Buzz
Mình muốn chia sẻ một số mẹo & thủ thuật cơ bản cho những người mới mua và sử dụng máy tính Mac, MacBook cũng như mới làm quen với hệ điều hành macOS. Thật ra để mà chia sẻ thủ thuật thì có muôn vàn thứ để chia sẻ, nhưng lưu ý đây chỉ là 'cơ bản' để bạn làm quen với Mac mà thôi, qua đó bạn có thể làm việc hay học tập hằng ngày với những gì bạn nắm bắt và sử dụng Mac. Mình không đi chuyên sâu vào thủ thuật phức tạp khác.Bí quyết sử dụng phím tắt
- Command + C: Sao chép
- Command + V: Dán
- Command + X: Cắt
- Command + A: Chọn toàn bộ
- Command + B: In đậm chữ
- Command + I: Chữ in nghiêng
- Command + U: Chữ gạch dưới
- Command + Z: Hoàn tác
- Command + Y: Làm lại
- Command + option + esc: Mở cửa sổ Force Quit để thoát hoàn toàn ứng dụng
- Command + W: Tạm đóng cửa sổ ứng dụng đang sử dụng
- Command + Q: Đóng và thoát hoàn toàn cửa sổ ứng dụng đang sử dụng (lưu ý khi bấm nhầm phím này khi làm việc)
- Command + M: Thu nhỏ cửa sổ ứng dụng đang sử dụng
- Command + tab: Hiển thị các tab đang chạy, nhớ giữ phím Command và bấm tab để di chuyển qua lại các tab đó
Phím tắt chụp màn hình:
- Command + shift + 3: Chụp toàn bộ màn hình
- Command + shift + 4: Chụp màn hình tuỳ chọn theo vùng quét
- Command + shift + 5: Chụp cửa sổ ứng dụng
Phím tắt trong trình duyệt Safari:
- Command + N: Mở cửa sổ mới
- Command + T: Mở Tab mới
- Command + Shift + T: Mở lại Tab vừa mới đóng
- Command + R: Load lại Tab
- Command + Shift + N: Mở cửa sổ ẩn danh
Spotlight: Công cụ tìm kiếm toàn diện
Hãy sử dụng Spotlight để tìm kiếm trên Mac. Bạn có thể tìm kiếm mọi thứ từ ứng dụng, tập tin, hình ảnh đến các file. Bạn cũng có thể thực hiện các đổi đơn vị nhanh chóng như chuyển đổi từ mile sang kilomet và ngược lại.
Phím tắt cho Spotlight Search là: Command + Space
Hoặc bạn có thể sử dụng biểu tượng Spotlight trên thanh menu.
Thao tác với trackpad
Trackpad là một công cụ tuyệt vời trên Mac, sau một thời gian sử dụng, bạn có thể quên đi việc cần sử dụng chuột.
- Nhấn 1 hoặc 2 ngón để thực hiện chuột trái hoặc phải
- Trong Safari: Vuốt 2 ngón để quay lại hoặc tiến tới tab.
- Vuốt 2 ngón lên xuống để Scroll
- Đối với MacBook 2016 và MacBook 12' 2015 trở lên: Vuốt 3 ngón để hiển thị tất cả cửa sổ ứng dụng đang mở
- Dùng 4 ngón vuốt chụm lại: Mở nhanh Lauchpad
- Dùng 4 ngón vuốt ra: Hiển thị Desktop
- Dùng 4 ngón vuốt trái, phải: Di chuyển qua lại giữa các vùng Desktop
- Dùng 2 ngón để Zoom in/out giống như trên Smartphone
- Đối với MacBook có Trackpad Force Touch: nhấn mạnh để thực hiện 'Force Click', dùng để dịch văn bản nhanh
Khám phá Finder: Quản lý tất cả các tập tin
- 1 - Các tập tin trên iCloud Drive
- 2 - Tài liệu, nơi để lưu trữ file một cách dễ dàng và nhớ
- 3 - Các tập tin trên màn hình Desktop, thuận tiện cho việc kéo và thả
- 4 - AirDrop: Chia sẻ dữ liệu qua AirDrop ngay tại đây
- 5 - Các tập tin gần đây, được xử lý, chỉnh sửa, sắp xếp từ gần nhất đến lâu nhất
- 6 - Tất cả các ứng dụng trên máy tính Mac của bạn
- 7 - Tập tin được tải về sẽ được lưu tại đây
- 8 - Tên tài khoản máy tính Mac của bạn, đây là nơi để lưu các file dành cho tài khoản cá nhân, nếu có
Tiếp theo
- 1, 2, 3 - Đây là các địa chỉ được liên kết với Mac của bạn. Nếu bạn đang kết nối với iPhone, tên của nó sẽ được hiển thị ở đây
- 4 - Tags: Điều này rất quan trọng để bạn có thể đánh dấu các tập tin trên máy tính của mình một cách rõ ràng và có tổ chức hơn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cách quản lý tags trên macOS tại đây
Đặt tên cho nhiều file cùng lúc:
Nếu bạn muốn đặt tên cho nhiều file theo thứ tự số thì hãy chọn những file đó cùng một lúc... Nhấn giữ Command và chọn trên trackpad (hoặc chuột) vào từng file là được.
