Tình trạng mất nước ở trẻ nhỏ thường xảy ra khi bé không uống đủ nước để bù đắp lượng nước đã mất. Các nguyên nhân gây ra tình trạng này thường là do thời tiết nóng, vấn đề ăn uống, sốt, tiêu chảy và nôn mửa. Bạn có thể giúp bé tránh tình trạng mất nước bằng cách nhận biết các triệu chứng, hạn chế các nguyên nhân gây ra và biết khi nào cần sự giúp đỡ y tế. Việc thiếu nước nghiêm trọng có thể gây ra những vấn đề sức khỏe lớn và có thể dẫn đến tử vong.
Các bước
Nhận biết tình trạng thiếu nước

Biết nguyên nhân gây thiếu nước ở bé. Sốt, tiêu chảy, nôn mửa, thời tiết nóng và giảm khả năng ăn uống thường là nguyên nhân phổ biến nhất. Các bệnh như xơ nang hoặc tiêu chảy phân mỡ có thể hạn chế khả năng hấp thụ thức ăn và dẫn đến tình trạng thiếu nước. Triệu chứng của việc thiếu nước ở bé bao gồm:
- Mắt trũng.
- Ít tiểu tiện.
- Nước tiểu màu sẫm.
- Thóp đỉnh đầu có thể lõm.
- Khóc không có nước mắt.
- Màng nhầy bên trong miệng hoặc lưỡi khô hoặc dính.
- Hoạt động chậm chạp.
- Khóc hoặc quấy không dễ dàng.

Nhận diện các dấu hiệu thiếu nước ở trẻ nhỏ từ nhẹ đến vừa. Nhiều trường hợp thiếu nước nhẹ hoặc vừa có thể tự điều trị tại nhà. Nếu không chăm sóc kịp thời, tình trạng này có thể nghiêm trọng hơn. Hãy lưu ý nhận biết các dấu hiệu này trước khi chúng trở nên nghiêm trọng hơn. Các dấu hiệu bao gồm:
- Trẻ ít hoạt động.
- Trẻ bú chậm.
- Trẻ không muốn ăn.
- Thay tã ít hơn bình thường.
- Vùng da quanh miệng khô, nứt nẻ.
- Miệng và môi trẻ khô.

Nhận biết dấu hiệu mất nước nghiêm trọng ở trẻ nhỏ. Trong trường hợp này, cần sự chăm sóc y tế. Hãy gọi ngay cho bác sĩ nếu trẻ bị mất nước nghiêm trọng. Các dấu hiệu bao gồm:
- Trẻ không khóc hoặc khóc mà không có nước mắt.
- Tã không ướt trong 6 đến 8 giờ hoặc thay tã chưa đến ba lần trong 24 giờ, hoặc chỉ có một ít nước tiểu màu vàng sậm.
- Thóp và mắt chìm.
- Tay chân lạnh hoặc tím tái.
- Da hoặc nhầy trong miệng rất khô
- Thở nhanh
- Trẻ cử động chậm chạp (ít chuyển động) hoặc rất quấy.
Quản lý chất lỏng

Bổ sung chất lỏng cho các bệnh có thể gây mất nước. Nhiệt độ cao hoặc cao hơn bình thường có thể làm mất nước nhanh chóng. Sốt, tiêu chảy và nôn mửa cũng là nguyên nhân gây mất nước. Trong những trường hợp như vậy, hãy cho trẻ uống thêm chất lỏng.
- Cho trẻ uống thường xuyên hơn, mỗi nửa giờ thay vì vài giờ một lần.
- Khuyến khích trẻ bú thường xuyên hơn nếu là trẻ bú mẹ.
- Cho trẻ uống ít nhưng thường xuyên hơn với mỗi lần uống.

Bổ sung các loại chất lỏng khác ngoài nước cho trẻ trên 4 tháng tuổi. Nếu trẻ chưa ăn dặm, không cho trẻ uống nhiều hơn 120ml. Nếu trẻ đã bắt đầu ăn dặm, bạn có thể cho trẻ uống thêm nước. Pha loãng nước trái cây để cho trẻ uống. Bạn cũng có thể cho trẻ uống dung dịch như Pedialyte, Rehydralyte, hoặc Enfalyte.

Liên hệ với bác sĩ hoặc chuyên gia về sữa mẹ nếu trẻ không cắn chặt vào vú. Nếu bạn không cho trẻ bú đúng cách, mất nước là rủi ro thực sự. Môi trẻ cần phải bao phủ quầng vú, không chỉ là mút núm vú. Nếu bạn nghe thấy tiếng âm thanh to khi trẻ bú, có thể trẻ không hút được nhiều sữa. Chuyên gia có thể giúp chẩn đoán và đưa ra giải pháp khi cho trẻ bú.

