Bí quyết Tiếp nhận Đánh giá Một cách Tinh tế

Giữ tâm trạng ổn định. Sự tức giận khi bị đánh giá là điều hiển nhiên, nhưng việc kiểm soát và không biểu lộ cảm xúc sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn. Hãy nhớ rằng mọi người đều mắc phải lỗi khi học một kỹ năng mới, nên đánh giá là điều không thể tránh khỏi. Nếu bạn xử lý nó một cách tích cực, bạn có thể học được nhiều điều có giá trị. Vì vậy, hãy cố gắng giữ bình tĩnh, ngay cả khi người đánh giá có vẻ căng thẳng. Đừng để mình bị cuốn vào cảm xúc của họ, vì nếu làm như vậy, bạn sẽ không thể xử lý đánh giá, và điều này sẽ cản trở quá trình học của bạn.

• Thở sâu. Khi bị đánh giá, tập trung vào hơi thở có thể giúp bạn giữ tâm trạng ổn định. Hãy thử đếm đến mười (trong đầu) khi thở vào, nín thở khi đếm đến năm, sau đó từ từ thở ra.
• Cố gắng mỉm cười. Một nụ cười nhỏ cũng có thể giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn và có thể làm cho người khác cảm thấy thoải mái hơn một chút.

Tạo cơ hội tự thư giãn cho bản thân. Trước khi phản ứng hoặc thậm chí nghĩ về lời chỉ trích, hãy dành thời gian để 'làm mát' tâm hồn. Thực hiện một hoạt động thú vị trong khoảng 20 phút, chẳng hạn như nghe nhạc yêu thích, đọc sách, hoặc đi dạo một vòng. Việc bảo quản sự bình tĩnh sau khi đối mặt với lời chỉ trích sẽ giúp bạn tiếp cận nó với tinh thần xây dựng thay vì bị trầm cảm theo cảm xúc.

Phân biệt rõ ràng lời chỉ trích và các khía cạnh khác của bạn. Khi muốn nhận định lời phê bình một cách tích cực, bạn cần phân biệt rõ ràng. Cố gắng không xem lời chỉ trích là một cuộc tấn công cá nhân hoặc phản đối những hành động khác của bạn. Đối diện với lời phê bình như là một hiện thực, không thêm vào hoặc tạo ra giả định về các khía cạnh khác của bản thân dựa trên những điều họ nói.

• Ví dụ, nếu có người chỉ trích bức tranh của bạn, đó không có nghĩa bạn là họa sĩ kém. Dù bức tranh có vài sai sót và không phải ai cũng thích, bạn vẫn có thể là một họa sĩ xuất sắc.

Xem xét động cơ đằng sau lời chỉ trích. Đôi khi, mục đích của lời chỉ trích không phải là để hỗ trợ mà là để làm tổn thương. Trước khi quyết định phản ứng với lời chỉ trích, dành thời gian để suy nghĩ về nó. Tự đặt một số câu hỏi để hiểu tại sao họ nói những điều đó.

• Lời chỉ trích có liên quan đến điều bạn có thể kiểm soát không? Nếu không, hãy tìm hiểu vì sao có lời đó?
• Ý kiến chỉ trích của họ có ý nghĩa không? Tại sao lại quan trọng và tại sao không?
• Bạn đang cạnh tranh với họ không? Nếu có, liệu lời chỉ trích có phản ánh điều đó không?
• Bạn có cảm giác như mình đang bị áp đặt không? Nếu có, bạn đã tìm kiếm sự giúp đỡ chưa? (nếu bạn cảm thấy bị áp đặt ở trường hoặc nơi làm việc, hãy nói với người có thể hỗ trợ bạn như giáo viên hoặc quản lý nhân sự).

