Buzz
Mặc dù thường gây khó chịu và đau đớn, nhưng hầu hết các trường hợp chấn thương ngón chân do bị vấp đều không nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong các trường hợp nặng, chấn thương ban đầu có vẻ bình thường lại trở thành trầm trọng hơn, ví dụ như gãy ngón chân hoặc giãn dây chằng. Các vấn đề này có nguy cơ gây biến chứng như thoái hóa khớp, do đó việc biết cách nhận biết (và điều trị) ngón chân bị vấp (nghiêm trọng hoặc không nghiêm trọng) có thể là một kỹ năng sơ cứu hữu ích.
Các bước
Phương pháp cơ bản điều trị ngón chân bị vấp
Kiểm tra tình trạng ngón chân ngay lập tức sau chấn thương. Bước đầu tiên khi điều trị ngón chân bị vấp là kiểm tra mức độ thương tổn. Cẩn nhận và nhẹ nhàng cởi giày, tất ở bàn chân bị thương. Kiểm tra ngón chân bị thương và cẩn thận không khiến ngón chân bị thương thêm do xử lý mạnh tay (có thể nhờ một người bạn giúp). Quan sát các dấu hiệu sau:
- Ngón chân 'cong' hoặc 'lệch'
- Xuất huyết
- Móng chân vỡ hoặc bật móng
- Bầm tím
- Sưng to và/hoặc thay đổi màu sắc
- Tùy vào việc ngón chân có dấu hiệu nào (nếu có) mà phương pháp điều trị có thể khác nhau. Bạn có thể tìm hiểu các khuyến nghị cụ thể dưới đây:
- Nếu bạn cảm thấy quá đau khi cởi giày và tất thì có thể là do gãy xương hoặc bong gân ngón chân và/hoặc bàn chân. Tình trạng này không nguy hiểm, nhưng bạn vẫn cần đến bác sĩ khám để được điều trị.
Chăm sóc và vệ sinh cho vết thương hoặc rách da. Nếu phát hiện có dấu hiệu da bị rách, cần vệ sinh kỹ để tránh nhiễm trùng. Điều này bao gồm các vết trầy xước, rách da và nứt móng chân. Rửa sạch ngón chân với xà phòng và nước ấm. Lau khô nhẹ nhàng và thoa kem kháng khuẩn lên vết thương. Sử dụng băng gạc sạch để bảo vệ.
- Thay băng gạc hàng ngày khi vết thương đang lành dần.
- Đọc hướng dẫn chi tiết về làm sạch vết thương.
Giảm sưng bằng phương pháp chườm lạnh. Thường xuyên, chấn thương ngón chân gây sưng và đau. Để giảm sưng, có thể chườm lạnh bằng đá viên hoặc túi đá dạng gel, nhưng nhớ bọc kín trước khi chườm. Không nên chườm đá trực tiếp lên da để tránh thương tổn.
- Chườm đá khoảng 20 phút mỗi giờ trong 24 giờ đầu tiên sau chấn thương. Sau đó, chỉ cần chườm 2-3 lần mỗi ngày cho đến khi đau giảm.
- Đọc thêm về cách chườm lạnh để biết thông tin chi tiết.
Giảm áp lực lên ngón chân. Để giảm đau, cần chuyển trọng lượng lên gót chân thay vì ngón chân bị thương khi đi lại. Sử dụng đệm mỏng khi ngón chân đã hồi phục để giảm đau khi đi.
- Khi sưng giảm, có thể dùng miếng đệm mỏng để giảm đau khi đi.
- Nếu đau không giảm sau 1-2 tiếng, hãy tạm ngừng hoạt động thể chất cho đến khi không còn đau.
Chọn giày rộng rãi. Giày ôm chật có thể gây đau và sưng cho ngón chân bị thương. Nếu có thể, hãy chọn giày rộng và thoải mái. Nếu không, hãy nới lỏng dây giày.
- Giày hở ngón là lựa chọn tốt nhất vì không gây áp lực lên ngón chân, giúp điều trị và bảo vệ ngón chân dễ dàng hơn.
Giảm đau bằng thuốc không kê đơn. Nếu đau không giảm, có thể sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn như paracetamol hoặc ibuprofen. Nhớ tuân thủ liều lượng và không dùng aspirin cho trẻ nhỏ.
- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trên bao bì thuốc để tránh tác dụng phụ.
Hỗ trợ ngón chân với việc quấn băng. Sử dụng băng gạc để hỗ trợ ngón chân bị vấp và các ngón chân lân cận. Đặt một miếng bông gòn giữa hai ngón chân để giữ khô ráo.
- Thay bông gòn mỗi ngày.
Nâng cao ngón chân để giảm sưng. Khi nghỉ ngơi, hãy nâng cao ngón chân bị vấp để máu dễ lưu thông và giảm sưng. Sử dụng gối để nâng cao ngón chân khi nằm. Điều này giúp máu không bị tập trung ở khu vực sưng.
Nhận diện các vấn đề nghiêm trọng
Cảnh giác với đau và viêm kéo dài. Một số trường hợp ngón chân bị vấp có thể gặp phải vấn đề nghiêm trọng như đau và viêm kéo dài. Nếu có dấu hiệu này, cần tìm kiếm sự giúp đỡ y tế ngay lập tức.
- Đau không giảm sau 1-2 tiếng.
- Đau tái phát khi áp lực được đặt lên ngón chân.
- Sưng và/hoặc viêm làm hạn chế khả năng di chuyển.
- Thay đổi màu sắc không thuyên giảm trong vài ngày.
Phát hiện dấu hiệu gãy ngón chân. Ngón chân bị vấp có thể gây gãy xương ngón chân. Nếu nghi ngờ có dấu hiệu này, cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế để kiểm tra và điều trị.
- Ngón chân 'rách' hoặc có biểu hiện không bình thường.
- Khả năng cử động bị hạn chế.
- Đau và viêm kéo dài.
Quan sát tụ máu dưới móng chân. Một thương tổn phổ biến do ngón chân bị vấp là máu chảy dưới móng. Điều này có thể gây viêm và sưng, kéo dài thời gian hồi phục. Trong một số trường hợp, cần phẫu thuật khoan lỗ để giảm áp lực.
Điều tra dấu hiệu vỡ móng. Ngón chân bị vấp có thể gây vỡ móng. Điều trị sớm giúp giảm đau và nguy cơ nhiễm trùng.
Theo dõi triệu chứng nhiễm trùng. Nếu có dấu hiệu nhiễm trùng như đau, sưng, tê, bạn cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
Điều trị ngay nếu cần. Nếu thấy ngón chân bị vấp có vấn đề nghiêm trọng, hãy đi khám ngay. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ y tế khi cần thiết.
- Hãy luôn lắng nghe lời khuyên của bác sĩ.
Lời khuyên
- Nếu bị vấp ngón chân, hãy tạm ngưng hoạt động ngay lập tức, kể cả khi không cảm thấy nghiêm trọng. Việc này giúp ngăn ngừa sự sưng phình và giảm nguy cơ bị vấp lại.
- Nguyên nhân khiến việc đánh giá mức độ nghiêm trọng của chấn thương trở nên khó khăn là do bàn chân có nhiều dây thần kinh nhạy cảm. Chính vì vậy, thậm chí một chấn thương nhỏ cũng có thể gây đau giống như một chấn thương nghiêm trọng. Hãy chú ý theo dõi các dấu hiệu có thể cho thấy tình trạng nghiêm trọng sau khi bị vấp ngón chân.
