Chúng ta thường tự đánh giá bản thân từ khi còn nhỏ. Nếu liên tục bị chỉ trích bởi gia đình, bạn bè, xã hội khiến ta không thể thể hiện cảm xúc của bản thân. Mặc cảm thường là biểu hiện của sự thiếu tự tin và thậm chí không thể quyết định được những vấn đề nhỏ. Tự đánh giá cao bản thân giúp tăng cường lòng tự tin và là bước đầu tiên để tìm kiếm hạnh phúc trong cuộc sống. Hãy đọc tiếp bài viết dưới đây!
Những bước
Xác định Sự đánh giá bản thân
Tìm hiểu về sự đánh giá bản thân. Sự đánh giá bản thân là cách chúng ta cảm nhận về bản thân, là một khía cạnh quan trọng để duy trì tinh thần lạc quan. Tự đánh giá cao bản thân hay tự tin tức là chúng ta trân trọng, chấp nhận và hài lòng với bản thân. Những người thường mặc cảm về bản thân thường không hài lòng với chính mình.
- Trung tâm Can thiệp Lâm sàng (The Centre for Clinical Interventions) mô tả người thường mặc cảm là “những người có suy nghĩ tiêu cực về bản thân và về con người họ. Những suy nghĩ này thường phản ánh hoặc niềm tin về nhận thức bản thân.”
- Nếu không được điều trị, những người thường mặc cảm có thể gặp phải các vấn đề nghiêm trọng suốt đời, như trở thành nạn nhân của mối quan hệ lạm dụng, cảm giác nghi ngờ về bản thân, không đặt mục tiêu vì sợ thất bại.
Đánh giá và nâng cao lòng tự tin. Phát hiện ra mình có mặc cảm là bước quan trọng để cải thiện tâm trạng và vượt qua những suy nghĩ tiêu cực. Bạn có thể mắc phải mặc cảm nếu như bạn luôn nghĩ tiêu cực về bản thân. Suy nghĩ này có thể liên quan đến một khía cạnh cụ thể nào đó, như hình dáng hoặc công việc, hoặc áp đặt lên nhiều khía cạnh của cuộc sống như mối quan hệ và sự nghiệp.
- Nếu tiếng nói tâm hồn hoặc suy nghĩ về bản thân thường mang tính chỉ trích, bạn có thể mắc phải mặc cảm.
- Nếu tiếng nói tâm hồn của bạn tích cực và thoải mái, bạn có thể tự tin hơn về bản thân.
Nghe lòng mình. Xác định xem suy nghĩ về bản thân của bạn tích cực hay tiêu cực. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc đánh giá hoặc nhận biết mẫu chung, hãy ghi lại những suy nghĩ của bạn trong vài ngày hoặc vài tuần. Sau đó, hãy xem lại để tìm ra mẫu chung hoặc xu hướng.
- Người mắc phải mặc cảm thường có suy nghĩ sau: tự trách, tổng quát hóa, so sánh, suy diễn tiêu cực hoặc quan sát tiêu cực. Mỗi đặc điểm này thường là sự phê phán hoặc giả định tiêu cực về cách mọi người nhìn nhận bạn.
- Nghe im lặng những suy nghĩ tiêu cực là bước đầu tiên để tăng cường tự tin. Thay thế chúng bằng những suy nghĩ tích cực là mục tiêu tiếp theo.
- Ví dụ, suy nghĩ tiêu cực có thể là “Tôi thất bại trong việc xin việc mới, tôi chẳng bao giờ thành công vì tôi là người vô dụng.” Bạn có thể nói như sau “Tôi cảm thấy thất vọng khi không nhận được công việc đó, nhưng tôi đã cố gắng và công việc phù hợp vẫn đang đợi tôi; tôi chỉ cần tìm nó thôi.”
Hiểu nguyên nhân của mặc cảm. Không ai sinh ra đã có mặc cảm, nó có thể phát triển qua các trải nghiệm tiêu cực và phản hồi trong quá trình lớn lên. Hiểu nguyên nhân của mặc cảm có thể giúp bạn vượt qua chúng.
- Nếu bạn nhận ra mẫu chung khi đánh giá tiếng nói tâm hồn, hãy cố gắng nhớ cảm giác đó từ lần đầu tiên nó xuất hiện nếu có thể.
- Ví dụ, nếu bạn mắc phải mặc cảm về hình dạng hay ngoại hình, hãy cố gắng nhớ lần đầu tiên bạn cảm thấy không hài lòng về bản thân, liệu có phải là do sự nhận xét của ai đó không?
Thiết lập mục tiêu để cải thiện tự tin. Chìa khóa để cải thiện là biến suy nghĩ tiêu cực, tự trách thành tích cực và khích lệ. Bạn cần thay đổi suy nghĩ về bản thân. Đặt mục tiêu ban đầu để có cái nhìn lạc quan hơn về bản thân sẽ giúp bạn tiến gần hơn tới sự tự tin.
- Ví dụ, mục tiêu có thể là “Tôi sẽ trở nên lạc quan hơn và coi bản thân là một người bạn, không phải kẻ thù.”
