Bạn hoàn toàn có thể cài đặt hệ điều hành lên ổ flash và biến nó thành một chiếc máy tính xách tay thông qua việc sử dụng Rufus trên Windows hoặc Disk Utility trên Mac. Dù bạn sử dụng cách nào, bạn cũng sẽ cần có bộ cài hệ điều hành hoặc hình ảnh, định dạng ổ USB flash và cài đặt hệ điều hành lên ổ USB. Đừng quên bật tính năng khởi động từ USB trong BIOS trên Windows hoặc thay đổi ổ đĩa khởi động trên Mac!
Các bước
Tạo ổ khởi động Windows hoặc Linux bằng Rufus
Bật tính năng khởi động USB trong BIOS. BIOS (Basic Input/Output System) giúp bạn quản lý phần cứng trong máy tính. Nhấn phím được yêu cầu khi khởi động để truy cập BIOS (thường là nhấn F2 hoặc Del). Sử dụng các phím mũi tên để vào thẻ “Boot”. Di chuyển USB lên phía trên cùng danh sách bằng phím ↵ Enter. Lựa chọn “Save and Exit” và máy tính sẽ khởi động lại với thiết lập mới.
- Các nhà sản xuất khác nhau sử dụng các loại BIOS khác nhau trong máy tính. Bạn nên kiểm tra thông số kỹ thuật của nhà sản xuất để biết chính xác cần nhấn phím nào khi truy cập và thay đổi cấu hình BIOS.
Chọn ổ USB flash phù hợp. Đảm bảo bạn có một chiếc ổ flash với dung lượng tối thiểu là 16 GB. USB 2.0 vẫn sử dụng được, nhưng tốt nhất là sử dụng USB 3.0 để tăng tốc độ.
- Nếu muốn lưu trữ nhiều dữ liệu hơn, hãy chọn USB 32 GB trở lên. Việc nâng dung lượng không tốn nhiều tiền (chỉ chênh lệch khoảng 5$ giữa 16 và 32 GB)!
Tải hình ảnh đĩa của hệ điều hành bạn muốn cài đặt. Truy cập trang web Rufus để tìm nhiều liên kết tải về hình ảnh đĩa của hệ điều hành. Bạn có thể tìm thấy chúng ở phía dưới cùng trang, dưới dòng “Danh sách ISO Rufus có thể làm việc với”. Tập tin bạn cần tải xuống được gọi là ISO.
Tải và mở chương trình Rufus. Rufus là một chương trình độc lập, không cần phải cài đặt - chỉ cần tải về và mở ra là được.
Kết nối ổ USB flash vào máy tính của bạn. Nó sẽ xuất hiện trong danh sách các ổ đĩa khác dưới phần “This PC”.
Chọn “Thiết bị” và chọn ổ USB flash từ danh sách.
Chọn “Phân vùng Scheme” và chọn “MBR cho BIOS hoặc UEFI”. MBR (Master Boot Record) là cấu trúc phân vùng cổ điển nhưng phổ biến và được sử dụng rộng rãi trong hệ điều hành Windows.
- Bạn có thể chọn GPT (GUID Partition Table), một công nghệ mới hơn, nhưng có thể gặp vấn đề tương thích khi cài đặt một số hệ điều hành.
Chọn “Hệ thống tập tin” từ menu thả xuống và chọn hệ thống tập tin phù hợp. Sử dụng “NTFS” nếu bạn đang cài đặt Windows và “exFat” nếu bạn cài đặt Linux vào ổ đĩa USB để khởi động.
Chọn ô “Tạo ổ đĩa USB khởi động” để kích hoạt. Ô này nằm ở dưới “Tùy chọn định dạng” và cho phép sử dụng ISO để tạo ổ đĩa USB khởi động. ISO (hoặc disk image - hình ảnh đĩa) là tập tin chứa nội dung của ổ đĩa - trong trường hợp này là hệ điều hành bạn muốn cài đặt.
Chọn “Hình ảnh ISO” từ menu bên phải của ô tích.
Chọn biểu tượng ổ đĩa và chọn hình ảnh đĩa đã tải xuống. Biểu tượng ổ đĩa nằm ở bên phải của phần thả xuống mà bạn đã chọn hình ảnh ISO.
Bấm “Bắt đầu”. Thanh tiến trình sẽ hiển thị tiến trình hiện tại. Bạn sẽ nhận được thông báo khi tiến trình hoàn tất.
- Lưu ý: Tiến trình này sẽ định dạng ổ flash. Việc định dạng ổ USB sẽ xóa TOÀN BỘ nội dung. Nếu có dữ liệu nào đó trên ổ USB flash mà bạn muốn lưu giữ, trước tiên hãy sao chép nó vào máy tính để lưu lại.
Khởi động lại máy tính để kiểm tra ổ đĩa khởi động. Khi kích hoạt tính năng USB Booting, máy tính sẽ khởi động lại và sử dụng USB để khởi động từ hình ảnh đĩa.
- Một số BIOS có một trình đơn riêng để chọn ổ đĩa khởi động. Trình đơn này sẽ có nút truy cập khác nhau so với Trình đơn BIOS thông thường. Hãy kiểm tra thông số kỹ thuật của nhà sản xuất để biết xem điều này có thể là nguyên nhân gây ra sự cố khi khởi động từ USB.