Kể với ai đó về những gì đã xảy ra. Dù lời chỉ trích dựa trên cử chỉ của bạn hoặc xuất phát từ tính nhỏ nhen, quan trọng nhất là thảo luận về những gì xảy ra và cảm xúc của bạn. Chờ đến khi người đó không có mặt, hãy tìm kiếm một người mà bạn tin tưởng để chia sẻ. Kể cho họ biết điều gì đã xảy ra và cảm nhận của bạn về vấn đề đó. Việc thảo luận với người thân hoặc bạn bè tin cậy có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về lời chỉ trích và tại sao nó được phát ra.

Chuyển hướng tập trung. Sau khi thực hiện các bước để giữ bình tĩnh và hiểu rõ lời chỉ trích, hãy cố gắng định hướng sự tập trung của bạn vào các khía cạnh tích cực của bản thân. Nếu bạn quá tập trung vào những điểm cần cải thiện, bạn có thể bắt đầu cảm thấy buồn chán và mất hứng thú. Thay vào đó, hãy thử liệt kê tất cả những điểm mạnh của bản thân mà bạn có thể nghĩ ra để xây dựng lại lòng tự trọng.

• Ví dụ, bạn có thể thêm vào danh sách những điểm mạnh như 'nấu ăn giỏi', 'hài hước', hoặc 'đam mê đọc sách'. Liệt kê tất cả những ưu điểm mà bạn nghĩ ra và đọc lại để tự nhắc nhở về những thành tựu của bạn.

Hãy Tập trung vào Nghe. Khi bị phê bình, hãy tập trung và thể hiện sự lắng nghe. Giữ liên lạc mắt và đôi khi gật đầu để cho thấy bạn đang lắng nghe. Mặc dù khó khăn, nhưng điều này mang lại lợi ích cho bạn. Nếu không lắng nghe, có thể bạn sẽ phản ứng không đúng cách và trải qua nhiều chỉ trích hơn.

• Ngay cả khi lời khuyên hoặc phê bình là tiêu cực, việc lắng nghe vẫn rất quan trọng. Nếu họ gửi lời nhắn, hãy 'nghe' trong tâm trí của bạn.

Tóm tắt lại những gì Người khác nói. Sau khi người phê bình kết thúc, hãy tóm tắt lại lời phê bình của họ để đảm bảo cả hai bên hiểu. Nói một cách khác, hãy loại bỏ khả năng có sự hiểu lầm bằng cách tóm tắt. Bạn không cần nhớ nguyên văn những gì họ nói, chỉ cần tóm tắt là đủ.

• Ví dụ, giả sử bạn bị phê bình vì gửi tài liệu sai, gây khó khăn cho đồng nghiệp. Bạn có thể tóm tắt lại với họ như, “Tôi hiểu bạn nói rằng tôi cần phải chú ý hơn khi gửi tài liệu để đồng nghiệp có thể làm việc hiệu quả hơn. Điều này có đúng không?”
• Nếu bạn không hiểu lời phê bình, hãy yêu cầu họ giải thích hoặc nhắc lại điều mà bạn không hiểu. Nói như, “Tôi muốn hiểu rõ để tôi có thể khắc phục vấn đề. Anh có thể giải thích ý anh hoặc nêu rõ hơn không?”

Phản ứng khi bạn đã Sẵn Sàng. Một số lời chỉ trích có thể quá khắc nghiệt hoặc phức tạp, không thể phản ứng ngay lập tức. Nếu có khả năng, hãy chờ đến khi bạn bình tĩnh, tự chủ và dành thời gian suy nghĩ về lời chỉ trích trước khi đáp lại. Đôi khi việc phản ứng ngay lúc đó có thể cần thiết, nhưng tốt hơn là chậm lại. Bạn có thể đạt được kết quả tốt nhất khi dành thời gian để quyết định cách phản ứng chín chắn.

• Nói như, “Cảm ơn bạn vì phản hồi. Hãy để tôi kiểm tra lại tài liệu và xem có thể làm gì. Sáng mai, tôi có thể liên lạc với bạn để thảo luận về một số điều chỉnh không?”

