Hàm răng đóng vai trò không thể thiếu trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, nhưng đôi khi chúng ta không biết cách chăm sóc phần này sao cho phù hợp. Hàm răng bao gồm nhiều cấu trúc khác nhau cần được chăm sóc và bảo vệ để đảm bảo sức khỏe tốt nhất. Hàm răng cần được chăm sóc suốt đời, từ khi mới sinh ra cho đến khi trưởng thành.
Bước tiến
Bảo vệ sức khỏe của hàm răng

Lựa chọn loại bàn chải phù hợp. Việc chọn bàn chải đánh răng không hề dễ dàng; có rất nhiều lựa chọn khác nhau, đến mức mà bạn có thể bối rối. Tuy nhiên, việc chọn bàn chải phù hợp với bạn quan trọng hơn việc mua một cái đắt tiền với nhiều tính năng. Một số tiêu chí khi chọn bàn chải bao gồm:
- Kích thước phù hợp. Bàn chải quá lớn sẽ khó thao tác trong miệng. Đối với người lớn, bàn chải nên có chiều rộng khoảng 1,2 cm và chiều dài 2,5 cm.
- Độ cứng của lông phù hợp. Lông bàn chải thường được chia thành ba loại 'mềm', 'trung bình,' hoặc 'cứng.' Hầu hết mọi người chọn bàn chải lông mềm để dễ sử dụng mà vẫn làm sạch nướu răng mà không gây ra chảy máu.
- Chứng nhận. Kiểm tra xem sản phẩm có được chứng nhận từ các tổ chức y tế không. Bàn chải không cần phải có chứng nhận để sử dụng, nhưng việc có chứng nhận sẽ mang lại sự an tâm hơn vì bạn biết rằng sản phẩm đã được kiểm tra và được cơ quan y tế uy tín chấp thuận.
- Bàn chải thủ công hay điện? Cả hai loại đều có tác dụng tương tự nhau. Quan trọng nhất là bạn sử dụng chúng một cách đều đặn để duy trì sức khỏe răng miệng tốt. Nếu chọn bàn chải điện, hãy chọn loại có đầu xoay hiệu quả để làm sạch tốt nhất.

Chải răng đúng cách, ít nhất hai lần mỗi ngày để duy trì sức khỏe tốt. Chải răng thường xuyên giúp ngăn ngừa sâu răng và vi khuẩn, tăng cường sức mạnh và chức năng của răng. Khi được chăm sóc đúng cách, răng miệng sẽ luôn khỏe mạnh trong suốt cuộc đời. Hàm răng và nướu răng càng khỏe mạnh, bạn càng ít nguy cơ bị sâu răng và bệnh về nướu. Hãy chải răng sau mỗi bữa ăn nếu có thể.
- Bàn chải nên tiếp xúc sát với răng ở góc 45 độ so với đường nướu, và di chuyển trên bề mặt răng theo cử động tròn và từ trên xuống.
- Không áp lực quá mạnh khi chải răng. Đảm bảo phần đầu của lông bàn chải tiếp xúc với kẽ răng.
- Chải sạch phần bên trong, bên ngoài và mép trên của răng để làm sạch toàn bộ kẽ răng.
- Hãy chú ý chải sạch phần bên trong của răng ở phía dưới và phía trên bên trong vì đây là những nơi có nhiều cặn bám răng.
- Chải răng trong khoảng hai đến ba phút. Sau khi chải xong, súc miệng bằng nước hoặc nước súc miệng.

Làm sạch kẽ răng hàng ngày. Làm sạch kẽ răng thường xuyên (thông thường một lần mỗi ngày) và kỹ lưỡng có tác dụng ngăn ngừa sâu răng. Bạn có thể sử dụng chỉ nha khoa hoặc sợi PTFE (polytetrafluoroethylene) để làm sạch kẽ răng. Cả hai loại đều có khả năng làm sạch hiệu quả các mảng bám và thức ăn.
- Cắt một đoạn sợi chỉ nha khoa dài khoảng 50 cm.
- Quấn sợi chỉ quanh ngón giữa của mỗi tay để chỉ còn lại một đoạn khoảng 2,5 cm để làm sạch kẽ răng.
- Làm sạch kẽ răng trên trước, sau đó chuyển sang kẽ răng dưới.
- Giữ chặt sợi chỉ bằng ngón cái và ngón trỏ, sau đó nhẹ nhàng di chuyển giữa kẽ răng với các động tác chà xát và cạo sạch.
- Không áp lực quá mạnh vì có thể làm tổn thương nướu răng.
- Khi chạm đến nướu răng, tạo hình chữ C quanh một chiếc răng rồi di chuyển qua kẽ răng, tránh xa nướu răng.
- Tiếp tục sử dụng đoạn sợi chỉ sạch để làm sạch các kẽ răng khác.
- Làm sạch phần bên trong của kẽ răng cuối cùng một cách kỹ lưỡng.