Sau khi chọn các file cần đặt tên, nhấn 2 ngón vào trackpad (hoặc chuột phải) - chọn Rename xx Items
Sẽ có 2 cách đặt tên: Thay Thế Văn Bản và Định Dạng
- Đối với Thay Thế Văn Bản: Ví dụ, ảnh trong thư mục của tôi có tên bắt đầu bằng IMG, tôi chọn vào ô Tìm và gõ IMG, còn trong ô Thay thế bằng tôi gõ Cafe. Lúc này, tên ảnh sẽ từ IMG_xxx thành Cafe_xxx
- Đối với Định Dạng: Trong ô Định dạng Tùy chỉnh, tôi đặt là Cafe, trong ô Bắt đầu số tại tôi chọn số 1. Lúc này, tất cả ảnh trong thư mục sẽ có tên là Cafe với số thứ tự từ 1 đến số cuối tuỳ thuộc vào số lượng ảnh trong thư mục.
Truy cập nhanh thư mục trong Finder:
Để truy cập nhanh một thư mục, thay vì click trackpad hoặc click chuột 2 lần rồi bấm vào biểu tượng back, bạn có thể nhấn tổ hợp phím Command + phím mũi tên xuống (để vào) hoặc Command + phím mũi tên lên (để quay lại).Hiển thị dung lượng thư mục:
Mặc định Finder trong macOS không hiển thị dung lượng của thư mục, chỉ hiển thị cho các tệp tin mà thôi. Điều này gây khó khăn cho chúng ta khi cần giám sát một thư mục nào đó hoặc khi cần sao chép, dán. Thường thì bạn sẽ phải nhấp chuột phải và chọn Get Info để xem thông tin này, nhưng chỉ với một tùy chỉnh nhỏ bạn có thể thấy ngay kích thước của thư mục mà không cần phải mở cửa sổ Get Info. Cách làm rất đơn giản như sau:- Mở Finder
- Chọn View > as List
- Chọn View > Show View Options
- Chọn vào ô 'Calculate all sizes'
Khám phá System Preferences
Thay đổi độ phân giải màn hình
Trên macOS, điều tuyệt vời là bạn có thể thay đổi độ phân giải màn hình: Trong System Preferences - chọn Display - ở tab Display, bạn chọn Scaled và điều chỉnh theo sở thích của mình.
Tùy chỉnh ngôn ngữ bàn phím
Mặc định, các thiết bị Mac và MacBook được cài đặt với ngôn ngữ Tiếng Việt, bao gồm cả các bộ gõ Telex và VNI. Trong System Preferences - chọn Keyboard - chọn tab Input Sources và thêm dấu + để chọn bộ gõ phím phù hợp với bạn.
Đồng bộ dữ liệu bằng cách đăng nhập vào iCloud
Khám phá iWork
iWork là bộ ứng dụng soạn thảo văn bản, bảng tính và trình diễn trên Mac, bao gồm:
- Pages: Soạn thảo văn bản, thiết kế poster, tương tự Word của Microsoft
- KeyNote: Tạo trình diễn, tương tự PowerPoint của Microsoft
- Numbers: Tạo bảng tính, thống kê số liệu, tương tự Excel của Microsoft
Thanh Dock
Thanh Dock chứa các ứng dụng trên máy tính Mac. Mặc định, thanh Dock nằm ở dưới cùng. Để sắp xếp theo ý muốn, bạn có thể nhấn 2 ngón vào Trackpad, chọn Position on Screen, sau đó chọn vị trí bạn muốn. Mình khuyên bạn nên đặt thanh Dock ở bên phải để có nhiều không gian hiển thị ở giữa hơn.
