Buzz
Việc tuân thủ ngân sách gia đình là một thói quen tuyệt vời cần phát triển. Điều này giúp bạn kiểm soát chi tiêu, tích lũy tiền và tránh các vấn đề liên quan đến thanh toán hoặc lãi suất vượt hạn mức trên thẻ tín dụng. Lập ngân sách gia đình đòi hỏi bạn ghi chép các khoản chi tiêu và thu nhập hiện tại, đồng thời thiết lập kỷ luật tài chính để điều chỉnh việc chi tiêu và xây dựng nền tảng tài chính mạnh mẽ hơn.
Quy trình
Tạo bảng tính hoặc sổ ghi chép
Quyết định cách ghi chép các khoản chi tiêu, thu nhập và quỹ tài chính gia đình. Bạn có thể sử dụng giấy bút, tuy nhiên, việc sử dụng phần mềm bảng tính hoặc phần mềm kế toán sẽ giúp bạn tính toán dễ dàng hơn nhiều.
- Bạn có thể tải mẫu bảng tính ngân sách từ Kiplinger tại đây.
- Các phần mềm kế toán như Quicken được thiết kế để tự động tính toán cho kiểu dự án này. Chúng cũng cung cấp công cụ hữu ích cho việc lập ngân sách và tính toán tiết kiệm. Tuy nhiên, bạn cần phải trả tiền để sử dụng chúng.
- Nhiều phần mềm bảng tính đã có sẵn mẫu tính toán ngân sách gia đình. Bạn chỉ cần điều chỉnh chúng theo nhu cầu của mình.
- Bạn cũng có thể sử dụng phần mềm lập ngân sách điện tử như Mint.com, một công cụ hữu ích để theo dõi chi tiêu.
Định dạng cột trong bảng tính. Bắt đầu từ bên trái sang phải, hãy đặt tên cho mỗi cột như “ngày chi”, “số tiền chi”, “hình thức thanh toán”, và “loại chi cố định/tùy chọn”.
- Hãy ghi chép đều đặn (mỗi ngày hoặc mỗi tuần) tất cả các khoản chi tiêu và thu nhập của bạn. Nhiều chương trình phần mềm và ứng dụng trên điện thoại di động có thể giúp bạn ghi lại các khoản chi tiêu mọi lúc mọi nơi.
- Cột hình thức thanh toán sẽ giúp bạn biết rằng bạn đã chi tiền ở đâu. Ví dụ, nếu bạn thanh toán tiền điện hàng tháng bằng thẻ tín dụng để tích điểm thưởng của hãng hàng không, hãy ghi chú vào cột hình thức thanh toán.
Phân loại các khoản chi tiêu. Mỗi khoản cần được ghi vào một mục riêng để dễ dàng theo dõi tổng chi tiêu hàng tháng hoặc hàng năm, cũng như khi muốn xem lại một khoản chi cụ thể. Các mục thông thường bao gồm:
- Chi phí thuê nhà/trả góp (bao gồm cả tiền bảo hiểm)
- Chi phí tiện ích như điện, nước, gas
- Chi phí làm sạch nhà cửa như dịch vụ làm vườn, giúp việc nhà
- Chi phí đi lại (xe cộ, xăng, phí giao thông công cộng, bảo hiểm xe)
- Thực phẩm và các chi phí ăn uống khác (đi ăn ngoại trời)
- Phần mềm tính toán còn giúp bạn dễ dàng phân loại các khoản chi tiêu (thực phẩm, xăng, tiện ích, xe cộ, bảo hiểm, vv), cũng như tổng hợp số liệu theo nhiều cách khác nhau để biết mình đã chi tiêu vào cái gì, ở đâu, bao nhiêu và bằng phương tiện thanh toán nào (thẻ tín dụng, tiền mặt, vv) Phần mềm cũng cho phép bạn phân chia các khoản chi theo từng thời kỳ và ưu tiên khác nhau.
- Nếu bạn sử dụng bảng tính trên giấy, có thể bạn cần một trang riêng cho mỗi mục, tùy thuộc vào số lượng khoản chi trong mỗi mục mỗi tháng. Nếu bạn sử dụng phần mềm, bạn có thể dễ dàng thêm hàng để ghi thêm các khoản chi.
