ ràng.
Sai lầm về nghĩa của tự do cũng có thể mang lại hậu quả nghiêm trọng.
Người ta thường hiểu tự do là cảm giác thoải mái thực hiện những điều mình muốn mà không bị hạn chế.
Tự do mang đến góc nhìn đa dạng khi được hiểu trong các ngôn ngữ khác nhau.
Khái niệm tự do là gì?
Trong tiếng Anh, 'Free/Freedom' thể hiện khát vọng khám phá mà không bị ràng buộc. Trong tiếng Việt, 'Tự do' có nghĩa sâu sắc hơn, liên quan đến tâm thế và sức mạnh để đạt được tự do.
Tự do trong ngôn ngữ của chúng ta chính là tự quyết định và tự chủ.
Để hiểu rõ hơn về ý nghĩa sâu xa của điều này, hãy nhìn lại lịch sử nhân loại một chút để hiểu sự thật này.

Thực tế, con người luôn là một loài sinh vật yếu đuối. Chúng ta không thể sống tự nhiên như dã thú, thậm chí có thể trở thành con mồi của nhiều loài thú săn mồi khác.
Một người anh của tôi từng nói, nếu mất đi nền văn minh hiện đại, thì ngay cả tình trạng sống sót cũng khó khăn như việc ném một hạt tinh trùng nhỏ như anh và mày ra ngoài thiên nhiên. Đến việc tự tạo lửa cũng không biết, khát nước không biết lấy ở đâu, đi trong rừng cũng không biết tìm vị trí an toàn để ngủ. Thậm chí nếu lạc vào hòn đảo, có biết cách bổ dừa bằng tay để ăn không? Một tuần sống sót có lẽ cũng là sự rộng lượng.
Do đó con người quyết định tập trung, phân công nhiệm vụ, bổ sung kỹ năng để tồn tại, và sau đó tiến tới chuyên sâu hóa để tối ưu hóa trí tuệ hoặc khả năng sản xuất. Điều kết nối tất cả mọi người từ thời cổ đại đến nay là hệ thống xã hội, cơ cấu nhà nước, luật pháp, các ràng buộc văn hoá và luân lý... để quy định những điều mà con người được thực hiện hoặc không được thực hiện.
Tuy nhiên, mọi hệ thống đều có nhược điểm và điểm không hoàn thiện. Vì vậy, để hưởng lợi từ xã hội, mỗi người cũng phải trả giá, đó là quyền tự quyết định về cuộc sống của mình.
Khi nền văn minh phát triển, sự ràng buộc của con người bởi hệ thống xã hội trở nên nặng nề hơn. Từ lễ giáo quân thần ở thời phong kiến, đến sự ràng buộc bởi kinh tế ở thời hiện đại. Mỗi người trở thành người bán hàng hoặc lao động, và đồng thời phải mua hàng hoá hoặc dịch vụ từ người khác. Những người chưa độc lập về tài chính sẽ phải chịu ràng buộc của gia đình.
Có vẻ như từ hàng nghìn năm trước, con người đã mơ ước về việc không phụ thuộc vào bất kỳ ai, không để cuộc sống của họ phụ thuộc vào bất cứ điều gì.
Dấu vết của điều đó xuất hiện trong những câu chuyện võ hiệp về những người phiêu bạt giang hồ, trong cách mà những cô gái quyết định rời làng để theo đuổi tình yêu, khiến trái tim họ rung động. Hoặc với những người sống trong nghiệp đoàn, hàng ngày đối mặt với những khó khăn trên đỉnh và những thách thức dưới chân búa, họ cũng ấp ủ ước mơ về sự thoát ly.
Để đạt được tự do, mỗi người phải từng bước giải thoát bản thân khỏi các mối liên kết phụ thuộc. Những tổn thất ban đầu trên hành trình là điều không thể tránh khỏi.
Tuy nhiên, ngay khi nhận ra rằng bản thân mong manh và yếu đuối, mỗi người cần học cách trở nên độc lập. Họ phải chinh phục những thách thức mà trước đây chưa từng trải qua, làm những điều mà trước đó chưa từng làm, và nghĩ theo cách mà trước đây chưa từng nghĩ, để trở thành những người tài năng đa năng, từ đó đạt được sự độc lập.
Khi còn trẻ và chưa hiểu rõ về xã hội và cách nó hoạt động, sự tự do mà họ khao khát chẳng khác gì một ham muốn không lối thoát. Điều đau lòng là không có tài chính, quyền lực, hoặc lòng dũng cảm, ước mơ có thể trải rộng đến đâu cũng không thể trở thành hiện thực.

Trong hành trình trưởng thành, tôi nắm bắt những bài học cơ bản của cuộc sống, từ việc tự chữa trị khi cảm thấy đau đớn đến việc tự lựa chọn loại thuốc phù hợp, hay nấu những bữa cơm ngon để tự thưởng thức, rồi sau đó tự giác làm cho ngôi nhà sạch sẽ...
Đúng vậy, trở thành người tự chủ, tự giải quyết hậu quả, đảm đương trách nhiệm với hành động, không tạo phiền hà cho người khác, và hiểu rằng cuộc sống này, từ niềm vui đến nỗi buồn, từ sướng ngọt đến khổ đau, đều là kết quả của quyết định và hành động của bản thân.
Khi có được tự do, cuộc hành trình của cuộc đời mở ra, hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí và quyết định của chính bạn.
P/S: Trong bài viết này, chỉ có hai chữ “tự do” được đặt trong ngoặc kép. Đọc lại, bạn sẽ nhận ra rằng dù giống nhau về hình thức, nhưng trong ngữ cảnh khác nhau, chúng mang theo ý nghĩa khác nhau.
Một góc nhìn mới về Bản chất của Tự Do.
Người viết: Ánh Nguyễn
Chủ đề: Tìm hiểu về Tự do và Cách trở thành người tự do.
