Buzz
Trên toàn cầu, có khoảng 28.000 loài Lan, số lượng gần bằng tổng số các loài chim, động vật có vú và bò sát. Chúng hiện diện ở khắp mọi nơi trên trái đất, với đủ màu sắc, hình dạng và kích thước. Tuy nhiên, đằng sau sự đa dạng này là một mục đích khác biệt, đó là...
Bí quyết duy trì nòi giống đặc biệt của Hoa Lan
Không giống như các loài hoa khác thu hút côn trùng bằng mật ngọt, Lan là những bậc thầy trong việc lừa dối trong thế giới thực vật. Chúng sử dụng các chiến thuật như tỏa ra hương thơm quyến rũ và bắt chước hình dạng của các loài côn trùng để cải trang thành đối tác tình yêu của chúng.
Một trong những chiêu thuật thú vị nhất là lừa dối côn trùng thụ phấn bằng cách giả dạng gợi cảm và tỏa ra hương thơm hấp dẫn để quyến rũ chúng. Lấy phong lan ong làm ví dụ, cánh hoa của chúng trông giống cơ thể mềm mại của một con ong. Sự ngụy trang ngoạn mục này khiến các con ong đực đậu lên cành hoa để giao phối và mang theo phấn hoa khi bay đi. Một số loài lan thậm chí còn giả dạng đến mức côn trùng còn xuất tinh trực tiếp trên chúng.
Mùi hương chính là chìa khóa quan trọng nhất trong việc lừa dối côn trùng thụ phấn. Mỗi loài lan đều sao chép một cách chính xác mùi hương của một loài côn trùng cụ thể. Trải qua hàng ngàn năm, sự phối hợp tự nhiên của nhiều hợp chất đã giúp một số loài lan tạo ra mùi hương giống hệt như côn trùng. Mùi hương này giúp chúng thu hút các con đực, lừa dối chúng liên tục bằng cách biến đổi bông hoa thành con cái cùng loài.
Lừa dối côn trùng thụ phấn không phải là chiêu thuật duy nhất của lan. Chiêu lừa cổ xưa nhất của chúng là bắt chước hình dạng và màu sắc của các loài hoa có mật. Một số loài lan cũng giả trang thành nơi côn trùng đẻ trứng. Một số họ lan không chỉ có vẻ ngoài và màu sắc giống như thịt thối, mà còn tỏa ra mùi hôi, làm dụ ruồi đẻ trứng lên hoa và vô tình thụ phấn cho cây. Một số loài lan khác có hình dạng và mùi hương giống như loài nấm, nơi mà một số côn trùng thường đặt trứng.
Tại sao loài lan có những thích ứng kỳ lạ như vậy?
Đột biến gen ngẫu nhiên ở hoa lan có thể tạo ra mùi hương phù hợp với một loài côn trùng cụ thể. Sự đa dạng trong thế giới côn trùng cũng tăng khả năng chúng thu hút được khách hàng. Nhờ sự trợ giúp của côn trùng, lan có thể tạo ra thêm hạt giống và thụ phấn, và khi nhân giống thành công, chúng tạo ra một loài mới.
Tuy vậy, do lan phụ thuộc vào một loài thụ phấn duy nhất, nên chúng dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường và nhiều loài đã nhanh chóng tuyệt chủng. Tuy nhiên, qua thời gian, lan vẫn duy trì sự đa dạng đặc biệt. Chúng có hình dáng hoa độc đáo, đôi khi còn lừa dối cả con người. Bạn đã từng nhìn thấy trên cánh hoa xuất hiện những vũ công, khuôn mặt của khỉ, nhện, thậm chí là những chú chim chưa?