Sử dụng Stacks (cho macOS Mojave trở lên)
Stacks là tính năng nhóm các tập tin, hình ảnh trên màn hình desktop thành từng nhóm để dễ quản lý và giữ cho màn hình gọn gàng hơn rất nhiều so với việc tập tin và hình ảnh thường xuyên lộn xộn trên desktop.
Để sử dụng Stacks, bạn nhấp đúp vào khoảng trống bất kỳ trên màn hình desktop, sau đó chọn Use Stacks.
Thanh Dock chỉ là nơi chứa các ứng dụng phổ biến hoặc thường xuyên sử dụng. Launchpad mới là nơi chứa tất cả các ứng dụng trên máy tính. Để tìm ứng dụng, bạn có thể mở Launchpad.Sử dụng Emojis nhanh chóng với phím tắt
Nhấn Command + Control + Space.Làm quen với Touch Bar (dành cho MacBook Pro có Touch Bar)
- Chạm điều chỉnh phương tiện, độ sáng, âm lượng
- Có chạm gọi Siri
- Gợi ý từ để gõ văn bản
- Biểu tượng Emoji để truy cập nhanh
- Đối với những người thiết kế, Touch Bar thường hiển thị dải màu cho việc chọn màu nhanh hơn và trực quan hơn.
Tạo chữ ký trong văn bản
Có nhiều cách tạo chữ ký trên Mac khi bạn soạn thảo văn bản, hợp đồng, báo cáo, hoặc thư từ. Đầu tiên, cách 1 - hướng dẫn cách tạo trên bất kỳ nền tảng macOS nào (mới và cũ).
Cách 1:
Sau khi bạn xuất file văn bản đó ra dạng PDF, bạn mở file đó lên, chọn Tools trên thanh menu - chọn Annotate - chọn Signature - chọn Manage Signatures.
Lúc này bạn có 2 cách tạo chữ ký: Viết bằng tay lên Trackpad hoặc ký tên trên một tờ giấy rồi đưa gần camera webcam để nhận dạng. Tốt nhất là chọn cách ký bằng tay rồi đưa tờ giấy đó vào webcam.
Mình đã tạo chữ ký bằng camera webcam, nó sẽ nhận dạng và đưa vào file văn bản. Tất nhiên, bạn có thể tuỳ chỉnh kích thước của chữ ký.
Lưu ý: Nên ký vào tờ giấy trắng, không bị nhăn và sạch, để camera nhận dạng chữ ký tốt nhất.
Cách 2: Chỉ khả thi với Pages - KeyNote - Numbers.
Nếu bạn sử dụng iPad có hỗ trợ Apple Pencil thì việc ký lại càng trở nên dễ dàng hơn. Bạn có thể chèn chữ ký trực tiếp vào quá trình soạn thảo văn bản mà không cần phải xuất file PDF. Đơn giản chỉ cần mở iPad bên cạnh và sử dụng các ứng dụng iWork mà mình đã giới thiệu ở trên.
Bạn có thể sử dụng 2 ngón chạm vào Trackpad (hoặc nhấn chuột phải) vào vị trí trống trong ứng dụng soạn thảo - chọn Import from iPhone or iPad - Chọn Add Sketch
Khi đó màn hình iPad sẽ hiển thị một khu vực trống cho bạn ký hoặc vẽ, sau khi hoàn thành chỉ cần nhấn Done và nội dung sẽ tự động xuất hiện trên màn hình Mac.
Sử dụng Force Click vào trackpad để tra cứu ngôn ngữ
Trên các dòng MacBook sử dụng trackpad kiểu Force Touch, bạn có thể dùng 'Force Click' để tra cứu từ vựng. Chỉ cần đặt con trỏ lên từ muốn tra - nhấn mạnh vào trackpad và kết quả sẽ hiện ra ngay.
