Dòng chảy sẽ giúp chúng ta tối ưu hóa khả năng cá nhân, từ đó từng bước trải nghiệm niềm vui
Mục tiêu cuối cùng của cuộc sống, theo tôi, là để tìm thấy niềm vui, dù nó có hiện diện ở bất kỳ hình thức nào. Triết gia Aristotle cũng từng viết: “Niềm vui chính là ý nghĩa và mục tiêu của cuộc sống, mục đích toàn bộ và kết thúc của sự tồn tại con người.” (Niềm vui là ý nghĩa và cũng là mục đích của cuộc sống, là lý do tồn tại của toàn bộ con người). Niềm vui là một khái niệm rộng lớn, nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi “gì làm nên một cuộc sống hạnh phúc”?
Rất nhiều người nghĩ rằng niềm vui đến khi họ có đủ tài sản vật chất. Nhưng điều này có đúng không? Nghiên cứu của Kahneman và Deaton vào năm 2010 đã chỉ ra rằng khi thu nhập của một người vượt quá 75000 đô một năm, tiền bạc sẽ không còn ảnh hưởng đến mức độ niềm vui của họ nữa. Vậy điều gì thực sự làm chúng ta hạnh phúc?
Thật lòng mà nói, tôi vẫn đang trên hành trình tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi này. Có một điều tôi chắc chắn, rằng sẽ không có một câu trả lời phổ quát cho tất cả mọi người. Mỗi người sẽ có một định nghĩa riêng về niềm vui. Trong bài viết này, tôi sẽ phân tích một trạng thái mà đã được cả khoa học, lẫn triết học phương Đông công nhận sẽ mang lại niềm vui cho chúng ta, đó là trạng thái dòng chảy, hay còn gọi là Flow. Bài viết này sẽ đi qua bốn phần:
1. Flow là gì?
2. Mối Liên Hệ Giữa Dòng Chảy Và Niềm Vui
3. Dòng Chảy Trong Triết Học Đông Phương
4. Làm Thế Nào Để Đạt Được Trạng Thái Dòng Chảy?
1. DÒNG CHẢY LÀ GÌ?
Dòng chảy là một trạng thái đã tồn tại từ lâu trong cuộc sống, nhưng gần đây mới trở nên phổ biến nhờ vào nhà tâm lý học nổi tiếng người Hungary – Mihaly Csikszentmihalyi.
Dòng chảy được định nghĩa là trạng thái mà chúng ta hoàn toàn tập trung vào hành động đang thực hiện, không để ý đến những điều khác đang xảy ra xung quanh. Trạng thái này còn được biết đến với tên gọi khác là “vào vùng’’ (in the zone).
Trong bài thuyết trình Ted về Trạng thái Lưu chảy vào năm 2008, Csikszentmihalyi đã đưa ra một ví dụ về một nhạc sĩ sáng tác âm nhạc. Đôi khi, khi sáng tác, anh ta dường như quên mất thời gian và không gian. Lúc đó, cảm giác như đôi bàn tay của anh ấy đang hoạt động mà không cần đến anh ấy, âm nhạc tự nhiên trào ra. Nhiệm vụ của anh ta chỉ là ngắm nhìn mọi thứ diễn ra, trong sự ngạc nhiên và phấn khích. Anh ta thậm chí không cảm nhận được sự tồn tại của bản thân mình.
Một ví dụ phổ biến khác là khi chúng ta chơi game, chúng ta thường có cảm giác quên hết mọi thứ xung quanh và chỉ tập trung vào trận đấu mà chúng ta đang tham gia.
2. MỐI LIÊN HỆ GIỮA TRẠNG THÁI LƯU CHẢY VÀ HẠNH PHÚC
Trong cuốn sách mang tựa đề “Trạng thái Lưu chảy”, Csikszentmihalyi đã viết:
“Một người có thể tự làm cho mình hạnh phúc, hoặc khổ đau, bất kể điều gì đang diễn ra 'bên ngoài', chỉ bằng cách thay đổi nội dung của ý thức.” (tạm dịch: Một người có thể làm bản thân hạnh phúc hoặc đau khổ, mặc kệ những tác động đến từ bên ngoài, chỉ bằng cách thay đổi nội dung của ý thức).
Nói cách khác, hạnh phúc không phải đến từ những sự kích thích bên ngoài, mà nó đến từ bên trong ý thức của chúng ta. Trong cuộc sống, chúng ta thường nghĩ rằng khi đạt được một mốc nào đó, chẳng hạn như trở thành triệu phú hoặc mua được nhà và xe, thì chúng ta sẽ đạt được hạnh phúc. Nhưng thực tế, những thứ đó chỉ mang lại cho chúng ta cảm giác vui sướng ngắn ngủi. Bởi vì, hạnh phúc không phải là một điểm đến mà là một hành trình. Nó là tổng hòa của vô vàn khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống.
Và Trạng thái Lưu chảy là trạng thái giúp chúng ta tối ưu hóa những khoảnh khắc này.
Nghiên cứu của van der Linden, Tops và Bakker vào năm 2021 đã chỉ ra rằng Trạng thái Lưu chảy mang lại rất nhiều lợi ích cho chúng ta, cụ thể là:
- Tăng động lực để hoàn thành công việc
- Giảm sự tự chỉ trích nghiêm khắc với bản thân
Sức hút của sự tập trung và cống hiến thời gian cho công việc.
Phát triển kỹ năng chuyên môn qua sự hỗ trợ.
Flow kết hợp với cảm giác hoàn thành, ý nghĩa và tâm trạng tích cực.
Khái niệm Flow trong triết học phương Đông.
Nguyên tắc Vô vi khuyến khích sự nhẹ nhàng, tự nhiên trong cuộc sống.
Tiếp cận cuộc sống nhẹ nhàng, tự nhiên như dòng nước.
Buzz
