1. Kiến thức tổng quan về bệnh viêm phế quản
Khi phế quản bị tấn công và kích ứng bởi vi khuẩn, tình trạng viêm sẽ xảy ra. Có 2 dạng viêm phế quản: viêm phế quản cấp và viêm phế quản mạn tính:
-
Viêm phế quản cấp: xảy ra khi niêm mạc phế quản bị viêm nhiễm cấp tính (do vi khuẩn, virus hoặc cả hai) mà không có tổn thương ở đường dẫn khí trước đó. Tình trạng này có thể kéo dài từ 10 - 14 ngày, và điều trị hiệu quả sẽ làm hồi phục hoàn toàn, hiếm khi gây ra di chứng;
-
Viêm phế quản mạn tính: bệnh làm tăng tiết dịch nhầy trong niêm mạc phế quản gây ra các biểu hiện như ho, ho có đờm, tái phát trong thời gian dài sau đó. Phần lớn các trường hợp viêm phế quản mạn tính là do hút thuốc lá lâu năm. Tình trạng này có thể tiến triển thành bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Hầu hết các trường hợp viêm phế quản đều là do nhiễm virus
2. Phương pháp chữa trị viêm phế quản không sử dụng kháng sinh
Tùy thuộc vào loại viêm phế quản bạn mắc phải là cấp tính hay mạn tính, sẽ có các phương pháp điều trị khác nhau. Nếu là viêm phế quản cấp, sau khi vi khuẩn gây nhiễm trùng giảm, triệu chứng bệnh sẽ nhanh chóng được giảm nhẹ. Trong trường hợp viêm phế quản mạn tính, việc chữa trị hoàn toàn là rất khó khăn. Bệnh nhân cần phải thay đổi lối sống kèm theo điều trị suốt đời.
Virus là nguyên nhân chính dẫn đến viêm phế quản cấp trong phần lớn các trường hợp. Thậm chí, ở người lớn, khi mắc viêm phế quản cấp, có thể tự khỏi mà không cần sử dụng kháng sinh. Dưới đây là các phương pháp chữa trị viêm phế quản không sử dụng kháng sinh:
2.1. Sử dụng các loại thuốc
-
Các loại thuốc giảm đau, hạ sốt: nhóm thuốc không kê đơn (acetaminophen, aspirin, ibuprofen) giúp giảm sốt, giảm đau nhức cơ và giảm đau đầu. Lưu ý: không sử dụng thuốc chống viêm không steroid (ibuprofen và aspirin) cho người mắc hen phế quản. Đặc biệt không cho trẻ sử dụng aspirin vì có nguy cơ gây hội chứng Reye (trừ khi được bác sĩ chỉ định);
-
Thuốc long đờm, giảm ho: giúp hạn chế tiết dịch nhầy và giảm thiểu cảm giác ho;
-
Thuốc giãn phế quản: áp dụng khi xuất hiện phản ứng co thắt phế quản và khó thở (thuốc dạng khí dung, phun hít hoặc dạng uống).
2.2. Sử dụng thảo dược tự nhiên
Đây là phương pháp có tính đến mức độ an toàn cao, ít gây ra tác dụng phụ. Sự kết hợp của các loại thảo dược giúp kiểm soát tốt các triệu chứng viêm phế quản bao gồm: xạ can, táo tợn, xạ đen, bán liên biên, nhũ hương,... Những loại thảo dược này có tác dụng bổ phế, làm giảm đờm, chống viêm, giảm ho, và tăng cường sức khỏe cho hệ hô hấp.

Hoàn toàn có thể điều trị viêm phế quản mà không cần sử dụng kháng sinh
2.3. Uống đủ nước
Tình trạng nhiễm trùng do viêm phế quản có thể khiến bệnh nhân mất nước do sốt, chảy nước mũi, thở nhanh, tiêu chảy và nôn mửa. Triệu chứng mất nước có thể gây ra các vấn đề như hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, lú lẫn, và cảm giác không thoải mái ở vùng miệng và cổ họng. Do đó, trong quá trình điều trị viêm phế quản, bệnh nhân cần bổ sung đủ nước cho cơ thể.