Đối với macOS Catalina 10.15, từ điển Anh - Việt của Lạc Việt sẽ cung cấp dữ liệu cho việc tra từ vựng Tiếng Anh. Force Click sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian hơn so với việc bôi đen từ cần tra rồi nhập vào từ điển.
Sử dụng Force Click để đổi tên folder nhanh
Cũng với Force Click, bạn có thể nhanh chóng đổi tên folder chỉ cần di chuyển con trỏ đến phần tên dưới folder cần đổi tên là xong.
Sử dụng Apple Watch để mở khóa máy và một số ứng dụng
Nếu bạn đang đeo Apple Watch, bạn có thể sử dụng nó để mở khóa máy tính và một số ứng dụng trên Mac. Khi bạn đeo Apple Watch và mở máy tính, hoặc khi cần truy cập vào các ứng dụng yêu cầu Touch ID hoặc passcode, Apple Watch sẽ tự động mở khóa cho bạn.
Để kích hoạt tính năng này, bạn vào System Preferences - chọn Security & Privacy - ở tab General, bạn tick vào ô 'Sử dụng Apple Watch để mở khóa ứng dụng và máy tính của bạn'.
Nhấn Command + shift + 5 để hiển thị các kiểu chụp màn hình và ghi lại màn hình theo 2 tuỳ chọn: ghi lại cả màn hình hoặc ghi lại ở vùng bạn chọn.
Chụp màn hình của ứng dụng, menu, cửa sổ
Nếu bạn chỉ muốn chụp màn hình của cửa sổ ứng dụng đang mở hoặc một vùng nhỏ cố định, bạn có thể nhấn tổ hợp phím Command + shift + 4 + phím space. Lúc này sẽ xuất hiện một biểu tượng máy ảnh, bạn di chuyển đến vùng cửa sổ cần chụp. Máy Mac sẽ đánh dấu vùng đó bằng màu xanh.
Tạo Desktop mới khi cần
Người dùng Mac thường không chỉ sử dụng một Desktop, họ có thể tạo thêm để sắp xếp cửa sổ ứng dụng hoặc mở rộng không gian hiển thị.
Để tạo mới, bạn sử dụng cử chỉ vuốt 4 ngón trên trackpad (như hướng dẫn trackpad ở trên), lúc này màn hình sẽ hiển thị tất cả các cửa sổ ứng dụng đang mở cũng như một Desktop và một biểu tượng + ở phía trái để thêm Desktop. Khi đã thêm Desktop, bạn có thể kéo nó qua trái hoặc phải (so với Desktop chính).
Để chuyển qua lại giữa các Desktop nhanh chóng, bạn chỉ cần vuốt 4 ngón trên trackpad sang trái hoặc sang phải.
Copy & paste giữa iPhone / iPad và Mac
Hệ sinh thái của Apple mang lại điều đặc biệt, bạn có thể sao chép & dán giữa các thiết bị chỉ cần chắc chắn rằng Wi-Fi, Bluetooth và Handoff đều được bật trong Cài đặt.
Trên Mac, vào System Preferences - chọn General - kéo xuống dưới và chọn ô 'Cho phép Handoff'...
Lưu ý: Tất cả thiết bị cần phải đăng nhập cùng một tài khoản iCloud.
Phân chia màn hình cho ứng dụng
Thực hành kéo thả
Trên Mac, khi bạn muốn mở một tập tin hoặc hình ảnh trong một ứng dụng nào đó, thì hãy nhanh chóng kéo và thả nó vào ứng dụng đó. Ví dụ, nếu bạn đang sử dụng Photoshop và muốn chỉnh sửa một bức ảnh từ Desktop, chỉ cần kéo và thả hình ảnh đó vào Photoshop là xong, giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian.
Không cần tắt máy khi không sử dụng
Phần Kết:
Như đã nói, trên đây là tất cả những mẹo và cách sử dụng Mac cơ bản. Bạn sẽ dần làm quen với chúng. Tuy nhiên, còn rất nhiều mẹo hữu ích khác khi sử dụng Mac, nhưng ở đây tôi chỉ giới thiệu những điều cơ bản nhất. Các bạn có thể chia sẻ thêm những mẹo và thủ thuật cá nhân khi sử dụng Mac hàng ngày nhé!
