Bí mật xây dựng Tòa dinh thự 150 tỷ của dòng họ Vương

Tòa dinh thự họ Vương ở Hà Giang là một công trình đồ sộ, kiến trúc độc đáo luôn thu hút sự chú ý của du khách mỗi khi tới xứ cao nguyên đá Đồng Văn.

Câu chuyện đằng sau xây dựng Tòa dinh thự họ Vương

Gần đây, ông Vương Duy Bảo, cháu nội của cụ Vương Chí Sình, đã gửi đơn kêu cứu đến Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc. Lý do là tòa nhà thuộc sở hữu của dòng họ Vương lại được cấp sổ đỏ cho Phòng Văn hóa thông tin huyện Đồng Văn.

“Chúng tôi là thế hệ con cháu của cụ Vương Chí Sình, là những chủ hợp pháp của Tòa dinh thự này. Điều này đã được xã hội người Mông thừa nhận; Đảng, Nhà nước và mọi người Việt Nam đều biết. Chúng tôi không cho, không bán, không hiến tặng, không trao đổi với ai. Vậy quy định nào của pháp luật Việt Nam lại tước quyền sở hữu hợp pháp của chúng tôi với Tòa dinh thự này để trao cho người khác?”, ông Bảo đặt nghi vấn.

Theo ông Vương Duy Bảo, Tòa dinh thự họ Vương tại Sà Phìn (Đồng Văn, Hà Giang) là công trình được cụ Vương Chính Đức, ông nội ông, xây dựng. Vương Chính Đức (1865-1947), hay còn gọi là Vàng Dúng Lùng, là một nhân vật lịch sử của dân tộc Mông.

Thời thơ ấu, gia đình của Vương Chính Đức đối diện với nghèo đói, thiếu ăn, thiếu mặc. Ông buộc phải lưu lạc khắp nơi để kiếm kế sinh nhai. Tham gia tổ chức 'Hươu nai' của người Mông ở Đồng Văn để đối đầu với băng cướp Quân Cờ Đen.

Trong cuộc chiến chống lại Quân Cờ Đen, Vương Chính Đức được cộng đồng người Mông tôn kính như một vị thủ lĩnh.

Trước khi quyết định xây dựng ngôi nhà, vào năm 1890, Vương Chính Đức đã mời thầy địa lý người Hán, Trương Chiếu, đến xã Phố Là, huyện Đồng Văn để tìm địa điểm phù hợp. Mảnh đất dưới thung lũng Sà Phìn được chọn sau những cuộc đi khắp huyện Đồng Văn, được định là mảnh đất ở của anh kiệt.

Trên mảnh đất giữa cánh đồng Sà Phìn, ông Bảo mô tả quả đồi hình con rùa, được bao bọc bởi những ngọn núi cao. Việc xây nhà trên lưng con rùa được coi là dấu hiệu của sự giàu có và phú quý. Nơi này còn có những đồi núi hình ghế tựa, núi cao chọc trời và dãy núi hình rồng uốn lượn, tượng trưng cho văn võ và sự mạnh mẽ.

Sau khi thầy địa lý đã chọn vị trí, Vương Chính Đức giao cho Cụ Hoàng và Cử Chủng Là để nghiên cứu và phác họa kế hoạch xây dựng tòa nhà trên mảnh đất Sà Phìn.

Vương Chính Đức, sau khi có kế hoạch, mời Tống Bách Giao thầu, thiết kế và thực hiện xây dựng ngôi nhà.

Năm 1898, Tòa dinh thự họ Vương chính thức bắt đầu công trình xây dựng. Cho đến năm 1903, tòa nhà đã hoàn thiện và được khánh thành. Tổng chi phí xây dựng lên đến khoảng 15.000 đồng bạc xòe, tương đương với 150 tỷ đồng ngày nay.

Tòa dinh thự họ Vương được thiết kế theo lối kiến trúc của người Hán; các lò sưởi trong nhà được thiết kế theo phong cách Pháp; các tảng đá chống chân cột và một số hoa văn trong nhà có hình hoa, quả thuốc phiện… Tòa nhà được xây dựng như một pháo đài phòng thủ, được bao quanh bởi tường đá dày 60-70cm, cao 2m, có nhiều lỗ châu mai. Ở phía sau nhà, có 2 lô cốt vững chắc.

Tòa nhà được phân thành 3 phần: Tiền dinh, Trung dinh và Hậu dinh. Tiền dinh là nơi ăn ở của lính canh, cận vệ và nô tỳ. Trung dinh và Hậu dinh là không gian sống và làm việc của những người thuộc gia đình họ Vương.

Vương Chính Đức sống tại Tòa dinh thự trong 44 năm trước khi qua đời. Trước khi ra đi, ông đã chia nhà cho 2 người con và 1 người cháu thừa kế. Quá trình thừa kế này được chứng nhận bởi các đầu dòng, đầu họ của người Mông.

Cụ thể, Tiền dinh thuộc sở hữu của Vương Quỳnh Sơn, cháu đích tôn của Vương Chính Đức. Trung dinh là của Vương Chí Chư, con trai thứ 3. Hậu dinh thuộc quyền sở hữu của Vương Chí Sình, con trai thứ 4.

Qua nhiều biến động lịch sử, ngày nay, những di tích liên quan đến cuộc đời của Vương Chính Đức vẫn tồn tại, đặc biệt là tấm phản đặt ở dãy nhà ngang cùng của Hậu dinh. Bên cạnh đó, có một bể nước đục chế tạo từ đá nguyên khối phục vụ sinh hoạt hàng ngày.

Năm 1993, Bộ Văn hóa – Thông tin chính thức công nhận Tòa dinh thự họ Vương là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Quyết định này mở ra chuỗi công việc trùng tu và cải tạo một số chi tiết của ngôi nhà. Tuy nhiên, bản chất kiến trúc của ngôi nhà vẫn được giữ nguyên.

Năm 2007, Công ty Điện lực Hà Giang thực hiện việc chặt hạ 27 cây sa có niên đại hơn 100 năm nằm trong khu di tích Nhà Vương để mở rộng đường điện. Sau sự cố này, Bộ Văn hóa – Thông tin đã tổ chức cuộc họp với các đơn vị liên quan và đưa ra các giải pháp khắc phục hậu quả. Theo đó, không sử dụng cây vụn để làm bàn ghế hay mục đích khác; cây bị chặt hạ chỉ được sử dụng cho công tác tu bổ, sửa chữa di tích; bồi thường cho cây bị hạ theo giá quy định của Nhà nước; đồng thời, giao cho địa phương và gia đình trồng cây mới thay thế.

Ngày nay, với kiến trúc độc đáo và lâu dài, khu di tích Nhà Vương đã trở thành điểm đến không thể bỏ qua khi du lịch Đồng Văn. Đây là điểm đến thu hút du khách trong và ngoài nước.

Theo Dân Việt

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.com