U nang là những túi lưu trữ chất lỏng. Chúng có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể và có thể do nhiễm trùng, di truyền, khuyết tật trong tế bào hoặc các ống dẫn bị tắc. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn nhận biết triệu chứng của các loại u nang khác nhau và cách điều trị.
Các bước cần thực hiện
Phân biệt loại u nang

Nhận biết u nang bã nhờn và u nang biểu bì. U nang biểu bì thường phổ biến hơn. Mỗi loại có triệu chứng và cách điều trị hơi khác nhau. Việc chẩn đoán đúng loại u nang trên da rất quan trọng để điều trị hiệu quả.

Phân biệt u nang vú và khối u. U nang có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên vú. Nếu không chụp quang tuyến vú hoặc tiến hành sinh thiết thì gần như không thể phân biệt được 2 loại bướu này trong vú. Triệu chứng u nang vú bao gồm:

Hiểu về mụn bọc. Mụn là thuật ngữ nói chung để mô tả nhiều loại mụn nhọt, mụn đầu đen, mụn đầu trắng và mụn bọc. Mụn bọc là những nốt đỏ lồi, thường có kích thước 2-4 mm, giống cục u nhỏ và là loại mụn nghiêm trọng nhất. Nhiễm trùng mụn bọc nghiêm trọng hơn so với nhiễm trùng các loại mụn mủ khác hoặc mụn đầu trắng. Mụn bọc gây đau đớn.

Xác định u nang hạch. Đây là loại bướu phổ biến nhất ở bàn tay và cổ tay. U nang hạch không gây ung thư và thường vô hại. Loại u nang này chứa dịch, có thể xuất hiện và biến mất nhanh chóng hoặc thay đổi kích thước. U nang hạch không cần được điều trị, trừ khi cản trở đến chức năng hạch hoặc gây mất thẩm mỹ.

Xác định liệu cơn đau có phải là do u nang xương cụt. Đây là trường hợp xuất hiện u nang, áp-xe hoặc chỗ lõm hình thành trong nếp gấp giữa mông, chạy từ đầu dưới của cột sống đến hậu môn. U nang xương cụt có thể là do mặc quần áo quá chật, lông cơ thể quá nhiều, ngồi lâu hoặc béo phì. Triệu chứng có thể bao gồm:

Phân biệt u nang tuyến Bartholin. Các tuyến này nằm ở hai bên lỗ âm đạo để bôi trơn âm đạo. Khi tuyến Bartholin bị bít tắc, một cục sưng tương đối không đau sẽ hình thành, gọi là u nang tuyến Bartholin. Bạn sẽ không phát hiện được nếu u nang không nhiễm trùng. Nhiễm trùng có thể xuất hiện sau vài ngày, gây đau, sốt, khó chịu khi đi lại, đau khi “quan hệ” và bướu đau gần lỗ âm đạo.

Điều tra để phát hiện sưng tinh hoàn. Mọi trường hợp sưng tinh hoàn đều cần bác sĩ chẩn đoán để phân biệt giữa u nang, ung thư, tràn dịch màng tinh hoàn hoặc nhiễm trùng tinh hoàn. U nang tinh hoàn, hay nang mào tinh hoàn, là các túi chứa dịch, không đau và không gây ung thư trong vỏ phía trên tinh hoàn.

Cân nhắc ý kiến thêm nếu không hài lòng với chẩn đoán và phương pháp điều trị của bác sĩ. Hầu hết u nang biểu bì và u nang pilar không cần điều trị y tế. Nhưng nếu không hài lòng với kết quả, bạn có thể tìm ý kiến từ các bác sĩ khác. Một số trường hợp có triệu chứng tương tự nhưng có thể gây nhầm lẫn.
Ngăn ngừa u nang

Hiểu được loại u nang không thể ngăn ngừa. U nang pilar phát triển sau tuổi dậy thì và có yếu tố di truyền. Khoảng 70% trường hợp u nang pilar sẽ có nhiều u nang trong đời. Nguyên nhân gây u nang trong vú vẫn chưa được rõ ràng.