Nâng cao Sự Chăm sóc Bản thân
Liệt kê ưu điểm của bản thân. Tập trung vào những điểm mạnh để nhắc nhở mình rằng mình đáng quý và không nên chìm đắm trong những suy nghĩ tiêu cực. Hãy tự hào về những thành tựu của mình mà không cần phải đánh giá chúng.
- Những người tự tin thường chấp nhận rằng họ đã đóng góp tích cực mặc dù không hoàn hảo.
- Ghi chú lại những điểm mạnh của mình ở những nơi mà bạn có thể nhìn thấy hàng ngày, như gương phòng tắm. Bạn có thể bổ sung thêm điểm mạnh khi tiếng nói tâm hồn trở nên tích cực hơn.
Viết nhật ký tích cực. Ghi lại những thành tựu, lời khen từ mọi người. Mặc dù không thể loại bỏ hết những suy nghĩ tiêu cực, nhưng việc tập trung vào điều tích cực sẽ cải thiện cảm nhận tổng thể về giá trị bản thân.
- Ghi nhật ký là công cụ quan trọng để theo dõi tiếng nói tâm hồn và cải thiện sự đánh giá bản thân.
- Cố gắng viết điều tích cực thay vì những suy nghĩ tiêu cực hàng ngày. Ví dụ, nếu bạn thường tự trách bản thân vì không thể nói ra suy nghĩ của mình, hãy ghi chú lại mỗi lần bạn thể hiện suy nghĩ của mình.
Sử dụng nhật ký để đặt mục tiêu. Bạn có thể đặt mục tiêu để phát triển mà không cần phải hoàn hảo ở mọi mặt của cuộc sống. Mục tiêu cần phải rõ ràng, cụ thể, nhưng cũng cần phải chấp nhận 'khoảng trống' cho sự không hoàn hảo.
- Ví dụ, thay vì nói “Tôi sẽ không bao giờ chấp nhận sự phân biệt đối xử và sự căm hận,” bạn có thể đặt mục tiêu, “Tôi sẽ cố gắng để giữ bình tĩnh đối diện với sự phân biệt đối xử và căm hận.”
- Thay vì nói “Tôi sẽ không bao giờ ăn đường nữa và giảm 10kg,” bạn có thể đặt mục tiêu là “Tôi sẽ cố gắng để hình thành thói quen sống lành mạnh hơn: chọn thực phẩm tốt cho sức khỏe và tập thể dục.”
Tha thứ cho bản thân vì không hoàn hảo. Hãy nhớ rằng bạn cũng chỉ là con người như bao người khác, không cần phải hoàn hảo để được đánh giá cao. Nếu bạn chấp nhận chính mình và cố gắng cải thiện, bạn sẽ tự đánh giá cao bản thân hơn.
- Tạo ra những câu tự nói tích cực cho bản thân, ví dụ như “Tôi là một người tuyệt vời dù có nhược điểm.”
- Ví dụ, nếu bạn mất kiểm soát và la mắng con tại công viên, bạn có thể tự nhủ “Tôi không hoàn hảo nhưng tôi sẽ cố gắng kiềm chế cảm xúc. Tôi sẽ xin lỗi con vì đã la mắng và giải thích vì sao tôi tức giận. Tôi là một người mẹ tốt, tôi sẽ cố gắng hơn.”
Tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia. Nếu bạn cảm thấy không thể tự cải thiện sự đánh giá bản thân, hoặc thấy rất khó chịu khi tìm ra nguyên nhân của sự mặc cảm, bạn nên tìm đến sự hỗ trợ từ chuyên gia, người có thể giúp bạn xác định và đối phó với nguồn gốc của vấn đề.
- Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) là phương pháp hiệu quả để giải quyết suy nghĩ tiêu cực về bản thân và học cách đối phó với cảm xúc một cách lành mạnh.
- Đối với những vấn đề phức tạp hơn, liệu pháp tâm lý sâu sắc có thể là lựa chọn phù hợp hơn để giải quyết vấn đề từ gốc rễ.
Tham gia hoạt động từ thiện. Nhiều người cảm thấy lạc quan hơn về bản thân khi họ đóng góp cho xã hội. Tham gia làm tình nguyện cho tổ chức từ thiện để giúp đỡ những người khó khăn: điều này không chỉ có lợi cho cộng đồng mà còn giúp bạn cảm thấy hạnh phúc!
- Chọn một tổ chức mà bạn quan tâm.
- Tham gia tình nguyện cùng bạn bè sẽ tạo ra trải nghiệm tuyệt vời và hiệu quả hơn cho tổ chức.
Xây dựng Lối sống Tích cực
Chăm sóc bản thân mỗi ngày. Dành thời gian để thư giãn và làm những điều bạn yêu thích có thể cải thiện tinh thần và năng suất làm việc.
- Tìm sở thích giúp bạn thư giãn cả về thể chất lẫn tinh thần. Nhiều người lựa chọn yoga, đạp xe, hoặc đi bộ để giữ tinh thần lạc quan và cơ thể khỏe mạnh.