Xin lỗi nếu có Sơ Xuất, nếu cần. Nếu lời chỉ trích xuất phát từ việc bạn phạm lỗi hoặc gây tổn thương cho người khác, việc xin lỗi ngay lập tức là quan trọng. Xin lỗi khác với đối mặt với chỉ trích, nên đừng nghĩ rằng việc xin lỗi có nghĩa là bạn phải thay đổi hoặc chấp nhận tất cả lời chỉ trích bạn vừa nhận.

• Trong hầu hết trường hợp, bạn chỉ cần nói, “Tôi rất xin lỗi. Tôi không muốn việc này xảy ra. Tôi sẽ kiểm tra lại để đảm bảo rằng nó sẽ không lặp lại”.

Hiểu rõ điểm mạnh từ lời chỉ trích. Khi chuẩn bị đối mặt với lời phê bình, hãy nhận ra điểm mạnh của họ ở đâu. Bằng cách làm điều này, họ sẽ cảm thấy được tôn trọng hơn và hiểu rằng bạn thực sự suy nghĩ về những gì họ nói.

• Bạn có thể đơn giản nói, “Anh nói đúng”, và tiếp tục. Không cần phải đi sâu vào chi tiết giải thích vì sao họ đúng. Chỉ cần công nhận rằng bạn đồng ý với quan điểm của họ giúp họ cảm thấy ý kiến của họ được lắng nghe.
• Tất nhiên, người chỉ trích cũng có thể hoàn toàn sai. Trong trường hợp này, bạn có thể tìm một khía cạnh đúng nào đó trong lời nói của họ (“có thể tôi có thể xử lý tốt hơn”) hoặc đơn giản cảm ơn phản hồi của họ và dừng lại ở đó.

Kế hoạch thay đổi và chia sẻ. Cho họ biết bạn đang lên kế hoạch thực hiện lời khuyên của họ hoặc giải quyết vấn đề mà họ phê bình. Điều này sẽ làm họ yên tâm vì bạn quan tâm đến vấn đề. Việc chấp nhận phê bình, công nhận, và đáp ứng như vậy sẽ làm tăng uy tín của bạn. Khi bạn nhận ra vấn đề và đưa ra hành động để sửa chữa, mọi người sẽ trở nên hỗ trợ hơn nhiều.

• Bạn có thể nói như, “Lần tới tôi sẽ thảo luận với bạn trước khi nói chuyện với khách hàng để chúng ta đồng thuận về cách tiếp nhận phản hồi”.

Đề xuất họ cung cấp ý kiến. Nếu họ chưa đề xuất cách khác để giải quyết vấn đề, hãy hỏi xem họ nghĩ có cách nào khác không. Nếu họ đã đưa ra lời khuyên, bạn cũng có thể hỏi thêm. Chấp nhận lời khuyên không chỉ giúp bạn học hỏi mà còn khiến họ cảm thấy thoải mái hơn.

• Sử dụng những câu hỏi “làm thế nào” thay vì “tại sao”. Câu hỏi “làm thế nào” sẽ đưa về phía bạn những lời khuyên hữu ích, trong khi câu hỏi “tại sao” có thể tạo áp lực và khiến người khác phòng ngự hơn. Ví dụ, hãy hỏi như, “Bạn nghĩ lần sau tôi có thể thực hiện như thế nào không?” Thay vì, “Tại sao bạn lại nói về tôi như vậy?”

Truyền đạt sự cần thiết của sự kiên nhẫn. Đề nghị họ kiên nhẫn nếu những thay đổi không thể thực hiện ngay lập tức. Sự thay đổi, đặc biệt là những thay đổi lớn, đòi hỏi thời gian. Bạn đề nghị họ kiên nhẫn sẽ giảm áp lực cho bạn và tạo ra sự hiểu biết hơn. Khi truyền đạt rằng bạn cần thời gian để cố gắng cải thiện, bạn cũng thể hiện rằng bạn nghiêm túc với phản hồi của họ.

