Buzz
Cơn loạn thần là một trạng thái xuất hiện đột ngột và đáng sợ, cảm giác như một cơn đau tim, tưởng như sắp chết và mất kiểm soát. Nhiều người trưởng thành chỉ trải qua cơn loạn thần một hoặc hai lần trong suốt cuộc đời, nhưng một số người có những cơn loạn thần tái phát, và đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng bệnh lý ẩn bên trong, được gọi là rối loạn hoảng sợ. Cơn loạn thần là sự bùng phát của nỗi sợ hãi căng thẳng mà không có nguyên nhân rõ ràng, đi kèm với những thay đổi thể chất thực sự như tim đập nhanh và mạnh, toát mồ hôi và thở gấp. Các bước dưới đây có thể giúp bạn vượt qua cơn loạn thần và ngăn chúng tái phát trong tương lai.
Những bước
Biện pháp Cấp tốc
Phát hiện triệu chứng lâm sàng. Trong cơn loạn thần, cơ thể của bạn phản ứng như đang đối mặt với một tình huống nguy hiểm, mặc dù không có tình huống thực sự đe dọa. Những triệu chứng phổ biến của cơn loạn thần bao gồm:
- Đau ngực hoặc cảm giác khó chịu
- Chóng mặt hoặc choáng váng
- Lo sợ tử vong
- Lo sợ mất kiểm soát hoặc sự sắp xảy ra của tận thế
- Cảm giác khó thở
- Cảm giác tách biệt
- Mất cảm giác hiện thực
- Buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa
- Tê cứng hoặc cảm giác kim châm ở bàn tay, chân hoặc khuôn mặt
- Tim đập nhanh, mạnh
- Toát mồ hôi, cảm thấy lạnh hoặc nóng bừng
- Run rẩy
Điều chỉnh hơi thở. Hầu hết các cơn hoảng loạn thường khiến bạn hít thở nhanh và nông, khiến tình trạng hoảng loạn và triệu chứng kéo dài. Bằng cách điều chỉnh hơi thở, bạn có thể giúp nhịp tim trở lại bình thường, giảm huyết áp, giảm tiết mồ hôi và kiểm soát lại cảm giác.
- Một cách để hít thở chậm lại là hít một hơi sâu và giữ lại trong thời gian càng lâu càng tốt. Điều này giúp cân bằng mức ô-xy và carbon dioxide, giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn khi thở.
- Sau khi giữ hơi, bắt đầu thở sâu từ bụng. Hít vào chậm và sâu, sau đó thở ra càng chậm hơn.
- Để thực hành thở bụng, bạn có thể ngồi trên ghế với một tay đặt trên ngực và tay kia đặt dưới khung xương sườn. Thư giãn và đặt đầu gối gập lại, thả lỏng vai và cổ.
- Sau đó, hít thở chậm qua mũi và để bụng nở ra, giữ nguyên lồng ngực càng lâu càng tốt. Thở ra từ từ, co cơ bụng và giữ lồng ngực. Tay đặt trên bụng nên di chuyển lên phía trước khi thở ra và di chuyển xuống khi hít vào, trong khi tay đặt trên ngực cố gắng giữ nguyên.
- Một phương pháp khác là phương pháp 5-2-5. Hít vào bằng bụng trong 5 giây, giữ hơi trong 2 giây, sau đó thở ra trong 5 giây. Lặp lại 5 lần.
- Không nên sử dụng phương pháp thở vào túi giấy nữa, vì nó không có lợi ích như được cho là và có thể gây hại.
Sử dụng thuốc theo toa của bác sĩ. Một trong những cách hiệu quả để kiểm soát cơn hoảng loạn là sử dụng loại thuốc được phân loại là thuốc chống lo âu, thường là benzodiazepines (một loại dược chất có tác dụng an thần).
- Các loại thuốc phổ biến dùng để điều trị cơn hoảng loạn thuộc nhóm benzodiazepines bao gồm alprazolam, lorazepam và diazepam. Những loại thuốc này có tác dụng nhanh chóng và có thể giúp giảm triệu chứng trong khoảng 10 đến 30 phút.
- Một số dược chất thuộc nhóm benzodiazepines có tác dụng chậm hơn nhưng duy trì trong máu lâu hơn. Ví dụ, clonazepam, chlordiazepoxide và oxazepam.
- Thường thì các loại thuốc này được kê đơn với liều thấp để sử dụng thường xuyên cho đến khi cơn hoảng loạn có thể kiểm soát được bằng các loại thuốc khác như thuốc ức chế tái hấp thu serotonin hoặc thông qua liệu pháp hành vi nhận thức.
Tiếp tục hoạt động. Trong khả năng có thể, hãy tiếp tục hoạt động mà bạn đang làm và các sinh hoạt hàng ngày để ngăn cơn hoảng loạn chi phối.
- Tiếp tục nói chuyện, di chuyển, tập trung vào suy nghĩ. Bằng cách này, bạn đang gửi tín hiệu lên não và cho cơn hoảng loạn biết rằng không có nguy hiểm, không có cảnh báo và không có lý do gì để tiếp tục trạng thái chiến đấu hoặc chạy trốn.
Không chạy trốn. Nếu bạn gặp cơn hoảng loạn ở một nơi cụ thể như cửa hàng thực phẩm, bạn có thể muốn rời khỏi nơi đó càng nhanh càng tốt.
