Buzz
Có phải bạn đang cảm thấy buồn chán vì bạn bè không đối xử công bằng với bạn? Hay cha mẹ của bạn thường cố ý khiến bạn cảm thấy tội lỗi? Hoặc bạn thường xuyên lo lắng về việc phải cho mượn tiền? Nếu câu trả lời là “có” cho bất kỳ câu hỏi nào trên, có lẽ bạn cần học cách tôn trọng bản thân. Việc rèn luyện tính quyết đoán có thể là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và cố gắng. Nhưng theo thời gian, việc học kỹ năng này sẽ giúp bạn giao tiếp hiệu quả hơn.
Bước tiếp theo
Rèn luyện cách truyền đạt tốt hơn
Thực hành sử dụng câu mang chủ đề là “Tôi”. Các thông điệp có chủ ngữ là “Tôi” cho thấy bạn tự chịu trách nhiệm về cảm xúc và quan điểm của bản thân mà không trách móc hoặc chỉ trích người khác. Những câu này dựa trên trải nghiệm cá nhân của bạn về một chủ đề nào đó và không liên quan đến trải nghiệm của người khác. Các thông điệp có chủ ngữ là “Tôi” truyền đạt rằng 'theo quan điểm của tôi, tình hình là như vậy'. Một số ví dụ như:
- “Tôi cảm thấy sợ hãi và tức giận khi nghe thấy tiếng la hét hoặc ngôn ngữ bậy trong cuộc tranh cãi” thay vì “Bạn la hét và nói tục làm tôi sợ hãi. Bạn nên ngưng lại”.
- “Tôi lo lắng rằng khả năng của tôi không phù hợp với vị trí hiện tại” thay vì “Các bạn đã đặt tôi vào tình huống làm tôi không cảm thấy thoải mái”.
Tập thoải mái khi từ chối. Bỏ qua những lời mời hay những việc mà bạn không muốn làm có thể là một thách thức, nhưng đôi khi nói “không” là cách để bạn có thời gian cho những điều quan trọng hơn. Tự chủ là có quyền sử dụng thời gian của bạn theo cách mà bạn muốn. Quyết định là biết từ chối những điều không phù hợp với bạn.
- Ban đầu, việc nói “không” có thể khó khăn, nhưng qua thời gian, bạn sẽ nhận ra rằng điều này giúp bạn tiến lên. Điều này giúp bạn xác định rõ ranh giới và khẳng định bản thân. Đó là hai kỹ năng quan trọng giúp bạn phát triển về cảm xúc và sự nghiệp.
Hạn chế sự phê phán. Nhiều người ngại thể hiện quyết đoán vì họ nhầm lẫn nó với sự phê phán. Quyết định là việc tự bảo vệ bản thân mình, nhưng được thực hiện với sự linh hoạt, quan tâm đến người khác và với tôn trọng. Sự phê phán thì không phải như vậy.
Chỉnh sửa cảm xúc của bạn. Người quyết định là những người giỏi giao tiếp. Họ không để cảm xúc chi phối trong giao tiếp. Họ kiểm soát cảm xúc của mình, vì việc để cảm xúc lấn át có thể gây hậu quả không mong muốn.
- Ví dụ, nếu bạn không đồng ý với điều gì đó mà người khác nói, nổi giận không phải là cách tiếp cận hiệu quả. Phản ứng giận dữ có thể làm hỏng mối quan hệ vì bạn đang phản ứng dựa trên cảm xúc chứ không phải góc nhìn khách quan.
- Bước đầu tiên để bạn kiểm soát cảm xúc của mình là nhận biết chúng. Hãy theo dõi cảm xúc của mình trong một thời gian và ghi chú về thời gian và tình huống gây ra cảm xúc mạnh. Sau đó, phân tích và ghi chú về những điều bạn cảm thấy.
- Tiếp theo, xem xét những gì gây ra cảm xúc đó. Tại sao bạn cảm thấy như vậy? Sau đó, xác định xem cảm xúc đó có phản ánh cách bạn muốn hành xử và tương tác với người khác không. Nếu không, bạn cần điều chỉnh suy nghĩ của mình bằng cách thay đổi những suy nghĩ tiêu cực hoặc không hữu ích.
Loại bỏ những lời nói dè dặt. Trong giao tiếp, việc nói thêm vào những lời dè dặt nhằm làm giảm sức mạnh của một tuyên bố. Trong một cuộc tranh luận, việc chứng minh sự không chắc chắn là quan trọng. Nhưng trong tình huống cần quyết định, bạn cần phải thể hiện ý kiến của mình một cách quyết đoán, chứ không để cho sự hoài nghi chiếm lĩnh.
- Những lời dè dặt có thể là “Đây chỉ là ý kiến của tôi, nhưng…” hoặc “Tôi không biết chắc lắm, nhưng…”
- Những tuyên bố quyết định mạnh mẽ hơn có thể là “Theo tôi…” (không thêm từ “nhưng” hoặc những từ làm giảm mạnh nhẹ) hoặc “Tôi tin rằng cách tốt nhất là…”
Giao tiếp quyết định bằng cơ thể. Ngôn ngữ cơ thể cũng có ảnh hưởng mạnh mẽ, thậm chí mạnh mẽ hơn cả lời nói. Những người giao tiếp quyết định thường chú ý đến ngôn ngữ cơ thể để thể hiện sự tự tin, tôn trọng và không đe dọa.
