Trẻ tự kỷ thường dễ bị kích động bởi những điều thông thường như tiếp xúc cơ thể, nhạy cảm với âm thanh và ánh sáng. Hãy tìm hiểu cách giúp trẻ tự kỷ cảm thấy thoải mái và giảm căng thẳng khi đối mặt với những tình huống không mong muốn.
Các Bước
Ngăn ngừa và Giải quyết Cơn tức giận

Tìm hiểu nguyên nhân khiến trẻ tự kỷ tức giận. Việc này giúp bạn hiểu rõ hơn về trẻ và ngăn chặn những cơn giận dữ không mong muốn.
- Ghi lại các nguyên nhân thường gây ra cơn tức giận ở trẻ tự kỷ để bạn có thể chuẩn bị sẵn lòng và hỗ trợ trẻ hiệu quả hơn.
- Cơn tức giận thường do sự thay đổi hoặc gián đoạn trong hoạt động hằng ngày, kích thích mạnh, cảm giác thất vọng và khó khăn trong giao tiếp.
- Đối phó với cơn tức giận cần sự kiên nhẫn và sự hiểu biết, không phải lúc nào cũng dễ dàng nhưng đó là bước quan trọng trong việc xoa dịu trẻ tự kỷ.

Thực hiện theo thói quen. Khi trẻ tuân theo thói quen, chúng cảm thấy an tâm vì biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Điều này giúp trẻ giữ được sự bình tĩnh.
- Biểu đồ thời gian có thể giúp trẻ nhận ra thói quen của mình hàng ngày hoặc hàng tuần.
- Nếu bạn biết rằng sẽ có sự thay đổi ảnh hưởng đến thói quen của trẻ vào một ngày nào đó, hãy đảm bảo bạn có thời gian để chuẩn bị cho trẻ. Thông báo cho trẻ biết trước và truyền đạt những thay đổi một cách rõ ràng và kiên nhẫn.
- Khi đưa trẻ đến một môi trường mới, thời điểm tốt nhất để giới thiệu với trẻ là khi nơi đó ít kích thích. Điều này có nghĩa là bạn nên đưa trẻ đến nơi đó vào lúc ít ồn ào hoặc ít người.

Giao tiếp với trẻ một cách rõ ràng. Nhiều trẻ tự kỷ cảm thấy thất vọng khi họ gặp khó khăn trong việc giao tiếp bằng ngôn ngữ. Bạn cần nói chuyện với chúng một cách kiên nhẫn, tinh tế và phát âm rõ ràng.
- Tránh quát mắng hoặc nói với trẻ bằng giọng điệu hung hăng, bởi vì điều này có thể làm cơn giận của trẻ tăng lên.
- Nếu việc giao tiếp bằng ngôn ngữ làm cho trẻ cảm thấy khó khăn, bạn có thể thử giao tiếp bằng cách sử dụng hình ảnh hoặc các phương pháp khác trong Phương pháp Giao tiếp Bổ trợ và Thay thế (ACC - Alternative and Augmentative Communication).
- Nhớ rằng giao tiếp phải là hai chiều. Luôn lắng nghe trẻ, và cho trẻ biết rằng bạn trân trọng và tôn trọng những gì chúng nói. Hãy hỏi trẻ nếu cần làm rõ để bạn có thể ngăn chặn việc khiến trẻ mất bình tĩnh vì cảm giác thất vọng.