Ghi chép các khoản chi tiêu
Ghi các khoản chi lớn và thường xuyên vào bảng tính. Một số ví dụ bao gồm tiền xe cộ, tiền thuê nhà hoặc trả góp nhà, tiền tiện ích (như điện, nước, vv), và tiền bảo hiểm (y tế, vv) Các khoản trả góp như vay sinh viên và thẻ tín dụng cũng nên được ghi vào đây. Mỗi khoản chi được ghi vào một hàng riêng. Ghi số tiền ước tính để lập kế hoạch cho đến khi có hóa đơn chính xác.
- Một số chi phí như tiền thuê nhà hoặc tiền trả góp thường cố định hàng tháng, trong khi một số khác thì biến đổi (như tiện ích). Ghi số tiền ước tính của các hóa đơn (có thể dựa trên số tiền bạn đã trả trong năm trước cho khoản chi đó) nhưng khi nhận được hóa đơn thực tế, hãy ghi vào bảng số tiền thực sự đã chi.
- Cố gắng làm tròn số tiền ước tính cho mỗi mục.
- Một số công ty cung cấp dịch vụ tiện ích cho phép bạn trả một số tiền trung bình cho cả năm thay vì thanh toán các hóa đơn dao động hàng tháng. Bạn có thể xem xét lựa chọn này nếu bạn cần sự ổn định.
Tính toán các khoản chi cần thiết. Xem xét về số tiền bạn thường chi ra và cách tổ chức chi tiêu. Mỗi tuần, bạn chi bao nhiêu tiền cho xăng? Bao nhiêu tiền cho thực phẩm? Hãy suy nghĩ về những khoản phải chi, không phải những khoản bạn muốn chi. Khi ghi lại những khoản này vào bảng, hãy ghi số tiền ước tính. Khi biết số tiền thực tế, hãy cập nhật ngay.
- Hãy chi tiêu như bình thường, nhưng hãy lưu giữ biên nhận hoặc ghi chú mỗi khi chi tiêu. Về cuối ngày, tổng hợp tất cả trên giấy, máy tính hoặc điện thoại. Hãy nhớ ghi rõ những gì bạn đã chi, không chỉ ghi chung chung như “thực phẩm” hoặc “phí di chuyển”.
- Các ứng dụng như Mint.com có thể giúp bạn phân loại các khoản chi tiêu thành các mục như “thực phẩm”, “tiện ích” và “mua sắm khác”. Điều này giúp bạn nhìn thấy những khoản bạn thường chi tiêu mỗi tháng ở từng mục.
Thêm những khoản chi tiêu 'tùy thích' vào bảng tính. Đây là những khoản chi mà bạn có thể cắt giảm hoặc loại bỏ mà không làm ảnh hưởng đến niềm vui của bạn xứng đáng với số tiền bạn phải chi ra. Mục này có thể bao gồm mọi khoản chi, từ những chi phí xa xỉ đến những bữa trưa nhanh và cốc cà phê.
- Nhớ rằng mỗi khoản chi nên được ghi vào một hàng riêng. Điều này sẽ làm cho bảng tính của bạn dài ra vào cuối tháng, nhưng bạn sẽ có thể quản lý mọi khoản chi nếu chia chúng thành từng hàng riêng biệt.
Thêm một hàng để ghi số tiền tiết kiệm. Dù không phải ai cũng có thể dành được tiền tiết kiệm đều đặn, nhưng mọi người nên xem đó là một mục tiêu và thực hiện nếu có khả năng.
- Một mục tiêu lý tưởng là dành 10% thu nhập hàng tháng của bạn cho tiết kiệm. Điều này sẽ giúp tiền tiết kiệm tăng lên nhanh chóng mà không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày. Việc đạt được mục tiêu tiết kiệm sớm hơn sẽ giúp bạn tránh được tình trạng túi tiền trống rỗng vào cuối tháng. Đó là lý do vì sao chúng ta cần tiết kiệm ngay từ đầu. Đừng chờ đến cuối tháng mới tiết kiệm tiền.