- Người quyết định giữ khoảng cách khoảng 1m với người khác khi giao tiếp. Họ nhìn thẳng vào mắt đối tác (nhưng không gắt gao). Họ nói với âm lượng vừa phải (không quá nhỏ cũng không quá lớn), với giọng điệu phù hợp với tình huống và địa điểm.
- Bạn có thể đứng hoặc ngồi thẳng, với tư thế thoải mái (tay chân mở ra, hướng về phía người nói) và sử dụng cử chỉ điềm tĩnh để minh họa ý kiến của mình.
Học cách chọn chiến lược. Dẫu việc làm hòa không luôn thích hợp, chỉ trích quá mức cũng không mang lại sự ủng hộ. Quyết định là giữ thái độ linh hoạt, kiên quyết nhưng không cứng nhắc.
- Chọn cách tranh luận. Không mọi vấn đề đều cần tranh cãi, bạn chỉ cần thể hiện ý kiến của mình về những vấn đề quan trọng với giá trị cá nhân.
Xây dựng lòng tự tin
Hiểu rõ mong muốn. Tính quyết đoán giúp tăng lòng tự tin. Tuy nhiên, bạn cũng cần lòng tự tin để thể hiện sự quyết đoán. Cả hai đều bắt nguồn từ việc biết mình muốn điều gì.
- Bắt đầu viết ra. Liệt kê những phẩm chất bạn ngưỡng mộ ở bản thân và người khác, sắp xếp theo mức độ quan trọng. Cách bạn xếp hạng chúng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân.
Thể hiện mong đợi – cho bản thân và người khác. Sau khi biết mình muốn gì, hãy hành động để thực hiện. Đừng chấp nhận việc không đáp ứng các tiêu chuẩn của bạn. Nói rõ điều bạn muốn và không để người khác phán đoán ý kiến của bạn.
- Ví dụ, nếu bạn muốn một mối quan hệ trung thực nhưng bạn phát hiện người yêu đã nói dối, hãy nói chuyện với họ. Nếu họ không tôn trọng bạn, hãy xem xét lại mối quan hệ đó.
- Tránh nói vòng vo tam quốc hoặc chờ đợi người khác đoán ý. Hãy nói ra những điều bạn muốn một cách thẳng thắn, thể hiện rằng bạn không thể hy sinh các giá trị của mình. “Em muốn một mối quan hệ trung thực” hoặc “Anh muốn em luôn nói thẳng với anh”.
Biết những gì bạn có. Việc hiểu biết về điểm mạnh của mình là quan trọng trong việc xây dựng lòng tự tin. Hãy viết ra danh sách về những thành công của bạn và những phẩm chất mà bạn tự hào. Nếu cần, hãy nhờ người thân giúp đỡ.
Điều chỉnh suy nghĩ. Không nhiều người biết rằng một trong những công cụ hiệu quả nhất để kiểm soát cảm xúc và hành vi là nằm trong tâm trí chính mình. Cách bạn nói với bản thân mỗi ngày có thể tạo ra cảm giác tuyệt vời hoặc tồi tệ. Hãy học cách kiểm soát các ý nghĩ tiêu cực bằng cách chú ý đến những lời tự nói tiêu cực và vô ích. Biến những ý nghĩ tiêu cực thành tích cực bằng cách tìm bằng chứng - hoặc thiếu bằng chứng - để hỗ trợ hoặc phủ nhận chúng.
- Ví dụ, khi bạn nghĩ, “Mình sẽ không bao giờ được thăng chức. Không ai quan tâm đến nỗ lực của mình”, hãy nghĩ lại. Bạn có chắc chắn về điều này không (bạn sẽ không bao giờ được thăng chức)? Bạn làm sao biết rằng không ai quan tâm đến nỗ lực của bạn?
- Bằng cách đặt ra các câu hỏi, bạn có thể chứng minh rằng ý nghĩ đó là vô lý, vì không ai có thể dự đoán tương lai. Khi áp dụng nhận thức vào những ý nghĩ tiêu cực, bạn có thể giảm bớt lời tự trách nhiệm và tăng lòng tự tin của mình.
Tôn trọng mọi người. Quyết định không giống như hung hăng. Sự quyết đoán không phải là sự hung hăng. Trong giao tiếp, người quyết đoán không phải là người hung hăng, độc đoán. Hãy lưu ý rằng tôn trọng quan điểm, thời gian và công sức của mọi người là rất quan trọng. Hãy thể hiện ý kiến của bạn một cách tự tin, nhưng cũng cần đối xử với mọi người một cách tích cực. Khi bạn tôn trọng người khác, tự nhiên bạn cũng sẽ trở thành người đáng tôn trọng trong mắt họ.
- Nhớ rằng tính quyết đoán là sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm cử chỉ, cách ngồi, cách nói chuyện. Bạn cần thực hành và áp dụng mọi yếu tố đó để trở thành người giao tiếp hiệu quả.
Lời khuyên
- Tính quyết đoán là sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm cách bạn ngồi, cách bạn nói chuyện, cách bạn thể hiện mình trước mọi người. Bạn cần thực hành và áp dụng mọi yếu tố đó để trở thành người giao tiếp hiệu quả.
Cảnh báo
- Tính quyết đoán thường bị nhầm lẫn với tính hung hăng. Tuy nhiên, đó là hai phong cách tương tác hoàn toàn khác nhau. Tính quyết đoán bao gồm sự công bằng và đứng lên để tự vệ với sự đàng hoàng và không gây đe dọa.