Cài đặt macOS/OSX lên ổ đĩa di động
Mua ổ USB flash phù hợp. Để cài đặt hệ điều hành macOS/OSX mới, bạn cần ổ flash có dung lượng tối thiểu là 16 GB. USB 2.0 có thể sử dụng được, nhưng USB 3.0 có tốc độ nhanh hơn.
- Nếu bạn muốn lưu trữ thêm nội dung khác ngoài hệ điều hành trên ổ đĩa, bạn nên chọn USB 32 GB trở lên. Việc tăng dung lượng lưu trữ như vậy không tốn nhiều tiền (chỉ chênh lệch khoảng 5$ giữa 16 GB và 32 GB)!
Tải xuống bộ cài đặt hệ điều hành từ App Store. Tìm kiếm phiên bản macOS/OSX bạn muốn cài đặt và nhấn “Tải về”. Bộ cài đặt này sẽ xuất hiện trong thư mục Ứng dụng khi quá trình tải về hoàn tất.
Kết nối ổ USB flash vào máy tính. Ổ đĩa sẽ tự động được kết nối và hiển thị trên màn hình desktop.
Mở ứng dụng Disk Utility tại “Applications > Utilities”. Disk Utility được dùng để quản lý và chỉnh sửa các ổ đĩa. Ổ flash sẽ xuất hiện trong danh sách ổ đĩa ở phía bên trái.
Chọn ổ flash từ danh sách và nhấn “Partition”. Đây là cách để phân chia dung lượng lưu trữ của ổ đĩa thành các phần riêng biệt. Nút này nằm trong các thẻ được liệt kê dưới thanh trình đơn. Thẻ này chứa nhiều tùy chọn để định dạng ổ đĩa USB và cấu hình cho khả năng khởi động.
Mở trình đơn Partition Layout và chọn “1 Partition”. Một phân vùng duy nhất sẽ tối đa hóa dung lượng lưu trữ cho hệ điều hành không cần cài đặt của bạn.
Mở trình đơn Format và chọn “Mac OS Extended (Journaled)'. Định dạng này cần thiết để chạy hệ điều hành.
- Lưu ý: Việc định dạng ổ USB sẽ xóa TOÀN BỘ nội dung. Nếu có dữ liệu nào đó trên ổ USB flash mà bạn muốn lưu giữ, trước tiên hãy sao chép nó vào máy tính để lưu lại.
Chọn “Tùy chọn…”. Nút này nằm ở dưới bảng phân vùng và mở ra một trình đơn với nhiều lựa chọn khác nhau để bạn có thể chọn phân vùng.
Chọn “Bảng phân vùng GUID” và nhấn “OK”. Bước này quan trọng để ổ đĩa có thể khởi động được.
- Các tùy chọn khác thường được sử dụng để ổ đĩa có thể khởi động trên máy tính Windows hoặc PowerPC, nhưng macOS/OSX mới sẽ không chạy được trên hầu hết các phần cứng không phải là Mac.
Nhấn “Áp dụng” sau đó nhấn “Phân vùng” từ thông báo xuất hiện. Thanh tiến trình sẽ hiện ra để biểu thị quá trình định dạng và phân vùng. Quá trình này có thể mất vài phút. Khi hoàn tất, thanh tiến trình sẽ biến mất.
Mở bộ cài macOS/OSX. Bộ cài này sẽ xuất hiện trong thư mục Ứng dụng.
Nhấn “Tiếp tục” để bắt đầu quá trình cài đặt.
Bấm “Đồng ý” và sau đó bấm “Đồng ý” thêm một lần nữa trong cửa sổ hiện ra. Khi bạn bấm nút này, bạn đồng ý với thông tin bản quyền hiển thị trong cửa sổ cài đặt.
Bấm “Hiển thị Tất cả Ổ Đĩa”. Điều này cho phép bạn chọn ổ đĩa để cài đặt hệ điều hành.
Chọn ổ flash từ danh sách ổ đĩa và bấm “Cài Đặt”. Quá trình cài đặt sẽ bắt đầu và có thể mất khoảng 30 phút hoặc hơn. Sau khi cài đặt hoàn tất, bạn sẽ được yêu cầu thiết lập hệ điều hành mới.
- Có thể bạn sẽ cần nhập thông tin đăng nhập của máy tính sau khi cài đặt để xác nhận hành động.
Nhập thông tin khởi tạo hệ điều hành. Bạn sẽ cần điền thông tin như tên người dùng/mật khẩu, vị trí và thông tin wifi để cấu hình cài đặt hệ điều hành mới. Khi hoàn tất, máy sẽ khởi động từ ổ đĩa di động.
Mở “Ứng dụng > Cài đặt Hệ thống” và mở “Ổ Đĩa Khởi Động”. Đảm bảo rằng bạn chuyển đổi ổ đĩa khởi động mặc định thành ổ cứng của máy tính để tránh vấn đề sau khi rút ổ flash.
Chọn ổ cứng của máy tính và bấm “Khởi Động Lại”. Bây giờ, máy tính sẽ khởi động từ ổ cứng và bạn có thể thoải mái rút ổ flash ra một cách an toàn.
Gợi Ý
- Khi sử dụng ổ đĩa di động macOS/OSX trên máy tính Windows hoặc ngược lại, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng do không tương thích. Trong khi đó, cài đặt Portable Linux có thể hoạt động trên cả hai hệ điều hành.
