Nhận thức cơ bản là việc đánh giá thực tế và hợp lý thường phát triển thông qua trải nghiệm sống thay vì việc học hỏi chuyên sâu. Mặc dù việc phát triển nhận thức cơ bản có vẻ khó khăn, nhưng bạn vẫn có thể dễ dàng thực hành áp dụng nhận thức cơ bản bằng cách chú ý hơn và suy nghĩ kỹ càng trước khi đưa ra quyết định. Khi nhận thức cơ bản của bạn ngày càng phát triển, các lựa chọn của bạn cũng sẽ sáng suốt hơn.
Các bước
Quyết định dựa trên Nhận thức Cơ bản

So sánh lợi và hại của từng lựa chọn trước khi đưa ra quyết định. Xem xét kết quả tích cực và tiêu cực có thể xảy ra sau quyết định của bạn. Bạn có thể suy nghĩ nhanh hoặc ghi lại ưu và nhược điểm để xác định lựa chọn tốt nhất. Đưa lựa chọn ra bàn cân để đưa ra quyết định tốt nhất cho bạn.
- Ví dụ, nếu bạn nhận lời mời uống rượu bia khi chưa đủ tuổi, bạn sẽ không mất tiền và có thể tham gia vui vẻ với người mời, nhưng rủi ro là bạn có thể vi phạm pháp luật. Quyết định hợp lý nhất là từ chối lời mời.

Tin vào cảm giác ban đầu để tránh phân tích quá nhiều. Đôi khi trực giác của bạn sẽ chỉ cho bạn điều đúng. Mỗi khi phải đưa ra quyết định, hãy lắng nghe linh cảm hoặc câu trả lời đầu tiên của bạn. Nghĩ về kết quả tốt hoặc xấu mà bạn mong muốn từ quyết định đó, và đưa ra quyết định mà bạn cảm thấy tốt nhất.
- Ví dụ, khi ai đó mời bạn uống rượu bia và bạn chưa đủ tuổi, điều đầu tiên bạn nghĩ đến là từ chối để tránh rủi ro nếu bị phát hiện.
Cảnh báo: Nói như vậy không có nghĩa là bạn nên đưa ra quyết định một cách vội vã. Bạn vẫn cần dành thời gian suy nghĩ về hậu quả tiêu cực có thể xảy ra từ quyết định của mình.

Xem xét tình huống từ góc nhìn khác để suy nghĩ kỹ lưỡng hơn. Có lẽ bạn nhận ra rằng việc bạn tư vấn cho bạn bè thường dễ dàng hơn là tự tư vấn cho chính mình. Khi đối mặt với một quyết định khó khăn, hãy dừng lại và tưởng tượng mình là một người ngoài cuộc. Hãy nghĩ xem bạn sẽ gợi ý gì cho họ để họ có thể đưa ra quyết định tốt nhất. Đừng chọn giải pháp mà bạn không muốn gợi ý cho bạn bè của mình.
- Ví dụ, nếu bạn nhặt được chiếc áo của ai đó ở trường và bạn muốn giữ lại, hãy nghĩ xem bạn sẽ khuyên bạn bè của mình như thế nào nếu họ gặp tình huống tương tự. Chắc chắn bạn sẽ khuyên họ trả lại áo đến văn phòng trường, và đó cũng là giải pháp bạn nên chọn trong tình huống của mình.

Hỏi ý kiến của người đáng tin cậy nếu bạn chưa tự tin với quyết định của mình. Không có gì sai nếu bạn cảm thấy không chắc chắn khi đưa ra quyết định trong một tình huống khó khăn. Hãy tìm sự hỗ trợ từ cha mẹ/người giám hộ, cố vấn học tập hoặc một người bạn đáng tin cậy. Họ có thể cung cấp thông tin hữu ích dựa trên kinh nghiệm của họ.
- Ví dụ, bạn có thể hỏi: “Mẹ ơi, con đang phân vân không biết làm sao. Mẹ có thể giúp con được không?”
- Chỉ nhận lời khuyên từ những người có ảnh hưởng tích cực đối với bạn, vì những người đưa ra quyết định kém chất lượng sẽ khó cung cấp lời khuyên hữu ích.