Phân tâm trẻ nếu bạn nghĩ rằng nguyên nhân là tâm lý/cảm xúc. Khi trẻ khó chịu, đôi khi bạn có thể xoa dịu chúng bằng cách lạc hướng sự chú ý của chúng. Hãy thử chơi với đồ chơi mà trẻ thích một cách nhiệt tình, xem phim hoặc nghe nhạc yêu thích của trẻ. Nếu có thể, hãy chơi các trò chơi liên quan đến sở thích đặc biệt của trẻ.
- Không phải lúc nào chiến lược phân tâm cũng hiệu quả. Ví dụ, việc đặt câu hỏi về bộ sưu tập đá yêu thích của trẻ có thể khiến chúng quên đi nỗi sợ khi tiêm chủng cúm, nhưng đặt câu hỏi để làm phân tâm sẽ không có hiệu quả khi vấn đề là trẻ đang lo sợ áo váy có thể làm nổi bật chúng giữa đám đông như một đàn kiến lửa trên da.
- Khi trẻ bình tĩnh lại, hãy trò chuyện với trẻ về nguyên nhân khiến chúng giận dữ hoặc kích thích. Hỏi trẻ xem đã xảy ra chuyện gì và cùng nhau tìm ra cách ngăn chặn nó lặp lại.

Thay đổi môi trường xung quanh trẻ. Trẻ thường cảm thấy buồn phiền vì chúng quá nhạy cảm và dễ bị kích thích. Khi điều đó xảy ra, một ý tưởng là đưa trẻ đến môi trường khác hoặc thay đổi môi trường (ví dụ: tắt nhạc ồn) để giảm bớt kích thích.
- Ví dụ, nếu ánh sáng chói mắt làm cho trẻ khó chịu, thì tốt hơn là bạn nên thay đèn trong phòng thay vì ép trẻ phải chịu đựng.
- Nếu trẻ đang ở một nơi mà môi trường không dễ thay đổi, bạn cần phải cẩn thận. Ví dụ, cung cấp kính mát cho trẻ (để ngăn chặn những phản ứng quá mức với ánh sáng) hoặc sử dụng tai nghe chống ồn ở nơi công cộng (để hạn chế tiếng ồn). Bạn cũng cần xem xét các biện pháp đề phòng cho trẻ.

Tạo không gian riêng cho trẻ. Đôi khi, trẻ chỉ cần thời gian một mình trước khi họ sẵn sàng tái hòa nhập. Hãy để trẻ ngồi yên một lát để chúng có thể bình tĩnh lại, thường là ở một nơi ít kích thích qua giác quan.
- Bạn cần chú ý đến an toàn. Không bao giờ để trẻ một mình mà không có ai giám sát, hoặc nhốt chúng trong phòng. Đảm bảo rằng trẻ an toàn và có thể ra ngoài nếu cần.

Sau khi trẻ trải qua cơn mất bình tĩnh, hãy cùng thảo luận về nó. Sử dụng phương pháp tiếp cận dựa trên việc đưa ra giải pháp: thay vì trách móc hoặc trừng phạt trẻ, bạn nên trò chuyện để tìm cách ngăn chặn cơn giận hoặc tìm cách giúp trẻ xử lý áp lực một cách tốt hơn. Hãy cùng thảo luận về:
- Lý do khiến trẻ mất bình tĩnh (hãy lắng nghe trẻ một cách kiên nhẫn).
- Cách tránh tình huống tương tự trong tương lai.
- Chiến lược xử lý vấn đề hiệu quả hơn (nghỉ ngơi, đếm số, hít thở sâu, xin phép ra ngoài, vv).
- Phương pháp để kết thúc mọi cơn giận có thể xảy ra tiếp theo.
Xoa dịu trẻ bằng Phương pháp Ép sâu

Thực hiện phương pháp ép sâu. Trẻ tự kỷ thường có sự khác biệt trong việc kiểm soát giác quan, làm cho trẻ cảm thấy căng thẳng hoặc thậm chí đau đớn. Sử dụng phương pháp ép sâu giúp cho các cơ bắp của trẻ thư giãn.
- Hãy quấn trẻ trong một chiếc chăn thoải mái hoặc để vài tấm chăn ngang người trẻ. Trọng lượng của chăn sẽ tạo ra áp lực dễ chịu, nhưng hãy đảm bảo bạn không che kín phần mặt của trẻ để tránh gây khó thở cho trẻ.
- Bạn có thể mua các dụng cụ chuyên dụng cho việc ép sâu trên mạng hoặc tự làm. Các chiếc chăn nặng, đồ chơi, áo gối và miếng lót đùi đều có thể được sử dụng.