Kết bạn với những người lạc quan. Nếu bạn bị ảnh hưởng bởi những người xung quanh mang tính tiêu cực, hãy giảm thiểu thời gian tiếp xúc hoặc tránh xa họ. Hãy tìm kiếm sự tích cực từ những người bạn mới và những người yêu thương để cảm thấy tốt hơn về bản thân.
- Thông báo với bạn bè hoặc gia đình rằng “Tôi đang cố gắng để cải thiện bản thân mình. Bạn có thể giúp đỡ tôi bằng cách nhắc nhở tôi khi tôi tỏ ra tiêu cực để tôi có thể nhận ra và sửa đổi.”
Chế độ ăn lành mạnh. Chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng, giảm đường và chất béo để tăng cường năng lượng và cải thiện sức khỏe tổng thể.
- Tránh ăn thức ăn không khoa học và chọn lựa thực phẩm không chế biến.
- Hạn chế các loại thức ăn như kẹo, soda, bánh ngọt, và bánh pastry vì chúng làm giảm năng lượng, gây đau đầu và gây ốm yếu mà không cung cấp đủ chất dinh dưỡng, đồng thời tăng calo.
- Thêm nhiều rau củ, thịt nạc, và đậu vào chế độ ăn hàng ngày. Xem chúng như nguồn năng lượng và dinh dưỡng cho cơ thể giúp bạn duy trì sức khỏe và năng suất, bảo vệ bạn khỏi bệnh tật và giữ cho bạn luôn trẻ trung để dành thời gian với gia đình.
Tăng cường hoạt động thể chất. Không cần phải đến phòng tập, việc đi dạo thường xuyên giúp bạn vận động nhiều hơn và cải thiện sức khỏe. Dành thời gian cho việc vận động sẽ mang lại năng lượng và cảm giác thoải mái, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch.
- Đi bộ ngoài trời thường được coi là cách tốt nhất để thư giãn và làm mới tinh thần, đặc biệt khi bạn thường xuyên phải làm việc trong nhà.
- Chỉ cần đi bộ 10 phút mỗi ngày sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của bạn.
Chăm sóc vẻ ngoài và vệ sinh cá nhân. Dành thời gian để chăm sóc vẻ ngoài bằng cách lựa chọn trang phục phù hợp, sắp xếp chúng và duy trì thói quen vệ sinh cá nhân hàng ngày sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin và thoải mái hơn.
Chấp nhận Sự không hoàn hảo
Nhận ra những tiêu chuẩn không thể đạt được. Cuộc sống không phải lúc nào cũng như chúng ta mong đợi. Đặt ra tiêu chuẩn cao hơn cho bản thân là điều tốt nhưng cũng cần phải hợp lý. Hãy nhớ rằng sự hoàn hảo là một khái niệm tương đối và không phải lúc nào cũng có thể đạt được.
- Thực tế, sự không hoàn hảo là nguồn động viên để con người cải thiện và trở nên tốt hơn.
Hãy tha thứ cho chính mình. Học cách tha thứ cho bản thân khi mọi thứ không diễn ra như ý muốn. Hãy tự hào về những thành tựu và sức mạnh của bản thân để có thể tận hưởng cuộc sống hiện tại.
Gợi ý
- Hãy sống bên cạnh những người quan tâm đến bạn! Người không quan tâm sẽ không làm cho bạn tự tin hơn.
- Đừng cố gắng để làm ấn tượng. Hãy là chính bạn và người khác sẽ đánh giá cao bạn với sự tự tin của bản thân.
- Hãy quyết đoán. Tăng cường sự tự tin bản thân là bước quan trọng để đạt được mục tiêu. Hãy làm điều có lợi cho bản thân. Hãy nhớ rằng, bạn phải giúp bản thân trước khi giúp đỡ người khác.
- Bạn là duy nhất và không ai có thể thay đổi điều đó. Hãy luôn là chính mình, đừng bao giờ bắt chước người khác.
- Điều quan trọng nhất là tin tưởng vào bản thân. Nếu tin tưởng, bạn có thể làm được.
- Sức mạnh bên trong có thể giúp bạn đạt được mục tiêu trong cuộc sống. Nếu gặp khó khăn, hãy đứng dậy và tiếp tục cố gắng.
- Hãy nhìn vào gương mỗi ngày. Hãy tìm những điểm mạnh của bản thân: ngoại hình, thành tựu, và thành công.
- Phớt lờ những ý kiến tiêu cực của người khác. Hãy lắng nghe bản thân và tỏ ra tự tin, không ai có thể đánh giá bạn nếu bạn là chính mình.
- Những người thường chỉ trích người khác là những người không tốt; nếu họ là nhân vật trong câu chuyện, họ chỉ làm lãng phí giấy mực mà thôi.
- Thực hành yoga hoặc thiền nếu bạn cảm thấy nó hữu ích.
Cảnh báo
- Mặc cảm thường xuyên có thể là dấu hiệu của trầm cảm. Nếu bạn nghi ngờ về tình trạng của mình, hãy trò chuyện với bác sĩ.
