Trở thành một độc giả tự chủ và sâu sắc là chìa khóa để ghi nhớ những gì đã đọc. Để trở thành một độc giả sâu sắc, bạn cần hiểu rõ mục đích khi đọc tài liệu, tạo ra hình ảnh trong tâm trí về các ý tưởng và khái niệm quan trọng, đồng thời tự hỏi về bản thân trong suốt quá trình. Cuối cùng, lưu giữ thông tin trong bộ nhớ lâu dài bằng cách thảo luận về tài liệu với người khác, diễn đạt lại bằng lời của bạn cũng như đọc lại các khái niệm và ý quan trọng.
Các bước
Chuẩn bị sẵn sàng cho việc đọc và ghi nhớ

Biết rõ mục tiêu của bạn khi đọc tài liệu. Tự đặt câu hỏi: “Tại sao mình đọc tài liệu này?” hoặc “Mình mong muốn học được gì từ tài liệu này?” Khi bạn hiểu được mục đích của việc đọc tài liệu này, bạn sẽ có thể duy trì các hoạt động cần thiết và tập trung vào các phần văn bản liên quan hơn.
- Ví dụ, nếu bạn nhớ rằng bạn đang đọc tài liệu cho kỳ thi, bạn sẽ tập trung vào các ngày, sự kiện và nhân vật quan trọng.

Khám phá chủ đề. Tìm hiểu về chủ đề bằng cách tìm kiếm nhanh trên Internet. Hiểu biết sâu sắc về chủ đề cụ thể sẽ giúp tăng khả năng liên kết và ghi nhớ thông tin của bạn.
- Ví dụ, nếu bạn chuẩn bị tìm hiểu về “phong trào Đồng Khởi”, hãy nhập từ khóa này vào công cụ tìm kiếm. Tiếp theo, nhấp vào một trong các liên kết (ví dụ: bài viết của Wikipedia tiếng Việt) và khám phá về nguyên nhân, tiến triển, kết quả và ý nghĩa của phong trào Đồng Khởi.

Quét qua tài liệu để tìm những điểm chính. Trước khi đọc, hãy ghi chú các tiêu đề, bảng, lời giới thiệu, biểu đồ và phần mở đầu. Tập trung vào thông tin quan trọng sẽ giúp bạn hoàn thành mục tiêu khi đọc tài liệu.
- Quá trình quét qua tài liệu sẽ phác thảo nội dung vào trí nhớ, định hình suy nghĩ để bạn có thể tập trung vào thông tin quan trọng, đồng thời hình thành một cái nhìn tổng quan về nội dung giúp bạn ghi nhớ dễ dàng hơn.

Đọc theo đoạn ngắn. Đọc cho đến khi bạn không thể tập trung nữa là phí thời gian. Thay vào đó, để tận dụng tối đa sự tập trung, hãy đọc theo đoạn ngắn. Ví dụ, bạn chỉ nên đọc một phần, hoặc đọc trong 10 đến 15 phút mỗi lần đọc. Sau khi đọc xong phần đó, bạn có thể tổ chức lại những gì đã đọc trong đầu.
- Nâng cao thời gian tập trung bằng cách tăng dần thời lượng đọc mỗi ngày hoặc mỗi tuần. Ví dụ, nếu bạn đọc theo đoạn trong 10 đến 15 phút mỗi lần trong một tuần, hãy tăng lên 20 đến 25 phút mỗi lần đọc trong tuần tiếp theo.
Trở thành người đọc phê bình

Ghi chú. Khi đọc, hãy ghi lại thông tin liên quan. Việc viết giúp củng cố kỹ năng ghi nhớ. Ví dụ, nếu bạn đang tìm hiểu về phong trào Đồng Khởi, hãy ghi lại 4 diễn biến quan trọng của sự kiện này.
- Bạn cũng có thể gạch dưới những khái niệm hoặc ghi lại các ý tưởng xuất hiện trong đầu khi đọc.
- Đọc tích cực giúp bạn so sánh, đánh giá tài liệu thay vì chỉ tiếp thu một cách thụ động. Việc đọc tích cực giúp bạn hiểu và ghi nhớ tài liệu một cách hiệu quả hơn.