- Hãy điều chỉnh số tiền tiết kiệm nếu cần thiết, hoặc tốt hơn là điều chỉnh cách chi tiêu của bạn nếu có thể! Số tiền tiết kiệm này có thể được sử dụng cho đầu tư hoặc để dành cho mục đích khác như mua nhà, đi du lịch hoặc các mục đích khác.
- Một số ngân hàng có các chương trình tiết kiệm miễn phí mà bạn có thể tham gia, như chương trình “Giữ Lẻ” của Ngân hàng Bank of America, trong đó số tiền giao dịch của bạn sẽ được làm tròn lên và số tiền chênh lệch sẽ được chuyển vào tài khoản tiết kiệm của bạn. Bạn cũng sẽ nhận được lãi suất từ tài khoản tiết kiệm này. Loại chương trình này là cách tiết kiệm dễ dàng và không gây phiền toái hàng tháng.
Tổng hợp tất cả các khoản chi tiêu hàng tháng. Tổng hợp từng phần và sau đó tổng hợp toàn bộ. Như vậy, bạn sẽ biết được phần trăm thu nhập của mình đã chi vào các mục nào ngoài tổng số các khoản chi tiêu.
Ghi lại mọi khoản thu nhập và tổng hợp. Ghi lại tất cả các khoản thu, bao gồm tiền thưởng, tiền kiếm được từ các công việc không chính thức, tiền tìm thấy và tiền lương (hoặc biểu đồ cân đối hàng tháng nếu bạn nhận lương theo tuần).
- Đây là chỉ số thu nhập cá nhân của bạn, không phải tổng thu nhập của bạn trong một kỳ.
- Ghi lại số tiền thu nhập từ mọi nguồn, cụ thể như khi ghi lại các khoản chi tiêu. Tổng hợp hàng tuần hoặc hàng tháng theo cách phù hợp.
So sánh tổng thu nhập hàng tháng với tổng chi tiêu hàng tháng. Nếu tổng số chi tiêu vượt quá tổng thu nhập của bạn, bạn cần xem xét việc cắt giảm chi tiêu.
- Khi bạn đã có thông tin chi tiết về số tiền bạn chi vào từng mục cụ thể và các mục ưu tiên, bạn sẽ có cái nhìn rõ hơn về những khoản chi nào có thể giảm bớt.
- Nếu tổng thu nhập hàng tháng của bạn lớn hơn tổng chi tiêu hàng tháng, bạn có thể dành một phần tiền đó để tiết kiệm. Số tiền này có thể được sử dụng để mua trả góp một món đồ khác, đóng học phí đại học hoặc dành cho mục đích khác như du lịch hoặc dịch vụ spa nhỏ.
Bắt đầu một ngân sách mới
Xác định các khoản chi tiêu có thể giảm bớt. Đặt ra giới hạn cụ thể cho các khoản chi tiêu 'tùy thích'. Đề ra một mức tiền mà bạn không được vượt quá và tuân thủ nó.
- Bạn vẫn có thể dành tiền cho các khoản chi tiêu tùy thích - không ai muốn sống mà không có niềm vui! Nhưng việc xác định ngân quỹ và tuân thủ giới hạn sẽ giúp bạn kiểm soát được các khoản chi tiêu đó. Ví dụ, nếu bạn thường xuyên xem phim, hãy đặt giới hạn ở mức 800 nghìn đồng cho vé xem phim mỗi tháng. Khi đã chi hết 800 nghìn, bạn sẽ phải kiềm chế và không xem phim thêm cho đến hết tháng.
- Thậm chí cả các khoản chi tiêu thiết yếu cũng nên được xem xét một cách cẩn thận. Các khoản chi tiêu thường xuyên chỉ nên chiếm một phần nhỏ trong ngân quỹ hàng tháng của bạn. Ví dụ, tiền mua thực phẩm chỉ nên chiếm từ 5 -15% số tiền trong ngân quỹ. Nếu chi tiêu nhiều hơn, bạn nên xem xét giảm bớt.
