Buzz
Thật khó để không so sánh bản thân với người khác, và điều này thường khiến bạn lo lắng đến sự hoàn hảo của bản thân trong cuộc sống hiện đại. Nếu bạn bắt đầu xem xét thành tích và thành tựu mà bạn đạt được, bạn sẽ càng nâng cao nấc thang tiêu chuẩn của bản thân. So sánh bản thân với người khác, và thậm chí đố kỵ với họ, là điều hoàn toàn tự nhiên. Nhưng khi bạn trở nên ám ảnh với khuyết điểm của bản thân, thay vì chú ý vào những điều mà bạn vượt trội hơn người khác, bạn đang đặt sự tập trụng của bạn vào nhầm nơi. Điều này có thể sẽ khiến bạn suy nhược, và thậm chí ngăn cản bạn tham gia vào các khía cạnh khác trong cuộc sống. Thường xuyên so sánh bản thân với người khác sẽ có xu hướng khiến bạn hạ thấp lòng tự trọng của bản thân và khiến bạn cảm thấy tồi tệ hơn. Bạn có thể chống lại sự thôi thúc so sánh bản thân với người khác bằng cách nhìn nhận bản thân một cách chính xác hơn. Bạn nên thiếp lập mục tiêu có thể giúp bạn xây dựng sự tự tin của bản thân và tái học hỏi hành vi có thể giúp bạn cải thiện suy nghĩ của chính mình.
Bước tiếp theo
Tìm ra nguồn gốc của hành vi so sánh
Chú ý đến cách bạn nhìn nhận chính mình. Bước đầu tiên trong quá trình thay đổi cách nhìn nhận chính mình đó là nhận thức rõ ràng suy nghĩ của bạn về bản thân. Không có sự nhận thức này, bạn sẽ không thể phát hiện ra vấn đề tiềm ẩn. Sau khi đưa ra quyết định thực hiện nhiệm vụ khá khó khăn trong việc phá vỡ khuôn mẫu, hãy tìm kiếm người có thể hỗ trợ bạn vượt qua quá trình này. Tuy nhiên, một khi bạn đã nhận thức rõ về hành vi mà bạn muốn thay đổi, sẽ dễ dàng hơn nếu bạn phân chia nó thành những mục tiêu nhỏ để thực hiện.
Đánh giá lòng tự trọng của bản thân. Lòng tự trọng có thể được miêu tả như một cái nhìn tích cực hoặc tiêu cực về bản thân. Chúng ta trải qua những ngày vui và buồn, và cách chúng ta đánh giá bản thân thường thay đổi theo các sự kiện trong ngày. Lòng tự trọng có thể coi là một phẩm chất ổn định nhất có thể phát triển theo thời gian.
- Bạn có đánh giá tích cực về bản thân không? Bạn cho phép người khác kiểm soát cách bạn tự đánh giá? Nếu bạn nhận thấy rằng bạn thường đánh giá bản thân dựa trên tiêu chuẩn của người khác, đó là dấu hiệu bạn cần cải thiện lòng tự hào của mình.
Xác định hành vi so sánh của bạn. Hành vi so sánh xảy ra khi bạn so sánh bản thân với người khác, dù họ cao hơn hoặc thấp hơn bạn. Thường, bạn so sánh những đặc điểm tích cực hoặc tiêu cực của người khác với bản thân mình. Thỉnh thoảng, việc so sánh có thể hữu ích, nhưng so sánh tiêu cực có thể làm tổn thương lòng tự trọng của bạn.
- Một ví dụ về so sánh tích cực là khi bạn so sánh mình với người mà bạn ngưỡng mộ. Thay vì ghen tỵ với họ vì phẩm chất tốt (ví dụ, họ là người rất chu đáo).
- Một ví dụ về so sánh tiêu cực là khi bạn so sánh mình với người nào đó sở hữu điều bạn mong muốn. Ví dụ, bạn cảm thấy ghen tỵ với chiếc xe mới của ai đó, trong khi bạn vẫn lái chiếc xe cũ đã dùng từ lâu.
