Hướng dẫn từ chuyên gia Bác sĩ Nguyễn Thái Ngọc Châu - Chuyên khoa Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Quốc tế Mytour Phú Quốc.

Nghiến răng xảy ra khi hai chiếc răng nghiến chặt vào nhau, tạo áp lực và âm thanh ken két trong giấc ngủ. Nhiều bậc phụ huynh cho rằng đây là hiện tượng bình thường ở trẻ nhỏ và không đáng lo ngại. Nhưng thực tế, hành vi này có thể ảnh hưởng đến sắp xếp răng, gây hại cho men răng và tác động đến khớp hàm của trẻ.

Hiện nay, vẫn chưa có câu trả lời chính xác về nguyên nhân gây ra tình trạng này. Tuy nhiên, qua nghiên cứu, có những yếu tố được xem là nguyên nhân dẫn đến hành vi nghiến răng khi ngủ.

Những tâm trạng tiêu cực như căng thẳng, lo lắng... có thể khiến bé nghiến răng khi đang ngủ. Đây là một phản ứng tự nhiên của cơ thể trước tình trạng căng thẳng tinh thần, thường xảy ra ở các bé có hệ thần kinh nhạy cảm. Những sự kiện nhỏ như bị mắng, cãi nhau với bạn bè hay lo lắng về học tập cũng có thể gây ra tình trạng này cho bé.

Khi răng trên và răng dưới mọc không đều, tạo nên sự chệch lệch, không sát nhau, dẫn đến việc hai hàm răng không khít nhau khi đóng mở. Điều này tạo cảm giác không thoải mái cho bé. Phản xạ tự nhiên là hai hàm răng sẽ cọ xát vào nhau khi bé ngủ, làm cho bé nghiến răng khi đang ngủ. Nghiên cứu cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa sự không đồng đều của răng và việc nghiến răng, khoảng 12,75% trẻ gặp cả hai vấn đề này.

Quá trình mọc răng mang đến cảm giác đau rát cho bé, do đó, phản xạ cọ xát giữa hai hàm răng được cho là giúp bé giảm cảm giác đau.

Thiếu hụt canxi trong cơ thể thường là một trong những lý do phổ biến dẫn đến hiện tượng nghiến răng ở trẻ khiến chúng ta bận tâm, đặc biệt là vào buổi tối. Khi cơ thể thiếu canxi, có thể gây cơn co giật, và trong trường hợp nhẹ, trẻ có thể bắt đầu có dấu hiệu nghiến răng.

Theo nghiên cứu, thói quen nghiến răng khi ngủ ở trẻ có thể xuất phát từ những rối loạn như: rối loạn tâm thần, động kinh, hội chứng rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ và tình trạng tăng động hay mất tập trung.

Nếu việc nghiến răng khi ngủ kéo dài, trẻ có thể phải đối mặt với những vấn đề sau:

• Răng bị mòn, men răng bị hỏng.

Ngoài việc ảnh hưởng đến vẻ ngoại hình, điều này còn làm cho thức ăn có acid và đường dễ tăng lên, làm cho răng trở nên nhạy cảm hơn đối với nhiệt độ. Do đó, tình trạng ê buốt và sâu răng cũng trở nên nghiêm trọng hơn.

• Răng bị chệch, thay đổi vị trí của răng.
• Mặt hàm căng, đau đầu.
• Đau nhức vùng hàm.
• Mắc hội chứng rối loạn khớp thái dương hàm (TemporoMandibular Joint-TMJ).

Để tránh những vấn đề không mong muốn khi trẻ liên tục nghiến răng trong thời gian dài, cha mẹ có thể thực hiện một số cách sau đây:

• Nếu nghiến răng của trẻ liên quan đến tâm lý lo lắng, căng thẳng, hãy tạo cảm giác thư giãn cho trẻ trước khi đi ngủ.

Theo dõi cuộc sống của trẻ để xác định nguyên nhân gây căng thẳng hoặc lo lắng, và áp dụng biện pháp phù hợp. Tạo thói quen trò chuyện và chơi những trò nhỏ hoặc đọc truyện cho trẻ trước khi đi ngủ để tạo cảm giác thoải mái. Điều quan trọng là giữ cho trẻ ngủ đúng giờ và tập thể dục hằng ngày. Thói quen này sẽ giúp trẻ giảm tình trạng nghiến răng khi ngủ.

• Núm vú giả có thể giúp giảm cảm giác khó chịu trong quá trình bỏ thói quen nghiến răng. Hãy sử dụng chúng một cách có kiểm soát, vì sử dụng lâu dài có thể gây vấn đề cho răng miệng.
• Trẻ có răng mọc không đều thường gặp khó khăn khi khép miệng, dẫn đến thói quen nghiến răng. Nếu trường hợp này xảy ra, hãy đưa trẻ đến thăm nha sĩ để được tư vấn và điều trị.
• Sử dụng khay/máng chống nghiến răng, một phương pháp phổ biến. Khay này được làm dựa trên hàm răng của trẻ, giúp giảm lực ma sát giữa hai hàm răng khi nghiến răng. Tuy nhiên, việc sử dụng khay/máng này cần được chỉ định và hướng dẫn bởi bác sĩ.
• Đảm bảo trẻ có một chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là canxi và magie. Những chất này hỗ trợ hệ thống thần kinh, ngăn chặn tình trạng nghiến răng khi ngủ. Bổ sung thêm sữa, rau xanh và rau củ màu đậm vào chế độ ăn hàng ngày của trẻ.

• Bé sot nhẹ, hay nghiến răng là do đâu?
• Trẻ 6 tuổi ngủ nghiến răng có nguy hiểm gì không?
• Chẩn đoán và điều trị rubella bẩm sinh