Buzz
Là biểu tượng thiêng liêng đối với những người theo đạo Phật và Ấn Độ giáo, hoa sen còn là loài hoa quốc hoa của đất nước Ấn Độ. Xuất xứ từ Nam Á và Úc, loài cây sống dưới nước này có thể sinh sống ở hầu hết mọi vùng đất ôn đới nếu có điều kiện phù hợp. Bạn có thể trồng hoa sen từ hạt hoặc từ củ. Hoa sen trồng từ hạt thường sẽ không ra hoa trong năm đầu tiên.
Các bước
Cách trồng hoa sen từ hạt
Làm sạch hạt bằng kỹ thuật đặc biệt. Sử dụng kỹ thuật cạo vỏ của móng tay kim loại để loại bỏ lớp vỏ cứng bao quanh hạt và lộ ra phần hạt bên trong. Đảm bảo không làm hỏng phần hạt trong quá trình làm sạch. Điều này rất quan trọng vì nếu hạt bị hỏng, chúng sẽ không nảy mầm được. Cạo vỏ hạt giúp nước dễ dàng tiếp xúc với phần hạt bên trong.
- Nếu không có kỹ thuật cạo vỏ của móng tay kim loại, bạn có thể sử dụng dao sắc hoặc thậm chí có thể sử dụng bề mặt bê tông để làm sạch hạt sen, nhưng hãy cẩn thận để không làm hỏng hạt.
Thuần thục bước ngâm hạt sen trong nước ấm. Sử dụng cốc thủy tinh hoặc vật đựng trong suốt để theo dõi việc nảy mầm của hạt sen. Dùng nước đã được xử lý clo và có nhiệt độ khoảng 24-27 độ C.
- Hạt sen sẽ chìm xuống đáy và phình to gấp đôi sau một ngày ngâm. Hạt sen nổi trên mặt nước thường không nảy mầm được và cần phải được loại bỏ để tránh làm đục nước.
- Thay nước hàng ngày, kể cả sau khi hạt đã bắt đầu nảy mầm. Cẩn thận khi vớt cây ra khỏi nước để thay nước, vì chúng rất dễ gãy.
Chuẩn bị chậu trồng cây có dung tích 10-20 lít. Kích thước chậu này đủ lớn để cây sen con có không gian phát triển. Chậu nhựa màu đen giữ nhiệt tốt hơn cho cây con.
- Đất trồng sen lý tưởng gồm 2 phần đất sét và 1 phần cát sông. Sử dụng hỗn hợp đất trộn sẵn dành cho cây trồng trong chậu, nhưng nhớ rằng đất sẽ nổi lên khi chậu đặt xuống nước.
- Chậu trồng cây không nên có lỗ thoát nước để tránh cây sen phát triển ra ngoài và không phát triển tốt.
Chuyển cây sen ra khỏi nước khi cây đã đạt chiều dài 15 cm. Hạt sen thường nảy mầm sau 4 hoặc 5 ngày ngâm. Tuy nhiên, chuyển cây ra chậu trồng quá sớm có thể khiến cây chết.
- Khi ngâm lâu hơn, cây sen sẽ mọc lá và vẫn có thể trồng, nhưng cần cẩn thận để lá không tiếp xúc với đất.
Đặt hạt sen nảy mầm vào đất, cách nhau khoảng 10 cm. Không cần chôn hạt sen hoàn toàn vào đất; chỉ cần đặt hạt lên mặt đất và rắc một lớp đất mỏng phủ lên trên. Hạt sen sẽ tự phát triển rễ.
- Để hạt sen không nổi lên mặt nước khi đặt chậu vào hồ, bạn có thể sử dụng đất sét nặn nhỏ để giữ hạt chìm dưới nước.
Đặt chậu trồng sen vào hồ. Sen là loài cây thủy sinh, do đó mực nước trên mặt đất trồng cây cần sâu ít nhất 5-10 cm. Mực nước càng sâu nếu bạn trồng loại sen cao. Sen mini cần mực nước sâu từ 5-30 cm.