Biết loại u nang nào có thể ngăn ngừa được. Hầu hết u nang không thể ngăn ngừa được, ngoại trừ một số loại. Ví dụ, việc duy trì trọng lượng cơ thể bình thường và đứng dậy sau mỗi 30 phút có thể giúp ngăn ngừa u nang xương cụt.

Giảm rủi ro mắc u nang. Mặc dù hầu hết loại u nang không thể tránh khỏi, nhưng bạn có thể giảm rủi ro mắc u nang bằng cách phòng tránh. Sử dụng sản phẩm chăm sóc da không chứa dầu và tránh tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời.
Điều trị u nang tại nhà

Điều trị u nang bã nhờn và u nang biểu bì không nhiễm trùng tại nhà. Các dấu hiệu nhiễm trùng có thể bao gồm vùng da với u nang trở nên đỏ, sưng và đau. Nếu phương pháp điều trị tại nhà không hiệu quả hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, bạn cần tìm sự chăm sóc y tế từ bác sĩ.

Chườm khăn ướt và ẩm lên u nang biểu bì để kích thích dẫn lưu và làm lành. Khăn chườm cần nóng nhưng không quá nóng để tránh gây bỏng da. Chườm khăn lên u nang 2-3 lần mỗi ngày.

Không nên cắt, bóp hoặc nặn u nang biểu bì và u nang bã nhờn. Hành động này có thể gây nhiễm trùng và gây sẹo. Ngoài ra, không nên cắt, bóp hoặc nặn mụn bọc để tránh nhiễm trùng sâu hơn và tăng nguy cơ hình thành sẹo.

Điều trị u nang biểu bì tự nhiên. Khi u nang bắt đầu dẫn mủ, hãy che phủ u nang bằng gạc vô khuẩn và thay gạc hai lần mỗi ngày. Nếu mủ bắt đầu chảy ra từ u nang, da xung quanh đỏ hoặc u nang trở nên ấm và đau, hoặc máu bắt đầu chảy ra từ u nang, bạn cần tìm sự chăm sóc y tế.

Giữ u nang sạch sẽ. Để ngăn ngừa nhiễm trùng, hãy giữ cho u nang và da xung quanh luôn sạch sẽ. Rửa sạch hàng ngày bằng xà phòng hoặc kem chống khuẩn.
Tìm sự chăm sóc y tế

Khi nào cần đi khám. Hầu hết u nang lành tính và sẽ tự tan biến, nhưng một số cần chăm sóc y tế. Đến gặp bác sĩ ngay nếu u nang sưng đau hoặc da xung quanh u nang ấm lên, đó là dấu hiệu của nhiễm trùng.

Hỏi ý kiến bác sĩ về loại bỏ u nang. Nếu u nang gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, không nên tự nặn. Thay vào đó, hãy thảo luận với bác sĩ xem liệu phẫu thuật loại bỏ u nang có an toàn và cần thiết không.