Xác định những ý chính quan trọng. Tập trung chỉ đánh dấu thông tin quan trọng và liên quan. Ví dụ, bạn có thể đánh dấu một vài từ quan trọng trên trang. Trước khi đánh dấu bất kỳ nội dung nào, hãy tự hỏi: “Thông tin này có giúp hoàn thành mục tiêu đọc ban đầu mà mình đã đặt với tài liệu không?” Nếu không, thì tốt nhất là bạn không nên đánh dấu.

Kết nối tài liệu với những điều bạn đã biết. Liên kết thông tin mới với kiến thức hiện có của bạn. Bằng cách kết nối thông tin mới với kiến thức trước đó, não bộ sẽ lưu trữ thông tin mới trong bộ nhớ dài hạn. Ví dụ, việc kết nối ngày kỷ niệm Bến Tre Đồng Khởi 17/1 với sinh nhật mẹ bạn giúp bạn nhớ ngày này dễ dàng hơn.

Hình dung những hình ảnh. Tạo ra hình ảnh trong tâm trí về những gì bạn đang đọc giúp ghi nhớ nội dung dễ dàng hơn so với việc chỉ đọc mà không hình dung. Đây là phương pháp đặc biệt hiệu quả đối với người học bằng trực quan. Ví dụ, bạn có thể hình dung cuộc biểu tình trong phong trào Đồng Khởi để nhớ ngày bắt đầu sự kiện.

Đọc to lên. Nếu bạn học bằng thính giác, hãy thử đọc to tài liệu quan trọng. Đọc và nghe tài liệu sẽ giúp bạn ghi nhớ tốt hơn. Hãy đọc thông tin quan trọng đã gạch dưới, cũng như trả lời to những câu hỏi. Bạn cũng có thể sử dụng trò chơi từ để ghi nhớ sự kiện quan trọng.

Đặt câu hỏi cho bản thân về tài liệu. Trong quá trình đọc, hãy tự hỏi như: “Tài liệu này bổ sung gì vào kiến thức hiện có của mình?”, “Tại sao tác giả chơi chơi xổ số cập đến điều này?”, “Mình hiểu đúng về khái niệm hay từ này không?” Bằng cách tự hỏi và tự trả lời, bạn sẽ ghi nhớ thông tin liên quan tốt hơn.
Tăng cường trí nhớ

Tổng hợp lại với lời của bạn. Sau khi đọc, viết lại những điều bạn đã hiểu theo cách riêng của bạn. Phương pháp này giúp bạn đánh giá những gì đã ghi nhớ và những gì chưa. Sau đó, tìm và đọc lại những phần mà bạn cảm thấy khó nhớ hoặc khó diễn đạt.
- Không cần phải tái hiện toàn bộ đoạn văn. Hãy tóm tắt nhanh những ý chính trong vài dòng hoặc đoạn văn ngắn.

Thảo luận với người khác. Sau khi đọc, thảo luận với bạn bè, người thân hoặc đồng nghiệp về thông tin mới. Thảo luận giúp tạo ra liên kết mới trong trí nhớ và giúp bạn nhớ được những gì đã hiểu.
- Đọc lại những phần mà bạn gặp khó khăn và thảo luận với người khác.

Xem lại tài liệu. Lặp lại là cách để ghi nhớ thông tin. Sau khi đọc, xem lại những khái niệm và ý chính bạn đã đánh dấu. Đồng thời, đọc lại những phần chứa những khái niệm và ý chính đó.
- Sau 1 hoặc 2 ngày, xem lại tài liệu và tự kiểm tra kiến thức của bạn.