- Nhiệt độ nước ít nhất phải đạt 21 độ C. Trong vùng có thời tiết lạnh, nước sâu hơn có thể giúp cây sen ấm hơn.
- Hoa sen trồng từ hạt hiếm khi ra hoa trong năm đầu tiên. Hạn chế việc bón phân trong năm đầu và đợi cây thích nghi với môi trường.
Phương pháp trồng sen từ củ
Chọn mua củ sen vào đầu mùa xuân. Bạn có thể mua củ sen tại các vườn ươm, trung tâm làm vườn hoặc trên mạng. Do vận chuyển khó khăn, thường không có sẵn củ sen vào cuối mùa xuân. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể tìm mua tại địa phương.
- Để tìm được các giống hiếm, bạn có thể phải mua trực tuyến. Hỏi các nhóm trồng cây thủy sinh hoặc các hội trồng cây gần địa phương, họ có thể giúp bạn tìm kiếm. Một số hội trồng cây thủy sinh cũng bán cây.
Thả củ sen vào bát nước ấm từ 21-31 độ C. Nhẹ nhàng thả củ sen vào mặt nước. Đặt bát nước ở nơi ấm áp và có ánh sáng nhưng không nắng trực tiếp.
- Khi chuyển cây sen vào hồ, nên dùng nước từ hồ để ngâm củ sen (nếu nước đủ ấm). Thay nước mỗi 3-7 ngày hoặc khi nước đục.
Chọn chậu tròn với đường kính từ 90-120 cm. Khi được phát triển tự nhiên, sen sẽ chiếm hết không gian. Chậu tròn giúp kiểm soát cây sen, không để chúng lan ra khắp hồ.
- Chậu sâu sẽ ngăn chặn cây sen mọc ra ngoài và phát triển không kiểm soát. Chọn chậu tròn để cây không bị kẹt và có thể phát triển đều.
Đổ đất vào chậu một cách kỹ lưỡng. Loại đất phù hợp để trồng sen bao gồm 60% đất sét và 40% cát sông. Đổ đất sao cho còn khoảng 7,5-10 cm từ mặt đất đến mép chậu.
- Bạn cũng có thể sử dụng đất đã được cải tạo, phủ một lớp cát rời dày khoảng 5-7,5 cm ở trên mặt đất. Đảm bảo để đủ khoảng cách từ mặt đất đến mép chậu.
Nén củ sen vào lớp đất trên cùng. Ôn hòa đặt củ sen vào lớp cát, sau đó cẩn thận đặt đá lên trên để củ sen không nổi lên mặt nước trước khi phát triển rễ.
- Không chôn cả củ sen vào đất - điều này có thể làm cho củ sen bị thối. Nhớ chỉ nén nhẹ củ sen vào mặt đất.
Đặt chậu vào hồ, dưới mặt nước khoảng 15-30 cm. Lựa chọn nơi có ánh nắng, tránh dòng nước và đảm bảo đủ không gian cho cây phát triển. Khi cây sen đã ổn định, bạn có thể đặt cây vào vị trí đã chọn.
- Khi đặt vào hồ, củ sen sẽ tự gắn chặt bằng cách mọc xuống đất và phát triển rễ.
Chăm sóc cây sen
Giữ nhiệt độ nước ít nhất là 21 độ C. Cây sen sẽ phát triển mạnh mẽ khi nước đạt đến nhiệt độ này. Sen chỉ phát triển tối ưu trong nước ấm, đặc biệt là khi nhiệt độ không khí cũng đạt đến 21 độ C.
- Cây sen sẽ bắt đầu ra lá sau vài ngày trong nước có nhiệt độ trên 21 độ C và nở hoa sau 3-4 tuần khi nhiệt độ nước đạt trên 27 độ C.
- Hãy kiểm tra nhiệt độ nước hai ngày một lần. Trong những khu vực có thời tiết lạnh, bạn có thể cần sử dụng máy sưởi để duy trì nhiệt độ phù hợp cho hồ nước.