Xoa bóp cho trẻ theo phương pháp ép sâu. Khi áp dụng phương pháp ép sâu, việc xoa bóp là cách tốt nhất để tương tác với trẻ, điều này có thể củng cố thêm mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Đặt trẻ vào lòng khe giữa đầu gối của bạn. Dùng tay khom lên vai của trẻ và bắt đầu áp dụng áp lực. Tiếp tục di chuyển tay của bạn từ từ trên cánh tay và vai của trẻ.
- Nếu bạn không thoải mái, hãy tìm lời khuyên từ một chuyên gia xoa bóp. Hoặc bạn có thể hỏi một người bạn biết là họ giỏi trong việc xoa bóp lưng.

Thử áp dụng gối ép. Việc sử dụng gối ép bắt đầu bằng cách đặt trẻ nằm trên một bề mặt mềm như một cái gối hoặc một tấm đệm. Khi trẻ thư giãn hoặc ngồi, bạn có thể áp dụng phương pháp ép sâu lên thân trên, cánh tay và chân của trẻ bằng cách áp dụng một lực rung từ từ.
- Không bao giờ che kín khuôn mặt của trẻ để tránh khả năng gây nghẹt thở đột ngột.
Xoa dịu trẻ với Bài tập Kích thích Tiền đình

Hiểu và sử dụng đúng cách bài tập kích thích tiền đình. Tiền đình giúp duy trì thăng bằng và cảm nhận không gian. Bài tập tiền đình với những chuyển động đu đưa và nhún nhảy giúp trẻ thư giãn.
- Chuyển động lặp đi lặp lại giúp trẻ thư giãn và tập trung vào cảm giác của cơ thể.

Chơi trên xích đu. Đặt trẻ lên xích đu và nhẹ nhàng đẩy chúng. Điều chỉnh tốc độ, từ từ hoặc nhanh chóng, cho đến khi trẻ bình tĩnh. Nếu trò chơi dường như làm trẻ tồi tệ hơn, hãy dừng lại ngay.
- Đặt một chiếc xích đu trong nhà có thể là lựa chọn tốt để kết hợp các biện pháp tốt nhất. Trẻ có thể chơi xích đu ở mọi điều kiện thời tiết.
- Một số trẻ có thể tự chơi xích đu. Trong trường hợp này, hãy nhẹ nhàng khuyến khích chúng tự chơi.

Xoay trẻ trên ghế. Việc xoay trẻ là một bài tập kích thích tiền đình. Hoạt động này giúp trẻ phân tâm và tập trung vào cảm giác của cơ thể, ngăn chặn cơn giận bằng cách chuyển sự chú ý khỏi nguyên nhân gây buồn phiền.
- Ghế văn phòng thường là lựa chọn tốt nhất vì chúng có thể xoay dễ dàng.
- Hãy đảm bảo rằng trẻ ngồi yên và xoay ghế chậm để tránh làm trẻ bị tổn thương.
- Trẻ có thể mở hoặc nhắm mắt khi tham gia trò chơi này.
Gợi ý
- Tương tác với trẻ bằng giọng điệu nhẹ nhàng, dịu dàng.
- Thừa nhận và quan tâm đến cảm xúc thất vọng của bạn một cách riêng tư để không ảnh hưởng đến trẻ.
- Luôn duy trì sự liên lạc với giáo viên và người trông nom trẻ để đảm bảo sự quan tâm đúng mức đối với trẻ.
Chú Ý
- Nếu bạn cảm thấy lo lắng rằng trẻ có thể tự làm tổn thương cho mình hoặc người khác, hoặc nếu bạn cảm thấy áp lực quá lớn và không biết phải làm gì, hãy nhờ giúp đỡ từ người trông nom trẻ.
- Hãy tiếp cận trẻ cẩn thận nếu chúng đang hỗn loạn hoặc vứt đồ đạc, hoặc nếu chúng cảm thấy bị kẹt. Chúng có thể gây bất ngờ và làm bạn bị thương.