Ghi lại suy nghĩ hoặc cảm xúc so sánh. Viết về cảm xúc mà hành động so sánh mang lại. Ghi chú lại mọi suy nghĩ và cảm xúc mà bạn trải qua khi so sánh với người khác. Ví dụ, bạn cảm thấy thất vọng khi ghen tỵ với ai đó có chiếc xe mới, trong khi bạn vẫn sử dụng chiếc xe cũ của mình.
- Suy nghĩ về cảm xúc khi so sánh. Ghi lại mọi suy nghĩ và cảm xúc mà bạn trải qua khi so sánh với người khác. Ví dụ, bạn cảm thấy thất vọng vì bạn ghen tỵ với người khác có chiếc xe mới, trong khi bạn vẫn sử dụng chiếc xe đã qua sử dụng của mình.
Cố gắng xác định điểm xuất phát của hành vi so sánh. Viết về thời điểm trong cuộc sống khi bạn chưa bắt đầu so sánh bản thân với người khác. Cuối cùng, bạn có thể nhớ lại nguồn gốc của hành vi so sánh.
- Ví dụ, hồi nhớ lại tuổi thơ trước khi bạn bắt đầu so sánh với anh chị em của mình. Bạn có thể nhận ra rằng bạn bắt đầu so sánh vì bạn cảm thấy bị bỏ rơi. Bây giờ, bạn có thể khám phá nguyên nhân của hành vi so sánh của mình.
- Một trong những khó khăn lớn nhất về hành vi so sánh là nhận ra nó ảnh hưởng tiêu cực đến bạn. Bằng cách theo dõi và nhận ra cảm xúc khi so sánh, bạn có thể thay đổi hành vi tiêu cực của mình.
Trân trọng những gì bạn sở hữu
Tập trung vào những gì bạn sở hữu. Khi nhận ra so sánh với người khác không mang lại lợi ích, hãy tìm cách để tập trung vào bản thân mình. Bằng cách cảm thấy và biểu hiện sự biết ơn với những gì bạn có, bạn sẽ chuyển sự chú ý từ người khác sang bản thân mình.
- Dành thời gian để nhận ra những điều tích cực và tốt đẹp trong cuộc sống. Bạn sẽ bắt đầu chú ý hơn đến những điều này khi không còn so sánh với người khác.
Ghi nhật ký biết ơn. Ghi nhật ký biết ơn giúp bạn nhớ lại những điều bạn có. Nó giúp bạn đánh giá những điều quý giá mà bạn thường xuyên bỏ qua. Sau đó, bạn có thể bày tỏ sự biết ơn với chúng. Hãy nhớ những kỷ niệm đẹp nhất của bạn và tập trung vào việc bày tỏ lòng biết ơn với chúng.
- Viết một cách chi tiết để hiểu rõ hơn. Thay vì chỉ liệt kê, hãy viết rõ về một số điều bạn cảm thấy biết ơn.
- Chú trọng vào những điều bất ngờ hoặc đặc biệt. Điều này giúp bạn thưởng thức những trải nghiệm tích cực hơn.
- Không cần phải viết mỗi ngày. Viết một vài lần trong tuần cũng mang lại lợi ích lớn.
Tự làm bạn thân với bản thân. Bằng cách tử tế và nhân từ với bản thân, bạn sẽ thúc đẩy bản thân mình hơn nữa.
Thấu hiểu rằng bạn kiểm soát cuộc sống của mình. Dù khó khăn nhưng bạn là người duy nhất kiểm soát cuộc sống của mình. Bạn là người quyết định lối đi của bản thân. Hãy nhớ rằng người khác không quan trọng bằng bạn trong cuộc sống này.
- Chúng ta chỉ cần quan tâm đến bản thân mình.
Loại bỏ hoặc thay đổi suy nghĩ so sánh
Hiểu sâu hơn về quá trình thay đổi hành vi và suy nghĩ của chính mình. Mô hình Giai đoạn Thay đổi Hành vi (The Transtheoretical Model of change) chỉ ra rằng chúng ta cần trải qua nhiều giai đoạn để nhận ra một tình huống cụ thể. Con người phải trải qua một quá trình mà chỉ có thể kết thúc khi chấp nhận hành vi mới của họ. Các giai đoạn này bao gồm:
- Khám phá tiền dự định: Ở giai đoạn này, cá nhân chưa sẵn sàng cho sự thay đổi. Thông thường, lý do là vì họ chưa hiểu rõ hoặc thiếu thông tin về vấn đề.
