Buzz
Vòng tròn huyền bí là những mảnh đất tròn trịa của vùng cằn cỗi, có đường kính từ 2 đến 15 mét, thường được bao bọc bởi một vòng cỏ xanh mướt.
Truyền thuyết kể rằng những 'vòng tròn cổ tích' này là dấu vết của các vị thần, nhưng cũng có người tin rằng chúng là điểm đỗ của các phi thuyền ngoài hành tinh và các nhà khoa học lại có những lý thuyết riêng của họ. Tuy nhiên, sự thật là không ai biết chắc chắn về việc những vòng tròn này đã được tạo ra như thế nào trên sa mạc Namib.
Vòng tròn cổ tích là những khu vực tròn trống phân bố đều trên cánh đồng cỏ khô cằn của Namib, giống như những chấm tròn trên một mảnh vải khi nhìn từ không gian. Ban đầu, chúng chỉ được phát hiện ở sa mạc Namib ở miền nam Châu Phi, nhưng sau đó, các vòng tròn tương tự cũng được tìm thấy gần thị trấn khai thác mỏ Newman ở Tây Úc.
Dù vậy, các vòng tròn cổ tích ở Namibia vẫn là đề tài nghiên cứu hấp dẫn từ những năm 1970. Có nhiều giả thuyết về việc hình thành và mục đích của chúng, nhưng cho đến nay, không ai có thể đưa ra lời giải thích chính xác về sự tồn tại của chúng.
Namib là một khu vực hoang mạc ven biển rộng lớn, nằm ở Nam Phi. Bờ biển của Namib giáp với Đại Tây Dương, kéo dài hơn 2.000km với bờ cát dốc đứng, có đôi nơi cao tới 200m. Một trong những khu vực nguy hiểm nhất của Namib là bờ biển Skeleton. Nhiệt độ ở Namib có thể lên đến 45 độ C vào ban ngày và thấp dưới 0 độ C vào ban đêm. Lượng mưa ở đây rất ít, trung bình chỉ 14mm/năm, và ở những vùng khô hạn nhất, lượng mưa có thể chỉ 2mm/năm. Sương mù trắng mù mịt bao phủ Namib khoảng 180 ngày mỗi năm. Trên bề mặt đồng bằng của Namib, có nhiều đụn cát cao vút, nhiều đụn cao hơn 200m. Tại khu vực Sossusvlei, một số đụn cát còn cao gần 400m. Dưới bóng của những đụn cát này là những khu vực bằng phẳng, nơi mọc lên những đám cỏ và tạo ra những hình tròn hoàn hảo.
'Đó là một vùng đất tròn trống, không có gì trên đó ngoài một vòng cỏ bao quanh,' Eugene Marais, Giám đốc nghiên cứu tại Viện nghiên cứu Gobabeb-Namib, miêu tả về vòng tròn cổ tích. 'Khi nhìn từ trên cao, nó giống như những vùng da nổi.'
Suốt nhiều thập kỷ, các nhà khoa học đã nỗ lực giải thích vì sao những vòng tròn kỳ lạ này tồn tại, nhưng thực tế cho thấy, hiện tượng tự nhiên bí ẩn này vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng. Như Giáo sư Marais đã nói, 'chúng tôi vẫn đang đối mặt với một điều gì đó mà lẽ ra phải dễ giải thích, nhưng việc tìm ra một lời giải thích có thể chấp nhận được cho điều này dường như lại khó khăn đến một cách đáng ngạc nhiên'.
Với sự hiện diện bí ẩn của các vòng tròn trong sa mạc Namib, chúng đã được gọi là Fairu Circles - những vòng tròn cổ tích. Những vòng tròn này có đường viền là cỏ, bên trong trống rỗng không có sự sống, với đường kính từ 2 đến 12m, phân bố khắp sa mạc. Ở trung tâm Namib, chúng có kích thước từ 1.5 - 6m. Ở phía Tây Bắc, trong vùng thuộc lãnh thổ của Namibia, chúng có kích thước lớn hơn gấp 4 lần, với vòng đạt 25m. Các vùng đất này hiện diện vòng tròn kỳ lạ này trải dài trên 1.800km.
Mặc dù khoa học vẫn chưa thể giải thích rõ ràng, nhưng vẫn có những lý thuyết thần bí và khoa học viễn tưởng như các nàng tiên nhảy múa trong các vòng tròn và ngăn cản sự phát triển của thực vật, hoặc UFO hạ cánh xuống sa mạc vào ban đêm, và trong số đó, có một số lý thuyết được cho là hợp lý về lý do tại sao các vòng tròn thần tiên tồn tại.
Một số nhà khoa học tin rằng sự hình thành của những vòng tròn cổ tích có liên quan đến loài mối. Các con mối đã biến Namib trở thành nhà của chúng và nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết dưới các vòng tròn cổ tích có sự hiện diện của chúng. Giả thuyết này cho rằng các con mối xâm nhập và chiếm lĩnh lẫn nhau, nhưng khi gặp nhau, chúng không thể tiêu diệt nhau, nên chúng tạo ra các vùng đệm biên giới giữa chúng.
Đã có nhiều giả thuyết để giải thích nguyên nhân của hiện tượng này như thuốc diệt cỏ, mối và thậm chí là UFO... Trong số những câu chuyện huyền thoại của người địa phương, có một câu chuyện ly kỳ về một con rồng ẩn mình dưới đất, hơi thở của nó đã tạo ra các ngọn lửa thiêu cháy thảm họa trên bề mặt sa mạc. Suốt nhiều năm, các nhà nghiên cứu địa chất và khoa học đã phải đau đầu tìm lời giải cho hiện tượng các vòng tròn trong sa mạc Namib.
Một giả thuyết khác cho rằng những vòng tròn cổ tích là kết quả của sự cạnh tranh giữa các loài thực vật cho nguồn nước ít ỏi ở Namib.
Cũng có những người tin rằng vòng tròn cổ tích của Namib có liên quan đến những bụi cây Euphorbia độc độc mọc ở Namib, vì một số tàn tích của những loài thực vật này đã được tìm thấy trong các vòng tròn cổ tích. Nhưng thực tế là không ai biết chắc chắn liệu có giả thuyết nào trong số này là đúng hay không, hay câu trả lời thực sự là sự kết hợp của các giả thuyết.
Các nghiên cứu trên các vòng tròn cổ tích ở Úc đã phát hiện rằng mối không tạo ra các mảnh đất cằn cỗi, mà chúng là kết quả của các quá trình tự nhiên như phong hóa cơ học đất do mưa lớn trong lốc xoáy, nhiệt độ khắc nghiệt và bốc hơi.
Tiến sĩ Stephan Getzin từ Đại học Göttingen giải thích: 'Khoảng trống thảm thực vật do mối gây ra sẽ chỉ có diện tích rất nhỏ, và chúng cũng sẽ có hình dạng ngẫu nhiên thay vì đồng đều như các vòng tròn cổ tích'.
Bí ẩn về các vòng tròn cổ tích vẫn tiếp tục tồn tại, và mặc dù các nhà khoa học đã đạt được nhiều tiến bộ kể từ những năm 1970, có thể chúng ta sẽ không bao giờ thực sự biết mục đích của những vòng tròn này là gì.