- Bằng cách ở lại và cố gắng kiểm soát các triệu chứng, bạn đang rèn cho não nhận ra rằng không có tình huống nguy hiểm nào thực sự ở cửa hàng thực phẩm.
- Nếu bạn chạy trốn, bộ não có thể kết nối nơi đó (và có thể cả tất cả các cửa hàng thực phẩm) với sự nguy hiểm, gây ra cảm giác hoảng sợ mỗi khi bạn bước vào một cửa hàng thực phẩm.
Tập trung vào những hoạt động khác. Với sự hỗ trợ của chuyên gia trị liệu, bạn có thể học cách tập trung suy nghĩ một cách tự nhiên và kiểm soát cơn hoảng loạn.
- Bạn có thể uống nước ấm hoặc lạnh, đi dạo vài bước, hát một bài hát yêu thích, trò chuyện với một người bạn hoặc xem ti vi.
- Để tránh suy nghĩ về cơn hoảng loạn, bạn có thể thử những hoạt động như tập yoga, giải ô chữ, thay đổi nhiệt độ không khí, hạ kính của ô tô xuống nếu bạn đang ở trong xe, đi ra ngoài để hít thở không khí trong lành hoặc đọc một cuốn sách thú vị.
Phân biệt giữa căng thẳng và hoảng loạn. Dù phản ứng sinh lý của hai trạng thái này tương tự, nhưng chúng khác biệt rõ rệt:
- Căng thẳng xảy ra phổ biến và có nguyên nhân cụ thể. Bản năng tự nhiên của cơ thể được kích hoạt, nhưng luôn có một sự kiện kích thích.
- Hoảng loạn không dự đoán được và có thể rất nghiêm trọng.
Áp dụng phương pháp thư giãn. Để kiểm soát căng thẳng và hoảng loạn, thử các phương pháp thư giãn:
- Nếu bạn mắc rối loạn hoảng sợ, hãy tìm hiểu các kỹ thuật thư giãn từ chuyên gia trị liệu nhận thức - hành vi.
Sử dụng giác quan. Dù bạn đang hoảng loạn, lo lắng hay căng thẳng, tập trung vào giác quan có thể làm chậm lại các triệu chứng:
- Dùng thị giác để nhìn vào những thứ dễ chịu, như một bức tranh hoặc một bông hoa.
- Ngừng lại và lắng nghe âm thanh xung quanh bạn, từ tiếng chim hót đến tiếng mưa rơi.
- Xác định mùi hương xung quanh bạn, từ mùi thức ăn đến mùi của không khí ngoài trời.
- Cảm nhận các cảm giác vật lý như nắm tay ghế hoặc cảm nhận làn gió lướt qua mặt.
- Bằng cách này, bạn dẫn sự chú ý khỏi cơn hoảng loạn hoặc căng thẳng, giúp xử lý phản ứng sinh lý không mong muốn.
Phòng ngừa cơn hoảng loạn trong tương lai
Tìm sự giúp đỡ từ bác sĩ. Hãy thảo luận với bác sĩ về cơn hoảng loạn của bạn, họ có thể kê toa thuốc hoặc giới thiệu bạn tới chuyên gia tâm lý để đánh giá và điều trị.
Tìm sự giúp đỡ y tế ngay lập tức. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sớm điều trị cơn hoảng loạn và rối loạn hoảng sợ mang lại kết quả tốt hơn và ít biến chứng hơn.
Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Benzodiazepines là loại thuốc phổ biến được sử dụng, nhưng cần tuân thủ liều lượng được khuyến cáo để tránh nguy cơ phụ thuộc và tác dụng phụ.
Dùng thuốc nhanh khi cần thiết. Thuốc có tác dụng nhanh được kê để sử dụng khi cảm thấy cơn hoảng loạn đang đến, nhưng chỉ nên sử dụng khi thực sự cần.
Sử dụng đều đặn thuốc tác dụng lâu hơn hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc có tác dụng trung bình được kê với liều lượng đều đặn giúp ngăn ngừa cơn bệnh lâu dài.
Sử dụng SSRI. Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin được FDA phê chuẩn trong việc điều trị hoảng loạn và rối loạn hoảng sợ.
Làm việc cùng chuyên gia tâm lý học. Trị liệu nhận thức - hành vi giúp bạn rèn luyện tâm trí và cơ thể để vượt qua hoảng loạn và ngăn ngừa tái phát.
Đánh giá và điều trị rối loạn hoảng sợ. Điều trị kịp thời có thể cải thiện toàn diện và giảm biến chứng của rối loạn hoảng sợ.
Lời khuyên
- Một số vấn đề tim mạch và tuyến giáp có thể gây ra triệu chứng giống hoảng loạn.
- Thăm bác sĩ thường xuyên để loại trừ các vấn đề y tế.
- Điều trị hoảng loạn sớm hơn là chờ đợi.
- Chia sẻ cảm xúc với gia đình hoặc bạn bè, đặc biệt khi bạn cần sự ủng hộ trong những lúc hoảng loạn.
- Chăm sóc sức khỏe cả thể chất và tinh thần. Ăn uống lành mạnh, đủ giấc ngủ, tránh thức uống chứa caffeine, tập thể dục và thực hiện các hoạt động giảm stress.
- Cân nhắc học các phương pháp thư giãn như yoga, thiền, hoặc mindfulness.