- Quyết tâm dự định: Giai đoạn này liên quan đến việc xem xét tiến hành thay đổi. Cá nhân bắt đầu đánh giá tích cực về sự thay đổi, mặc dù họ nhận ra rõ nhược điểm của quá trình thay đổi.
- Chuẩn bị: Trong giai đoạn này, người đó đã đưa ra quyết định thay đổi và đã bắt đầu lên kế hoạch thực hiện sự thay đổi.
- Thực hiện: Ở giai đoạn này, cá nhân đang cố gắng thay đổi hành vi. Điều này có thể bao gồm việc giảm bớt một số hoạt động cụ thể hoặc tăng cường một số hoạt động khác.
- Bảo dưỡng: Giai đoạn này liên quan đến việc duy trì một mức độ hoạt động nhất định để đảm bảo rằng hành vi đã thay đổi và vẫn sẽ thay đổi.
- Hoàn thành: Trong giai đoạn này, hành vi đã thay đổi toàn diện, vì vậy, người đó sẽ không trở lại trạng thái cũ, ngay cả khi họ gặp phải căng thẳng, trầm cảm, lo lắng hoặc các tình trạng cảm xúc khác.
Hiểu được rằng lý tưởng hóa một ai đó là điều không khả thi. Chúng ta chỉ tập trung vào một vài khía cạnh của người mà chúng ta ngưỡng mộ, và họ sẽ trở thành hình mẫu lớn mà chúng ta tạo ra. Chúng ta chọn lọc chỉ nhìn vào những đặc điểm mà chúng ta lý tưởng hóa, và bỏ qua các yếu tố không hấp dẫn với chúng ta.
Thay đổi suy nghĩ tiêu cực thành suy nghĩ tích cực. Khi bạn so sánh bản thân với người khác, bạn có thể nhìn nhận bản thân một cách tiêu cực. Nếu bạn cảm thấy tiêu cực về bản thân, hãy tự nhắc mình chuyển hướng suy nghĩ về những điều mà bạn tự hào về bản thân.
- Ví dụ, nếu bạn quen biết một người nào đó có khiếu viết, thay vì ganh tị với tài năng của họ, bạn có thể tập trung vào năng khiếu của mình. Hãy nói với bản thân rằng “Mặc dù mình không phải là một nhà văn xuất sắc, nhưng mình có khả năng vẽ rất đẹp. Ngoài ra, nếu mình muốn cải thiện kỹ năng viết của mình, mình có thể cố gắng nỗ lực để đạt được điều này thay vì ghen tị với tài năng của người khác'.
Đạt được mục tiêu
Đặt ra mục tiêu cho bản thân. Đạt được mục tiêu sẽ giúp bạn tăng cường cuộc sống và tạo ra trải nghiệm khác biệt so với kỳ vọng của người khác. Bạn có thể bắt đầu bằng cách đặt ra mục tiêu cho mình.
- Nếu bạn muốn tham gia vào cuộc chạy marathon, bạn có thể đặt mục tiêu cho điều này. Bạn có thể ước tính khả năng của mình ngay tại nơi bạn đang ở (ví dụ, tìm hiểu xem bạn có thể chạy được đến đâu trước khi bắt đầu quá trình rèn luyện).
Quản lý tiến triển của chính mình. Khi đặt ra mục tiêu cho bản thân, bạn có thể theo dõi tiến trình của mình để nhận thức rõ hơn về quá trình bạn đang đi qua để hoàn thành mục tiêu. Hành động này giúp bạn tập trung vào bản thân thay vì so sánh với người khác.
- Tiến triển theo năng lực. Hãy xem xét tình hình cụ thể của bản thân trong quá trình theo dõi tiến triển của mục tiêu. Ví dụ, nếu bạn cần nhiều thời gian hơn bạn bè để đạt được bằng cấp, bạn có thể suy nghĩ rằng bạn không chỉ học, mà còn phải làm việc toàn thời gian hoặc phải chăm sóc gia đình. Mọi người đều có điều kiện đặc biệt khiến tiến triển của họ được thúc đẩy hoặc hạn chế.