Thảo luận vấn đề với bác sĩ nếu trẻ từ chối ăn. Theo dõi lượng tã thay mỗi ngày và lượng thức ăn/tần suất ăn của trẻ. Bác sĩ có thể sử dụng thông tin này để đánh giá liệu trẻ có uống đủ nước không.
Tránh thời tiết nóng bức

Đo nhiệt độ của trẻ bằng cách chạm nhẹ vào gáy. Thông thường, cách tốt nhất để kiểm tra nhiệt độ của trẻ là sờ. Nếu da trẻ nóng và ướt, điều đó chứng tỏ trẻ mặc quá nhiều quần áo. Quá nhiều nhiệt độ có thể gây ra tình trạng mất nước ở trẻ nhỏ.

Giảm thời gian trẻ tiếp xúc với thời tiết nóng. Tạo một môi trường mát mẻ xung quanh trẻ sẽ giảm tối đa nguy cơ mất nước. Nhiệt độ cao cũng là nguyên nhân gây tử vong đột ngột ở trẻ (SIDS). Các nghiên cứu cho thấy trẻ tiếp xúc với nhiệt độ trung bình 28,9 °C có nguy cơ tử vong gấp đôi so với nhiệt độ trung bình 20 °C.
- Giữ nhiệt độ phòng của trẻ ổn định bằng nhiệt kế.
- Sử dụng máy lạnh vào mùa hè.
- Không để lò sưởi hoạt động quá mạnh vào mùa đông.

Chọn chăn hoặc quần áo phù hợp với thời tiết bên ngoài và nhiệt độ trong nhà. Không quấn trẻ quá ấm trong chăn khi nhà đã đủ ấm mặc dù ngoài trời lạnh. Việc này có thể gây quá nóng và dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ở trẻ.
- Tránh quấn trẻ quá nhiều khi ngủ.
- Chọn quần áo phù hợp với thời tiết.
- Hạn chế sử dụng quần áo dày, áo khoác, mũ và quần áo dài trong mùa hè trừ khi chúng được làm từ chất liệu thoáng khí.

Giữ trẻ ở nơi bóng mát khi ra ngoài. Điều này không chỉ giúp bảo vệ da trẻ mà còn giữ cho trẻ không mất nước. Sử dụng xe đẩy có mái che di động. Mang theo ô che nắng khi ra ngoài nơi có ánh nắng mạnh như bãi biển. Sử dụng màn che cửa kính ô tô để bảo vệ trẻ khỏi ánh nắng khi lái xe.
Chăm sóc trẻ khi ốm

Đảm bảo trẻ uống đủ nước khi bị ốm. Trẻ thường mất nước khi bị sốt, tiêu chảy hoặc nôn mửa. Tăng tần suất cho trẻ bú hoặc uống sữa công thức. Giảm lượng thức ăn mỗi lần cho trẻ nếu trẻ bị nôn mửa.
- Với trẻ bị nôn mửa, bạn có thể cho trẻ uống 5-10ml nước lọc bằng xilanh y tế hoặc thìa mỗi 5 phút một lần. Hỏi bác sĩ về liều lượng và tần suất cho trẻ ăn.

Quan sát xem trẻ có nuốt được không. Trẻ bị tắc mũi hoặc đau họng khi ốm có thể gặp khó khăn trong việc nuốt. Trong trường hợp này, bạn cần xử lý các triệu chứng.
- Hỏi bác sĩ về việc sử dụng thuốc giảm đau cho trẻ nếu trẻ không muốn nuốt do đau họng.
- Sử dụng dung dịch nước muối để làm sạch mũi cho trẻ khi bị tắc mũi và sử dụng xilanh hút dịch nhầy. Hỏi bác sĩ về cách sử dụng và các biện pháp điều trị khác nếu tình trạng của trẻ không cải thiện hoặc trầm trọng hơn.

Sử dụng dung dịch bù nước qua đường uống (ORS) theo chỉ dẫn y tế. ORS giúp bù nước, đường và muối bị mất do tiêu chảy hoặc nôn mửa. Nếu trẻ không thể nuốt hoặc tiếp tục bị tiêu chảy, nôn mửa, hãy cho trẻ uống ORS theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu bạn đang cho con bú, hãy cho trẻ bú và uống ORS xen kẽ. Trong trường hợp sử dụng sữa công thức, hãy ngừng sử dụng và chuyển sang ORS.

Liên hệ y tế khẩn cấp nếu trẻ bị ốm và mất nước nghiêm trọng. Mất nước ở trẻ nhỏ có thể gây nguy hiểm. Nếu trẻ tiếp tục có sốt, tiêu chảy, nôn mửa hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Cảnh báo
- Tránh cho trẻ uống nước ép hoa quả khi bị tiêu chảy vì có thể làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.