2.4. Từ bỏ hút thuốc lá
Thói quen hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vấn đề về hệ hô hấp, trong đó có viêm phế quản mạn tính. Trong thuốc lá chứa rất nhiều hợp chất độc hại có thể gây tổn thương cho niêm mạc phế quản, làm giảm chức năng của hệ thống miễn dịch và làm cho cơ thể dễ bị nhiễm trùng hơn. Do đó, bệnh nhân nên tránh xa khói thuốc lá càng sớm càng tốt.
2.5. Sử dụng máy tạo ẩm
Máy tạo ẩm có tác dụng cung cấp hơi nước cho không khí trong phòng, giúp giảm tình trạng khô đường hô hấp và làm dịu kích ứng cho niêm mạc mũi và cổ họng.
Không khí ấm và đủ độ ẩm sẽ làm dịu cơn ho, làm cho chất nhầy loãng và giúp chúng dễ dàng được thoát ra khỏi đường thở. Tuy nhiên, cần điều chỉnh máy tạo ẩm ở mức vừa phải vì nếu không khí quá ẩm cũng có thể gây kích thích dẫn đến hiện tượng hen suyễn và dị ứng.
2.6. Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị viêm phế quản. Bệnh nhân cần đảm bảo thực đơn ăn uống bao gồm đủ rau củ, trái cây, thịt nạc, ngũ cốc nguyên hạt, cá, trứng, đậu, thịt gia cầm,... Nên hạn chế thực phẩm giàu chất béo và cholesterol xấu, cũng như muối và đường.
3. Khi nào thì cần sử dụng kháng sinh để điều trị viêm phế quản?
Không ít bệnh nhân mắc viêm phế quản không hồi phục do sử dụng kháng sinh không đúng cách theo chỉ định của bác sĩ. Thường khi điều trị viêm phế quản, bác sĩ sẽ kê đơn kháng sinh cho bệnh nhân trong những trường hợp sau:
-
Ho kéo dài, có nhiều đờm, mủ rõ;
-
Ho dai dẳng kéo dài trên 1 tuần;
-
Viêm phế quản xảy ra ở những bệnh nhân có bệnh mạn tính như ung thư, suy tim,...

Nếu bị ho dai dẳng kéo dài trên 1 tuần, người bệnh nên đi khám
Tùy thuộc vào loại vi khuẩn mà bệnh nhân mắc phải, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng loại kháng sinh phù hợp. Các loại kháng sinh thường được sử dụng để chữa viêm phế quản hiện nay bao gồm:
Các loại kháng sinh được sử dụng phụ thuộc vào mô hình vi khuẩn và tình hình kháng thuốc tại địa phương. Một số loại phổ biến gồm:
-
Cefuroxim;
-
Ampicillin dùng đơn lẻ, hoặc kết hợp với Sulbactam;
-
Acid clavulanic kết hợp với Amoxicillin;
-
Thuốc nhóm Macrolid: Erythromycin và Azithromycin. Lưu ý: không dùng chung với nhóm Xanthin (thuốc giãn phế quản) và các thuốc nhóm IMAO.
Thường khi bị viêm phế quản, các triệu chứng sẽ biến mất trong khoảng 1 - 2 tuần mà không cần sử dụng kháng sinh. Biểu hiện của bệnh sẽ dần giảm sau một thời gian ngắn, tuy nhiên triệu chứng ho có thể kéo dài đến 1 tháng sau.
Bài viết trên đây đã cung cấp một số thông tin quan trọng về viêm phế quản. Bạn có thể tham khảo cách chữa viêm phế quản không sử dụng kháng sinh và nếu bệnh không cải thiện sau khi đã áp dụng biện pháp này, bạn nên đi khám để được tư vấn điều trị tốt nhất.