- Dĩ nhiên, tỷ lệ phần trăm chi tiêu của bạn sẽ thay đổi; ví dụ, tiền mua thực phẩm sẽ thay đổi tùy thuộc vào giá cả, số người trong gia đình và nhu cầu dinh dưỡng. Quan trọng là bạn cần đảm bảo không tiêu tiền vào những thứ không cần thiết. Ví dụ, liệu bạn có thường xuyên chi nhiều tiền cho thức ăn chế biến sẵn đắt tiền trong khi có thể nấu ăn tại nhà không?
Ước lượng và tính vào ngân sách các khoản chi tiêu đột xuất. Dự trù cho các chi phí đột xuất giúp bạn chuẩn bị trước cho các chi phí không mong muốn như bệnh tật, sự cố xe hơi hoặc sửa chữa nhà mà không ảnh hưởng quá nhiều đến ngân sách và kế hoạch tài chính của bạn.
- Ước lượng số tiền bạn cần chi cho các chi phí đột xuất trong một năm và chia trung bình cho 12 để có dự trù hàng tháng.
- Khoản dự phòng này sẽ giúp bảo vệ bạn khỏi tình trạng túi tiền trống rỗng và nợ thẻ tín dụng lớn, ngay cả khi bạn vượt quá giới hạn chi tiêu hàng tuần.
- Nếu cuối năm bạn không cần sử dụng khoản dự phòng, thật tuyệt vời! Bạn sẽ có thêm một khoản tiền để đầu tư hoặc để dành cho các kế hoạch tài chính trong tương lai.
Ước lượng chi phí cho các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Những khoản này không phải là chi phí đột xuất mà là một phần của kế hoạch dài hạn của bạn. Bạn cần xác định liệu có cần thay đổi đồ đạc trong nhà không? Bạn có muốn mua đôi giày mới không? Hay bạn đang tính mua một chiếc xe hơi mới? Hãy dự trù cho những mục tiêu đó trước, và bạn sẽ không phải rút tiền từ tài khoản tiết kiệm dài hạn.
- Một điều quan trọng nữa, bạn nên chỉ mua sắm khi đã có đủ tiền để trả cho món đồ đó. Hãy tự hỏi, liệu mình có thực sự cần nó ngay bây giờ không?
- Khi bạn đã chi hết số tiền dự phòng cho các chi phí đột xuất hoặc các mục tiêu kế hoạch, hãy ghi lại số tiền thực tế và xóa bỏ số tiền ước tính, nếu không bạn có thể tiêu tiền gấp đôi mà không hay biết.
Tạo ra một ngân sách mới. Kết hợp các khoản dự phòng và mục tiêu của bạn với số tiền chi tiêu thực tế và số tiền thu nhập. Như vậy bạn không chỉ tạo ra một ngân sách hiệu quả mà còn có thể dành ra một phần tiết kiệm, giúp cuộc sống của bạn trở nên bớt căng thẳng và hạnh phúc hơn. Đồng thời, bạn sẽ có động lực để cắt giảm chi tiêu để đạt được những mục tiêu của mình và thực hiện những ước mơ mà không cần vay mượn.
- Hãy cố gắng chi tiêu một cách cân đối. Hãy cắt giảm những khoản chi tiêu 'ngẫu hứng' bất cứ khi nào có thể.
Một số lời khuyên hữu ích
- Không nên đặt toàn bộ tiền vào một chỗ hoặc một tài khoản ngân hàng duy nhất. Sử dụng tài khoản thanh toán để chi tiêu hàng ngày, tài khoản tiết kiệm cho các mục tiêu ngắn hạn, tài khoản đầu tư cho các mục tiêu trung hạn, và tài khoản hưu trí (như 401k hoặc IRA ở Hoa Kỳ) để tích lũy tiền dài hạn và tránh thuế. Tuân thủ nguyên tắc này sẽ giúp bạn sắp xếp tiền bạc một cách thông minh và linh hoạt, phục vụ nhu cầu của bạn không chỉ hiện tại mà còn trong tương lai.