- Nếu bạn đang tập luyện cho môn thể thao như chạy marathon, bạn có thể theo dõi sự cải thiện hàng tuần. Cố gắng tăng cường mỗi tuần cho đến khi bạn đạt được mục tiêu 40 km. Khi bạn tăng cường khoảng cách, bạn cũng có thể tăng tốc độ. Bằng cách làm biểu đồ tiến triển, bạn sẽ hiểu rõ hơn về mức tiến bộ của mình và nhận ra mình cần phải nỗ lực hơn nữa.
Phấn đấu nâng cao kỹ năng của bản thân. Nếu bạn muốn cải thiện một lĩnh vực nào đó, hãy tham gia vào các khóa học, hội thảo hoặc bài học để hoàn thiện kỹ năng và kỹ thuật của mình. Điều này sẽ giúp tăng thêm tự tin và giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân mình.
- Quan trọng là bạn phải nhận ra rằng sự cầu toàn không hiệu quả, vì người cầu toàn thường đặt ra các tiêu chuẩn không thực tế. Bạn cần hiểu rằng mọi người có hoàn cảnh riêng. Hãy tìm cách nâng cao kỹ năng của mình để tự làm mình hạnh phúc hơn.
Thách thức bản thân. Nhiều vận động viên và người nổi tiếng thích thách thức bản thân. Họ luôn cố gắng vượt qua giới hạn mà bản thân họ đã đạt được. Điều này giúp tăng thêm lòng tự trọng khi bạn thấy mình tiến gần hơn đến mục tiêu cao hơn. Khi họ cố gắng trở thành người giỏi nhất trong lĩnh vực mà họ đang hoạt động, họ thiết lập mục tiêu và cố gắng cải thiện kỹ năng của mình.
Đánh giá bản thân theo tiêu chuẩn do chính mình đề ra. Khi bạn sử dụng tiêu chuẩn của riêng mình để tự đánh giá, bạn sẽ không còn so sánh bản thân với người khác. Hành động này giúp loại bỏ cảm giác so sánh với người khác vì kỳ vọng của họ không phải là kỳ vọng của bạn. Nếu bạn nhận ra rằng bạn có khả năng tạo ra cuộc sống mà bạn mong muốn, bạn có thể kiểm soát kết quả. Bạn chỉ cần đánh giá bản thân theo tiêu chuẩn của mình, không phải của người khác.
Trân trọng người khác thay vì ganh tỵ. Hãy xem xét lợi ích mà người khác mang lại cho bạn. Nếu bạn quen biết những người thành công, mạng lưới mối quan hệ của họ có thể giúp bạn thành công. Thay vì ganh tỵ với thành công của họ, hãy sử dụng nó như là động lực cho bản thân.
- Ví dụ, khi bạn nhìn vào ảnh của một vận động viên và ngưỡng mộ sự cân đối của họ, hãy sử dụng đó làm động lực để thay đổi cuộc sống của bạn. Hãy quyết tâm cải thiện thói quen và tăng cường sức khỏe. Sử dụng ảnh đó như một nguồn động viên tích cực.
Thỉnh thoảng, hãy đối mặt với những rủi ro. Khi bạn đã học cách tự đánh giá bản thân dựa trên tiêu chuẩn của riêng mình, bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi đối mặt với những rủi ro nhỏ, và dần dần mở rộng. Những thách thức này giúp bạn nâng cao tiêu chuẩn của bản thân. Thường thì sự sợ hãi của người khác là yếu tố ngăn cản họ đạt được thành công lớn. Họ trở nên sợ hãi và điều này làm cho họ không thể vượt qua những rào cản tưởng chừng không thể.
- Bắt đầu từ những bước nhỏ. Cách này giúp bạn xây dựng lòng tự tin dựa trên khả năng của mình.
Xây dựng mạng lưới hỗ trợ xung quanh. Khi bạn có một mạng lưới người ủng hộ, bạn sẽ cảm nhận được sự cải thiện về quan điểm của bản thân.
