
Xin chào các bạn, tôi là James Nguyen từ IELTS Fighter. Hôm nay, tôi sẽ bắt đầu một loạt bài phân tích về kỹ năng Nghe dành cho người mới bắt đầu. Hy vọng sẽ mang lại nhiều góc nhìn hữu ích giúp các bạn cải thiện kỹ năng Nghe của mình.
Dành cho những bạn mới bắt đầu và chưa tự tin với kỹ năng Nghe, dưới đây là một số lời khuyên:
Điều quan trọng nhất là hiểu rõ bản chất của kỹ năng Nghe.
Cùng với Kỹ Năng Đọc, Nghe là một trong những kỹ năng tiếp thu thông tin. Với các kỹ năng tiếp thu, việc tiếp xúc với tiếng Anh (Tiếp Xúc Với Tiếng Anh) đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng ban đầu.
Đơn giản nhưng hiệu quả, việc tiếp xúc nhiều với tiếng Anh chuẩn sẽ giúp bạn cải thiện kỹ năng Nghe của mình. Các giáo viên thường khuyên bạn cần 'đắm chìm hoặc hoàn toàn tiếp xúc trong một môi trường tiếng Anh'.
Ví dụ, ngoài giờ học, bạn có thể nghe nhạc, chơi game, xem phim, hoặc tham gia bất kỳ hoạt động giải trí nào bằng tiếng Anh.
Điều này đã được chứng minh là hiệu quả bởi những giáo viên đã thành công nhờ phương pháp này.
Để làm điều này, bạn cần phải phát triển các kỹ năng quan trọng, mà trong chuỗi bài về Nghe này, chúng tôi sẽ chia sẻ.
Kỹ năng đầu tiên chính là Shadowing.
Shadowing, nếu thực hiện đúng cách, sẽ cải thiện kỹ năng Nghe, Nói, Phát Âm và nhiều yếu tố khác liên quan đến tiếng Anh.
Để nắm bắt khái niệm của shadowing, hãy tưởng tượng đến một ví dụ rất phổ biến và hoàn toàn phản ánh điều đó là khi bạn học KỸ NĂNG ĐỌC tiếng Việt khi còn học lớp 1.
Mỗi học sinh sẽ được phân phát một cuốn sách giáo khoa đọc, bao gồm phần văn bản và hình ảnh minh họa, tất cả đều là thông tin mà con người tiếp nhận qua Hình ảnh (Visual).
Giáo viên sẽ đọc mẫu, cung cấp thông tin dưới dạng Âm thanh, trong khi toàn bộ lớp sẽ NHÌN VÀO SÁCH, NGHE ÂM THANH và NHẨM THEO TRONG MIỆNG, sau đó một số học sinh có thể được mời lên đọc cho toàn bộ lớp nghe.
Sau đó, giáo viên và toàn bộ lớp sẽ cùng nhau tìm hiểu Ý nghĩa của từng từ và toàn bộ nội dung đã đọc và nghe.
Quá trình đó diễn ra liên tục ngày qua ngày, TAI và NÃO của học sinh trải qua một quá trình MÃ HÓA thông tin như sau: Âm thanh a sẽ tương ứng với Hình ảnh a và tương ứng với Ý nghĩa a.
Tiếp theo, Âm thanh b => Hình ảnh b => Ý nghĩa b, và cứ tiếp tục như vậy. Nói một cách khác, cho đến khi học sinh nhắm mắt, nghe một âm thanh, họ có thể hình dung ra trong đầu mình hình ảnh của từ đó, hình ảnh của vật đó, và nhớ được ý nghĩa của nó, là quá trình Nghe – Hiểu đã hình thành. Và, điều tương tự cũng hoàn toàn chính xác với tiếng Anh.
Trong quá trình trên, cả 4 yếu tố Âm thanh – Sound, Hình ảnh – Visual, Bắt chước – Imitate, và Ý nghĩa – Meaning đều vô cùng quan trọng.
Vậy khi đã hiểu rõ về bản chất, bạn hoàn toàn có thể áp dụng phương pháp này với bất kỳ nguồn tiếng Anh nào bạn có thể tiếp xúc, đơn giản nhất là thông qua phim, nhạc, hoặc video giải trí mà bạn yêu thích.
Bạn cần phải kết hợp cả 4 yếu tố Nghe Âm thanh, Nhìn Hình ảnh + Chữ viết, Bắt chước bằng Miệng, và tìm hiểu Ý nghĩa của từ và câu. Lặp lại hành động đó nhiều lần, liên tục với cường độ ngày càng gia tăng là cách xây dựng nền tảng Nghe tốt nhất và duy nhất.
Đúng rồi, đã nói về cơ sở cốt lõi của kỹ năng Nghe riêng và Kỹ năng Receptive nói chung, đó chính là Mức độ tiếp xúc với tiếng Anh (English exposure).
Kỹ năng đầu tiên mà tôi chia sẻ với bạn chính là Shadowing, là sự kết hợp giữa Tai (Âm thanh – Sound), Mắt (Hình ảnh – Visual), Miệng (Bắt chước – Imitate), và Trí não (Ý nghĩa – Meaning).
Trong phần này, tôi sẽ tiếp tục giới thiệu một kỹ năng khác, dành cho những người đã có kiến thức ngôn ngữ tốt, đó là Chép chính tả - Dictation.
Chắc chắn bạn vẫn nhớ những ngày tháng học tập ở trường tiểu học, khi cô giáo đọc từng chữ từng câu một rất chậm rãi như “Việt Nam đất nước ta ơi/ Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn?/ Cánh cò bay lả rập rờn/ Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều …”.
Trong khi đó, toàn bộ lớp nghe kỹ từng câu và cố gắng chép lại đúng nguyên văn bản đó vào vở.
Trong quá trình này, sự kết hợp của các yếu tố Tai (Âm thanh – Sound), Mắt (Hình ảnh – Visual), và Trí não (Ý nghĩa – Meaning) vẫn được duy trì, nhưng lúc này không còn là việc nhẩm đọc theo bằng miệng, mà thay vào đó là việc viết ra từng chữ cái bằng tay. Việc viết tay có thể chậm hơn việc đọc của cô giáo, nhưng chính điều này thúc đẩy tốc độ xử lý thông tin của não (Processing Speed) và sự kết hợp linh hoạt của các yếu tố đã đề cập phải diễn ra cực kỳ nhanh chóng.
Nói một cách khác, chép chính tả (Dictation) không chỉ là việc rèn luyện đôi tay, mà còn là việc rèn luyện tốc độ xử lý thông tin của não (Processing Speed).
Trong tiếng Anh, nguyên tắc này cũng hoàn toàn đúng như vậy.
Thực tế, thực tế hầu hết học sinh vẫn chưa thể sao chép đúng câu văn tiếng Anh ngay từ lần nghe đầu tiên, một phần do tay không đủ nhanh, nhưng lý do quan trọng hơn là do Processing Speed của các bạn chưa đủ nhanh để bắt kịp tốc độ của những bài IELTS Listening.
Khi được nhìn thấy bản ghi âm của câu văn vừa nghe, các bạn lại cảm thấy 'tức tưởi' khi những từ mình không nghe được không phải là khó, mà chủ yếu là những từ vựng đơn giản.