Đừng lo lắng nếu bạn đôi khi đưa ra quyết định sai lầm. Mọi người đều mắc lỗi và đưa ra những quyết định gây hối hận. Quan trọng là học từ kinh nghiệm đó. Nếu bạn đưa ra quyết định sai lầm, hãy dành thời gian để học hỏi và cải thiện. Khi gặp lại tình huống tương tự, hãy áp dụng những bài học đã học để đưa ra lựa chọn tốt hơn.
- Ví dụ, nếu bạn mang giày thể thao ra biển và chúng bị đầy cát, hãy nhớ mang dép kẹp lần sau.
Bài học từ nhận thức căn bản

Tránh những việc không lành mạnh cho bản thân. Người hiểu biết luôn quyết định dựa trên kết quả tích cực nhất. Nếu bạn biết điều gì không tốt, ví dụ như hút thuốc hoặc lái xe sau khi uống rượu, hãy tránh điều đó để tránh hậu quả xấu. Hãy xem xét cả ưu và nhược điểm trong mỗi quyết định để đưa ra lựa chọn tốt nhất.
- Ví dụ, việc mua một thứ mà bạn không có đủ tiền là một quyết định tồi tệ vì nó có thể gây ra vấn đề tài chính.

Chú ý quan sát mọi thứ xung quanh. Luôn lưu ý đến những gì xảy ra xung quanh và phản ứng của người khác trước hành động của bạn. Sử dụng kiến thức cơ bản để đưa ra quyết định dựa trên hiện tại. Ví dụ, khi muốn đi qua đường, hãy đợi đến khi không có nhiều xe để đảm bảo an toàn.
- Quan sát biểu hiện và ngôn ngữ cơ thể của người khác để hiểu cảm xúc của họ. Ví dụ, nếu ai đó không nhìn bạn khi nói chuyện hoặc quay đi phía khác, bạn nên kết thúc cuộc trò chuyện vì họ không muốn nói chuyện.

Chọn lựa chọn thực tế nhất trong mỗi tình huống. Khi phải đưa ra quyết định, hãy xem xét ưu và nhược điểm của mỗi lựa chọn để tìm ra điều thực tế nhất. Suy nghĩ kỹ trước khi hành động để đưa ra quyết định hợp lý. Sử dụng kiến thức của bạn để tránh gặp phải hậu quả xấu.
- Ví dụ, nếu bạn phải chọn giữa nấu ăn và đặt đồ ăn, lựa chọn thực tế nhất có lẽ là nấu ăn vì bạn có thực phẩm sẵn có và không cần phải tiêu thêm tiền.

Suy nghĩ trước khi nói để tránh hối hận sau này. Trước khi nói điều gì có thể làm tổn thương người khác, hãy nghĩ xem bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu bị nói như vậy. Nếu điều đó không tích cực, bạn nên tránh hoặc giữ im lặng. Luôn suy nghĩ kỹ trước khi nói để diễn đạt đúng ý và tránh hiểu lầm.
- Hãy nhớ làm điều này cả khi nhắn tin, gửi email hoặc viết thư. Đọc lại những gì bạn đã viết để đảm bảo rằng nó phản ánh đúng ý của bạn và không gây hiểu lầm.

Chấp nhận thực tế bạn không thể thay đổi mọi điều. Nhận thức căn bản giúp bạn hiểu rằng không phải lúc nào cũng có thể thay đổi kết quả của sự việc, nhưng đừng để điều đó làm ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của bạn. Hãy tìm những điều tích cực trong mọi tình huống để bạn có thể tiếp tục hướng tới mục tiêu của mình.
- Ví dụ, bạn cảm thấy buồn vì không làm tốt bài kiểm tra, nhưng thực ra vẫn còn nhiều cơ hội để cải thiện kết quả. Hãy ôn tập và chuẩn bị cho bài kiểm tra tiếp theo để bạn có thể làm tốt hơn.
Gợi ý
- Mỗi người sẽ có nhận thức căn bản riêng dựa trên kinh nghiệm và tuổi tác.
- Luôn chuẩn bị sẵn sàng. Ví dụ, nếu bạn biết trời sẽ lạnh, hãy mang theo áo len hoặc áo khoác khi ra khỏi nhà.