Trở thành huấn luyện viên cho chính mình. Huấn luyện viên tốt đến từ nhiều hình thức. Có những người huấn luyện viên thường gắt gỏng và chỉ trích cầu thủ của mình. Nhưng cũng có người luôn khuyến khích và thúc đẩy vận động viên của họ vượt qua giới hạn. Người huấn luyện viên dạy bằng tình yêu thương là những người giúp vận động viên phát triển tốt nhất.
- Xem mình như một người huấn luyện viên, thúc đẩy bản thân đạt được sự xuất sắc. Hãy trân trọng nỗ lực của bản thân và tạo điều kiện cho sự phát triển. Với tình yêu và sự trân trọng, bạn có thể đạt được mục tiêu một cách tích cực.
Sử dụng phương tiện truyền thông một cách có trách nhiệm
Hạn chế tiếp xúc với phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội. Nếu bạn nhận ra rằng ảnh hưởng tiêu cực của phương tiện truyền thông đang ảnh hưởng đến tự tin của bạn, hãy hạn chế tiếp xúc với chúng. Giảm thời gian trên mạng xã hội hoặc ngừng sử dụng chúng hoàn toàn. Vô hiệu hóa hoặc xóa tài khoản của bạn nếu cần.
- Nếu bạn không muốn hoàn toàn loại bỏ tài khoản của mình trên các mạng xã hội, bạn có thể hạn chế thời gian sử dụng chúng hàng ngày hoặc hàng tuần. Ví dụ, chỉ sử dụng chúng trong khoảng 10 phút mỗi ngày hoặc 30 phút mỗi tuần. Nhưng hãy cẩn thận, thậm chí sử dụng chỉ trong một vài phút cũng có thể dẫn đến so sánh tiêu cực.
Hạn chế tiếp xúc với phương tiện truyền thông chứa hình ảnh lý tưởng. Bạn có thể giảm điều này bằng cách tránh xa các tạp chí, chương trình truyền hình thực tế, một số loại phim và âm nhạc cụ thể, v.v. Nếu bạn thường so sánh mình với người mẫu hoặc vận động viên nào đó, hãy tránh xa tạp chí, truyền hình, hoặc trò chơi có họ tham gia.
- Ngay cả vài giây tiếp xúc ngắn với phương tiện truyền thông chứa hình ảnh lý tưởng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tự trọng và tự nhận thức. Điều này có thể dẫn đến các triệu chứng của trầm cảm.
Bắt đầu suy nghĩ thực tế. Bạn không thể tránh khỏi việc gặp phải hình ảnh lý tưởng từ truyền thông, vì vậy, hãy suy nghĩ một cách thực tế về những người hoặc đối tượng trông hoàn hảo.
- Ví dụ, nếu bạn đố kỵ mối quan hệ hoàn hảo của người khác, hãy nhớ đến những khó khăn họ phải vượt qua để có được nó và suy nghĩ về những thách thức họ đã trải qua. Sự đồng cảm sẽ thay thế sự đố kỵ.
- Nếu bạn ngưỡng mộ thân hình, xe hơi hoặc cuộc sống của ai đó, hãy suy nghĩ về những gì bạn có thể làm để tiến gần hơn đến mục tiêu của mình và ghi chú chúng.
Sử dụng mạng xã hội tích cực. Tìm cách sử dụng chúng để làm giàu cuộc sống của bạn. Bạn có thể theo dõi các trang giáo dục, thông tin hoặc cảm hứng. Nếu muốn thành công, hãy theo dõi tài khoản của các doanh nhân nổi tiếng. Muốn cải thiện thể chất, hãy theo dõi những người liên quan đến tâm lý và sức khỏe.
Lời khuyên
- Đừng ngần ngại đặt bản thân lên hàng đầu. Hãy chăm sóc bản thân. Nếu thường tự ti vì người khác, hãy tham khảo bài viết Thôi là Người Cả nể và các bài viết khác trong chuyên mục của chúng tôi.
- So sánh bản thân với người khác là thói quen xấu mà nhiều người gặp phải. Sẽ mất thời gian để thay đổi. Đừng bỏ cuộc.
Lưu ý
- Đừng để người khác so sánh bạn với ai khác.
- Tránh căng thẳng hoặc lo lắng vì chúng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tự trọng.