Sử dụng cây cạo lưỡi hoặc bàn chải để làm sạch lưỡi nhẹ nhàng. Ngoài việc chải răng và làm sạch kẽ răng, bạn cũng nên giữ cho lưỡi sạch sẽ để giữ hơi thở thơm tho và ngăn ngừa vi khuẩn. Lưỡi có thể tích tụ nhiều vi khuẩn và thức ăn, vì vậy việc làm sạch lưỡi là quan trọng để duy trì vệ sinh răng miệng.
- Sử dụng cây cạo lưỡi bằng cách đặt góc lưỡi cạo sát vào lưỡi và kéo về phía trước.
- Bạn cũng có thể sử dụng bàn chải để làm sạch lưỡi, mặc dù hiệu quả không cao như cây cạo lưỡi nhưng vẫn giữ vệ sinh răng miệng.
- Bàn chải lưỡi có lông giúp làm sạch lưỡi tương tự như cây cạo lưỡi. Bạn có thể chọn loại bàn chải có đầu lưỡi tích hợp vào đầu bàn chải.

Mát-xa nướu. Phương pháp này giúp tăng cường lưu lượng máu đến nướu răng, cung cấp dưỡng chất và oxy cho nướu răng và loại bỏ chất thải từ mô nướu. Bạn có thể tự mát-xa nướu bằng ngón tay để loại sạch thức ăn còn bám lại.
- Áp ngón trỏ lên nướu và di chuyển vòng tròn nhẹ nhàng để kích thích nướu răng.
- Mát-xa toàn bộ nướu răng, sau đó súc miệng bằng nước hoặc nước súc miệng.
- Lưu ý rằng mát-xa nướu có thể làm tăng cảm giác nhạy cảm. Viện Hàn lâm Nha chu Hoa Kỳ cảnh báo rằng việc tăng cường lưu lượng máu đến nướu có thể làm tăng cảm giác nhạy cảm đối với mảng bám và thức ăn.

Kết hợp fluoride vào thói quen vệ sinh hằng ngày. Fluoride là một khoáng chất tự nhiên giúp làm chắc men răng và ngăn ngừa sâu răng. Nó cũng có thể giúp làm giảm mục răng ở mức độ nhẹ.
- Bạn có thể tăng cường hấp thụ fluoride bằng cách uống nước máy. Nhiều hệ thống cung cấp nước công cộng thêm fluoride vào nước để giữ cho răng miệng khỏe mạnh.
- Bạn cũng có thể sử dụng sản phẩm chứa fluoride như kem đánh răng hoặc nước súc miệng. Những sản phẩm này thường được khuyến khích bởi các bác sĩ nha khoa.

Bảo quản bàn chải sạch sẽ. Đánh răng là hoạt động quan trọng trong việc duy trì vệ sinh răng miệng, nhưng cũng quan trọng là phải bảo quản bàn chải sạch sẽ để tránh nhiễm trùng.
- Thay bàn chải mới khi sợi lông đã hỏng hoặc xơ, khoảng ba đến bốn tháng một lần. Đặc biệt là sau khi bạn mắc các bệnh như cảm lạnh, viêm họng cấp tính hoặc các bệnh tương tự.
- Không nên sử dụng chung bàn chải vì có thể gây nhiễm trùng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc mắc các bệnh nhiễm trùng.
- Rửa sạch bàn chải bằng nước sau khi đánh răng để loại bỏ kem đánh răng hoặc mảnh vụn còn lại. Cắm bàn chải thẳng đứng và để khô tự nhiên. Hãy để bàn chải riêng biệt để tránh nhiễm bẩn chéo.
- Không bọc kín bàn chải hoặc cất trong hộp kín trong thời gian dài. Nếu bàn chải ẩm ướt, có nguy cơ phát triển vi sinh vật. Môi trường kín tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây nhiễm trùng.
Thực hiện thói quen chăm sóc răng miệng lành mạnh.

Giữ ăn uống lành mạnh để bảo vệ răng miệng. Hãy ăn nhiều loại thực phẩm và hạn chế đường. Thức ăn có đường cao tạo axit trong miệng, gây tổn thương cho răng.
- Hạn chế ăn thức ăn nhanh, đồ uống có đường. Chúng có khả năng bám vào răng và gây sâu răng do vi khuẩn. Axit và vi khuẩn kết hợp tạo thành mảng bám và gây sâu răng.
- Ăn nhiều trái cây, rau củ và các thực phẩm lành mạnh như bánh mì ngũ cốc và ngũ cốc nguyên hạt.
- Uống sữa để cung cấp canxi cho răng.
- Vitamin D giúp giảm sâu răng, nhưng không nên dựa vào bổ sung vitamin mà không chăm sóc răng miệng đúng cách.