Thấu hiểu cơ hội từ lời chỉ trích. Cách tích cực nhất để đối mặt với sự phê bình là xem đó như cơ hội để đánh giá hành động và nâng cao bản thân. Phê bình là bước tiến quan trọng đưa bạn lên tầm cao mới. Khi nhìn nhận lời chỉ trích theo cách này, bạn sẽ dễ dàng chấp nhận và nhận ra rằng bạn đang tìm kiếm những phản hồi xây dựng.

• Dù người chỉ trích có sai, điều này vẫn giúp bạn nhận thức rõ những điểm bạn có thể cải thiện. Ngay cả khi lời chỉ trích không chính xác, nó cũng là cơ hội để bạn tự nhìn nhận những khía cạnh cần phát triển.

Phân biệt lời khuyên quan trọng và vô ích. Khi đối mặt với sự chỉ trích, quan trọng là hiểu rõ lời phê bình nào cần lắng nghe. Nếu chỉ là phàn nàn mà không có gợi ý cải thiện, hãy bỏ qua. Đừng lo lắng về những lời chỉ trích không thay đổi được. Hãy tập trung vào những phản hồi mang tính xây dựng và bỏ qua những ý kiến không có giá trị.

• Nếu người đó chỉ than phiền mà không đưa ra giải pháp, hãy bỏ qua. Đối mặt với những lời chỉ trích không mang lại giá trị và tập trung vào những góp ý xây dựng.
• Lời chỉ trích tích cực thường đi kèm với gợi ý cải thiện. Ví dụ, “Màu đỏ không hấp dẫn, nhưng tôi thích sắc xanh lơ trên dãy núi”. Hãy chú ý đến những lời phê bình mang tính xây dựng như vậy và xem xét chúng cho những sự cải thiện trong tương lai.

Suy nghĩ và ghi lại thông tin. Xem xét những gì bạn vừa nghe. Liệu có điều gì bạn có thể thay đổi? Hãy suy nghĩ về các phương án khác nhau để giải quyết vấn đề. Viết ra giúp bạn giữ được thông tin và đồng thời tạo ra lựa chọn để cải thiện bản thân. Hãy suy nghĩ về những điều học được từ lời chỉ trích.

• Một cách tốt là ghi lại những điều này ngay sau khi nghe lời phê bình. Điều này giúp tránh những biến dạng ngôn ngữ khi bạn hồi tưởng lại những từ ngữ đau lòng mà bạn đã nghe.

Lập kế hoạch. Khi xác định lời khuyên quan trọng, hãy lên kế hoạch thực hiện sự thay đổi. Kế hoạch viết ra giúp bạn dễ dàng theo dõi và tạo ra sự kiên nhẫn để thực hiện. Điều này cũng mở ra nhiều cơ hội hơn cho sự hành động.

• Ghi rõ những bước cần thực hiện để thay đổi. Nắm vững những mục tiêu đo lường được và nằm trong tầm kiểm soát. Hãy tránh những mục tiêu khó đo lường và quá khả năng kiểm soát, hãy tập trung vào những bước cụ thể để bắt đầu thay đổi.

Không bao giờ từ bỏ nỗ lực để hoàn thiện bản thân. Kiên trì trong việc xử lý phê bình. Sự chỉ trích có thể đưa bạn vào hướng khác so với con đường bạn nghĩ. Điều này đòi hỏi sự cố gắng để tự hoàn thiện. Hãy luôn nhớ rằng đôi khi bạn có thể đồng ý với người khác, nhưng đừng bao giờ mất đi tinh thần và giữ vững những giá trị của bạn.

• Hãy nhớ rằng đây là quá trình học hỏi. Dù có những thách thức, bạn đang phát triển và học hỏi từ mọi trải nghiệm.