Xem xét các phương pháp phẫu thuật. Có nhiều phương pháp phẫu thuật khác nhau tùy thuộc vào vị trí, kích thước và tình trạng của u nang. Có ba lựa chọn phẫu thuật để loại bỏ u nang trên cơ thể. Bạn cần thảo luận với bác sĩ để chọn ra phương án phẫu thuật phù hợp nhất cho trường hợp của mình.
- Rạch và dẫn mủ (I & D) là quy trình đơn giản, trong đó bác sĩ tạo một vết rạch nhỏ trong u nang để dẫn mủ ra ngoài. Phương pháp này có thể tiến hành tại phòng khám cho các loại u nang trên da, như u nang biểu bì, u nang bã nhờn và u nang xương cụt trên bề mặt không sâu hoặc không nhiễm trùng. Tuy nhiên, tỉ lệ tái phát của u nang sau phương pháp này cao.
- Phương pháp cắt bỏ tối thiểu giúp loại bỏ u nang và dịch nhờn bên trong. U nang được mở và dẫn mủ trước khi bác sĩ kéo u nang ra. Phương pháp này có thể áp dụng cho các loại u nang vú, u nang tinh hoàn, u nang tuyến Bartholin và u nang hạch.
- Loại bỏ u nang bằng laser thích hợp cho u nang biểu bì lớn hoặc ở vị trí da dày. Quy trình này mở u nang bằng tia laser và dẫn mủ ra ngoài. Một tháng sau, phương pháp cắt bỏ tối thiểu sẽ được thực hiện để kéo u nang ra. Phương pháp này phù hợp với u nang không viêm hoặc nhiễm trùng.

Quyết định về việc loại bỏ u nang trên da. Có nhiều phương pháp điều trị tại nhà để kích thích dẫn mủ và chữa lành u nang bã nhờn hoặc u nang biểu bì. Tuy nhiên, nếu u nang có dấu hiệu của nhiễm trùng, phát triển nhanh, liên tục bị kích ứng hoặc gây bận tâm thẩm mỹ, bạn nên tìm sự chăm sóc y tế.

Quyết định về việc loại bỏ u nang vú. Không phải lúc nào cũng cần phải loại bỏ u nang vú đơn giản. Trước tiên, nếu bạn chưa ở độ tuổi mãn kinh, bác sĩ có thể yêu cầu theo dõi u nang hàng tháng. Có thể chọc hút u nang bằng kim nhỏ để dẫn mủ u nang.

Tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu về việc điều trị mụn bọc. Bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc điều trị mụn khác trước tiên. Nếu không có cải thiện, bác sĩ có thể gợi ý sử dụng Isotretinoin hoặc Accutane.

Tìm phương pháp điều trị u nang hạch. Đối với u nang hạch, thường không cần phải can thiệp bằng phẫu thuật. U nang có thể được giữ yên bằng cách hạn chế cử động. Nếu triệu chứng không giảm sau khi điều trị không phẫu thuật hoặc u nang tái phát, bác sĩ có thể khuyến nghị phẫu thuật cắt bỏ u nang.

Chiến lược điều trị u nang Bartholin. Phương pháp can thiệp sẽ phụ thuộc vào kích thước u nang, mức độ khó chịu và có nhiễm trùng hay không. Tắm bồn Sitz nước ấm nhiều lần mỗi ngày có thể giúp tuyến Bartholin tự dẫn lưu. Nếu tắm bồn Sitz không hiệu quả, phương pháp rạch và dẫn mủ có thể được áp dụng.

Hiểu rõ về cách điều trị u nang tinh hoàn. Bác sĩ sẽ đưa ra quyết định về việc có cần phẫu thuật cắt bỏ u nang hay không, dựa trên kích thước và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe. Tiêm xơ qua da là một phương pháp khác có thể giúp giảm kích thước và triệu chứng u nang tinh hoàn.
Lời khuyên
- Hầu hết các loại u nang không gây ung thư và thường không cần can thiệp y tế ngay lập tức. Trong nhiều trường hợp, việc quan sát kỹ lưỡng từ bác sĩ là đủ để quyết định liệu cần can thiệp hay không.
Cảnh báo
- Tuyệt đối không nên vặn, bóp hoặc xâm lấn vào u nang. Những hành động này có thể gây nhiễm trùng và sẹo trên da.
- Hầu hết u nang trên da tự phục hồi. Nếu muốn loại bỏ u nang nhanh chóng, hãy thảo luận với bác sĩ về các phương pháp điều trị phù hợp, dựa trên kích thước, vị trí và loại u nang.
- Luôn rửa tay sạch sẽ trước và sau khi điều trị u nang hoặc bất kỳ tình trạng nhiễm trùng da nào.