Trồng cây sen dưới ánh nắng trực tiếp. Sen phát triển tốt dưới ánh nắng mặt trời toàn bộ 5-6 tiếng mỗi ngày. Nếu hồ bị che khuất một phần, bạn nên cắt tỉa hoặc loại bỏ những tán cây để giảm thiểu việc che ánh sáng mặt trời quanh hồ.
- Ở Bắc Mỹ, mùa sen nở từ giữa tháng bảy đến đầu tháng tám. Hoa nở vào sáng sớm và kết thúc vào buổi trưa. Hoa sen có tuổi thọ từ 3-5 ngày trước khi rụng. Chu kỳ này lặp lại trong suốt những tháng còn lại của mùa mưa.
Cắt tỉa những bông sen héo và lá vàng hoặc tổn thương. Nếu sen lan rộng quá nhiều, bạn có thể cắt tỉa những chồi mới, nhưng nhớ rằng chúng sẽ tiếp tục mọc cho đến khi bạn chuyển cây sen vào chậu mới vào mùa xuân.
- Không bao giờ cắt hoa hoặc lá trên mặt nước - rễ và củ sen lấy ôxy qua lá.
Sử dụng phân bón hòa tan cho hồ thủy sinh để bổ sung dinh dưỡng cho sen. Loại phân này được phát triển đặc biệt cho cây sống trong nước. Chờ đến khi củ sen phát triển đến 6 lá rồi bón phân, nhớ không đặt viên phân trực tiếp lên củ sen.
- Sen nhỏ cần khoảng 2 viên phân, trong khi sen lớn cần khoảng 4 viên. Mỗi 3-4 tuần, bón phân một lần và tạm ngừng vào giữa tháng 7. Nếu tiếp tục bón phân sau thời gian này, cây sen sẽ không chuẩn bị cho mùa đông.
- Với cây sen trồng từ hạt, không nên bón phân trong năm đầu tiên.
Đề phòng sâu bệnh. Dù loại sâu bệnh có thể khác nhau tùy theo khu vực, lá sen thường thu hút sâu bọ và rệp cây. Sử dụng một chút thuốc trừ sâu rắc trực tiếp lên lá sen sẽ giúp bảo vệ cây sen khỏi sâu bệnh.
- Thuốc trừ sâu dạng lỏng, kể cả loại hữu cơ, có chứa dầu và chất tẩy có thể gây hại cho cây sen.
Dời cây sen ra vùng nước sâu hơn khi sang thu. Sen có thể sống qua mùa đông trong hồ ở các khu vực phía bắc như Michigan hay Minnesota nếu hồ đủ sâu để tránh đóng băng. Củ sen cần nằm ở độ sâu dưới bề mặt đóng băng; mức độ này sẽ thay đổi tùy theo vị trí.
- Nếu hồ sen của bạn tương đối nông, bạn có thể dời chậu sen vào bên trong nhà hoặc tầng hầm cho đến mùa xuân. Bọc một lớp phủ quanh các chậu sen trên mặt đất để giữ củ sen ấm.
Thay đất và chậu sen hàng năm. Vào đầu mùa xuân, khi thấy cây đâm chồi, hãy thay đất mới cho củ sen và đặt lại vào chậu cũ (trừ khi chậu bị hỏng). Đặt chậu sen trở lại hồ với cùng mức độ sâu như trước.
- Nếu cây sen chiếm hết hồ nước năm trước, kiểm tra xem chậu có nứt không. Có thể bạn cần chậu lớn hơn nếu cây mọc ra khỏi miệng chậu.
Mẹo
- Thử sử dụng phân hữu cơ từ tảo hoặc bột cá nếu bạn muốn tránh phân bón hóa học.
- Củ sen rất nhạy cảm. Hãy cẩn thận khi cầm và tránh làm gãy phần đỉnh nhọn của nó ('mắt' củ). Sen sẽ không nảy mầm nếu mắt củ bị tổn thương.
- Hoa sen, hạt sen, lá sen non và cuống sen đều có thể ăn được, tuy nhiên có thể gây say nhẹ.
- Hạt sen có thể sống hàng trăm - thậm chí hàng nghìn năm.