Uống đủ nước. Uống nước sau bữa ăn giúp rửa trôi thức ăn và ngăn chặn mảng bám trên răng.

Ngừng hút thuốc. Thuốc lá có thể gây tổn thương cho nướu răng và gây ra nhiều vấn đề răng miệng. Hãy tránh hút thuốc để giữ cho răng miệng khỏe mạnh.

Giải quyết vấn đề ợ nóng và rối loạn ăn uống sớm. Ợ nóng nghiêm trọng có thể gây axit dạ dày trào ngược lên miệng và làm hỏng men răng. Tác động tiêu cực này cũng có thể gây ra chứng cuồng ăn quá mức không được điều trị, rối loạn ăn uống như tẩy ruột hoặc nôn mửa sau khi ăn. Bạn cần xử lý các vấn đề này ngay trước khi tình trạng sức khỏe trở nên tồi tệ hơn.

Thăm nha sĩ định kỳ. Quan sát tình trạng răng miệng để phát hiện kịp thời các vấn đề sau này.
- Hãy chú ý đến sự thay đổi màu sắc, kể cả những đốm nhỏ hoặc khối u. Kiểm tra răng nếu có sứt mẻ hoặc biến đổi màu sắc, và thông báo về đau hoặc sự thay đổi hình dạng hàm răng cho nha sĩ.
Tận dụng lợi ích của việc thăm nha sĩ

Thăm nha sĩ thường xuyên để phát hiện sớm các vấn đề răng miệng. Đến thăm nha sĩ mỗi sáu tháng để làm sạch và đánh bóng chuyên nghiệp.
- Nha sĩ sẽ loại bỏ mảng bám và cao răng ở trên và dưới đường nướu bằng dụng cụ đặc biệt.
- Phương pháp này giúp bảo vệ nướu răng và ngăn chặn sự phát triển của bệnh nướu và vi khuẩn trong miệng.

Thông báo vấn đề răng miệng cho nha sĩ. Một số vấn đề không phải lúc nào cũng liên quan đến răng miệng nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe miệng, vì vậy hãy thông báo cho nha sĩ biết về:
- Quá trình điều trị ung thư
- Mang thai
- Triệu chứng bệnh tim
- Bất kỳ bệnh tật nào mới phát hiện

Hỏi bác sĩ về chất phủ bảo vệ. Đây là loại chất phủ trên bề mặt răng giúp bảo vệ chống sâu răng. Chất này thường được sử dụng cho những răng không có sự tổn thương và có hiệu quả kéo dài.
- Đây là sự lựa chọn phù hợp cho trẻ em đang phát triển răng mạnh mẽ.

Xem nha sĩ như đối tác trong việc chăm sóc sức khỏe. Thảo luận mở cửa với nha sĩ về bất kỳ mối quan ngại, thay đổi hoặc câu hỏi liên quan đến quá trình hoặc điều trị. Đừng ngần ngại tự trang bị kiến thức và đặt câu hỏi như:
- Đề xuất phương pháp điều trị nào?
- Có phương pháp thay thế nào không?
- Sự khác biệt giữa các phương pháp điều trị về giá cả hoặc hiệu quả kéo dài?
- Mức độ cần thiết của việc điều trị ngay lập tức? Có rủi ro gì nếu trì hoãn?
- Có phương thức thanh toán linh hoạt nào không như bảo hiểm, chiết khấu hoặc gói thanh toán?
Lời khuyên
- Người mắc tiểu đường cần kiểm soát đường huyết và đến thăm nha sĩ ít nhất một lần mỗi năm nếu được khuyến nghị.
- Nhai kẹo cao su không đường để kích thích tiết nước bọt, giúp làm sạch răng.
- Sử dụng tăm xỉa răng một cách cẩn thận, tránh xỉa mạnh để không gây hại cho răng.
- Nếu có cảm giác nhạy cảm, chảy máu nướu hoặc áp lực tại vùng nướu, cần điều trị kịp thời vì đây có thể là dấu hiệu ban đầu của bệnh nướu có nguy cơ phát triển nếu không được xử lý sớm.
- Nhai nhánh cây thường xanh một lần mỗi ngày để làm sạch răng, nhưng cần rửa sạch nhánh trước khi sử dụng.
